Ngày 9/11, Nhật Bản đã chuyển giao độc quyền công nghệ tế bào gốc và tế bào miễn dịch cho Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Đây là dấu mốc đáng chú ý trong lĩnh vực y học tái tạo tại Việt Nam, mở ra cơ hội tiếp cận các công nghệ y khoa tiên tiến ngay trong nước.
Sự kiện diễn ra trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Nhật Bản. Theo công bố, Tâm Anh là đối tác duy nhất tại Việt Nam được Tập đoàn Grandsoul lựa chọn để chuyển giao toàn diện công nghệ lõi về tế bào gốc và tế bào miễn dịch theo tiêu chuẩn Nhật Bản.
Hai nhóm công nghệ trọng tâm được chuyển giao gồm công nghệ phân lập, nuôi cấy và biệt hóa chọn lọc tế bào gốc trung mô có nguồn gốc từ mô mỡ (MSC) và công nghệ phân lập, nuôi cấy, tăng sinh tế bào miễn dịch tự nhiên NK (Natural Killer cells) phục vụ điều trị ung thư.
Đây là những hướng nghiên cứu và ứng dụng quan trọng của y học tái tạo, lĩnh vực đang được nhiều quốc gia đầu tư phát triển nhằm tìm kiếm các phương pháp hỗ trợ phục hồi mô tổn thương, điều hòa miễn dịch và cải thiện kết quả điều trị bệnh.
Hai công nghệ tế bào được chuyển giao có gì đặc biệt?
Với công nghệ tế bào gốc trung mô MSC, tế bào được lấy từ mô mỡ của chính người bệnh, sau đó trải qua các công đoạn phân lập, xử lý, nuôi cấy và kiểm soát chất lượng trước khi sử dụng trở lại.
Tế bào gốc trung mô có khả năng điều hòa đáp ứng miễn dịch và tham gia vào quá trình sửa chữa mô. Vì vậy, công nghệ này đang được nghiên cứu trong nhiều hướng ứng dụng liên quan đến bệnh lý tim mạch, thần kinh, đột quỵ, sa sút trí tuệ, tiểu đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và chăm sóc da.
Trong khi đó, công nghệ tế bào miễn dịch NK hướng tới hỗ trợ điều trị ung thư bằng cách tăng cường khả năng nhận diện và tiêu diệt các tế bào bất thường của hệ miễn dịch.
Theo quy trình được giới thiệu, máu của người bệnh được thu thập để phân lập tế bào miễn dịch, tuyển chọn những tế bào phù hợp, sau đó nuôi cấy trong môi trường chuyên biệt nhằm tăng sinh và hoạt hóa chức năng. Khi đạt các tiêu chuẩn chất lượng, tế bào được truyền trở lại cơ thể người bệnh.
NK là một thành phần của hệ miễn dịch tự nhiên, có khả năng nhận diện và tiêu diệt một số tế bào bất thường, trong đó có tế bào ung thư.
GS.TS.BS Tạ Thành Văn, Chủ tịch Hội đồng chuyên môn Trung tâm Y học tái tạo và Trị liệu tế bào, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết liệu pháp tế bào NK có tiềm năng bổ sung một hướng tiếp cận trong chiến lược điều trị ung thư đa mô thức, bên cạnh phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và điều trị đích.
Theo ông, việc làm chủ công nghệ này giúp Việt Nam có thêm phương pháp tiếp cận tiên tiến trong lĩnh vực miễn dịch trị liệu. Tuy nhiên, việc sử dụng cần căn cứ vào tình trạng bệnh và chỉ định chuyên môn, có thể phối hợp với những phương pháp điều trị ung thư hiện hành.
TS.BS.CKII Phạm Xuân Dũng, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cũng nhận định liệu pháp miễn dịch đang trở thành một trong những hướng tiến bộ quan trọng của điều trị ung thư hiện đại.
Ở những trường hợp phù hợp, liệu pháp miễn dịch có thể được phối hợp với các phương pháp khác nhằm cải thiện kết quả điều trị. Với người bệnh giai đoạn tiến xa, di căn, một số liệu pháp miễn dịch có thể giúp kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống.
GS.TS.BS Tạ Thành Văn cho biết, để hoàn tất chuyển giao, bệnh viện đã đầu tư đồng bộ về cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và nhân lực chuyên sâu. Trước đó, đơn vị đã xây dựng Ngân hàng mô và máu cuống rốn được Bộ Y tế cấp phép hoạt động từ năm 2019, đồng thời phát triển Trung tâm Y học tái tạo và Trị liệu tế bào.
Việc tiếp nhận công nghệ từ Nhật Bản được kỳ vọng giúp người bệnh trong nước có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp y học tiên tiến, giảm thời gian và chi phí phải ra nước ngoài để tìm kiếm dịch vụ. Đồng thời, đây cũng là bước tiến trong mục tiêu phát triển y tế công nghệ cao, nâng cao năng lực nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sinh học của Việt Nam.
Ngọc Minh
