Steve Jobs được biết đến không chỉ với những siêu phẩm công nghệ xoay chuyển thế giới như Mac, iPhone và iPad mà còn với các ý tưởng đột phá tạo ra ảnh hưởng sâu rộng đối với ngành âm nhạc, điện ảnh và xuất bản số. Vậy nhưng, quá trình trưởng thành của ông lại không hề bằng phẳng như người ta vẫn tưởng.
Tuổi thơ đặc biệt của cậu bé được "lựa chọn"
Steve Jobs sinh ngày 24/2/1955 tại San Francisco, Mỹ. Cha mẹ ruột của ông là Joanna Schieble, một nghiên cứu sinh, và Abdulfattah Jandali, trợ giảng người Syria. Hai người gặp nhau tại Đại học Wisconsin, yêu nhau và từng cùng tới Syria. Tuy nhiên, khi Joanna mang thai, cả hai chưa sẵn sàng trở thành cha mẹ nên quyết định cho con làm con nuôi.
Paul và Clara Jobs đã mong có con trong nhiều năm trước khi nhận nuôi cậu bé và đặt tên là Steven Paul Jobs.
Ngay từ nhỏ, Steve đã là một đứa trẻ hiếu động và tò mò. Cha mẹ từng phải đưa ông tới phòng cấp cứu hai lần: một lần vì cắm ghim kim loại vào ổ điện khiến bỏng tay, lần khác vì ăn nhầm chất độc.
Khi Steve lên hai tuổi, gia đình nhận nuôi thêm một bé gái tên Patty. Ba năm sau, cả nhà chuyển đến Mountain View, gần Palo Alto, bang California.
Nhiều năm sau, Steve cho biết chính ngôi nhà thời thơ ấu đã ảnh hưởng đến tư duy thiết kế của mình.
"Nhà chúng tôi có hệ thống sưởi dưới sàn rất ấm áp khi tôi còn nhỏ. Tôi thích việc mang những thiết kế tuyệt vời và tính năng hữu ích đến với những thứ không quá đắt đỏ", ông từng chia sẻ.
Steve luôn biết mình là con nuôi. Khoảng 6 tuổi, khi kể điều đó với một bé gái hàng xóm, cậu nhận lại câu hỏi khiến mình bật khóc: "Vậy nghĩa là cha mẹ thật của cậu không muốn cậu sao?"
Steve chạy về nhà trong nước mắt. Khi đó, cha mẹ nuôi đã giải thích với cậu rằng điều đó hoàn toàn không đúng.
"Chính chúng tôi đã lựa chọn con." Họ nhấn mạnh từng từ để cậu hiểu rằng mình là đứa trẻ được mong muốn và được yêu thương.
Nhiều năm sau, Steve Jobs nhớ lại: "Tôi luôn cảm thấy mình rất đặc biệt. Cha mẹ đã khiến tôi cảm thấy như vậy."
Những bài học đầu tiên
Gia đình Jobs có một gara để Paul sửa xe. Ông dành riêng một góc bàn cho con trai và nói: "Đây là bàn làm việc của con."
Steve không quá hứng thú với ô tô nhưng rất thích được mày mò cùng cha. Mỗi lần Paul tới bãi phế liệu tìm linh kiện, cậu bé đều đi theo. Và điều Steve ngưỡng mộ nhất ở cha là sự chỉn chu:
"Ông ấy thích làm mọi thứ thật đúng cách. Ngay cả những bộ phận không ai nhìn thấy, ông vẫn muốn chúng phải đẹp."
Steve Jobs và cha nuôi
Đó cũng là một triết lý sau này được phản ánh trong các sản phẩm Apple, nơi những chi tiết người dùng không nhìn thấy vẫn được chăm chút kỹ lưỡng.
Lớn lên giữa Thung lũng Silicon, Steve có nhiều hàng xóm là kỹ sư điện tử. Một trong số đó là Larry Lang, người trở thành cố vấn quan trọng của cậu.
Để thu hút trẻ con trong khu phố, Larry đặt ngoài sân nhà một micro carbon, pin và loa. Trẻ em có thể nói vào micro và giọng nói sẽ được khuếch đại.
Steve vô cùng kinh ngạc bởi cha từng nói muốn khuếch đại âm thanh phải có bộ khuếch đại điện tử riêng. Cậu lập tức chạy về tranh luận với cha rằng ông đã sai. Cuộc tranh cãi lớn tới mức Steve phải kéo cha sang tận nhà Larry để chứng minh.
Trong những năm tiếp theo, Larry dạy Steve rất nhiều về điện tử và giới thiệu cho cậu các bộ Heathkit, loại bộ dụng cụ cho phép người dùng tự lắp ráp radio, tivi và nhiều thiết bị khác theo hướng dẫn.
Steve cho rằng chính những bộ kit này giúp ông nhận ra rằng những thứ tưởng chừng phức tạp như radio hay tivi đều có thể được nghiên cứu và thấu hiểu.
Câu nói thay đổi cuộc đời Steve Jobs
Mẹ Steve đã dạy ông đọc trước khi vào mẫu giáo. Tuy nhiên, việc học ở trường lại không hề suôn sẻ. Steve theo học tại trường tiểu học Monta Loma, cách nhà chỉ vài dãy phố. "Tôi khá chán trong vài năm đầu, nên tự tạo niềm vui bằng cách gây rắc rối."
Người bạn thân nhất của Steve là Rick. Hai cậu từng làm áp phích thông báo giả về "Ngày mang thú cưng tới trường". Kết quả là học sinh kéo đến với đủ loại vật nuôi và trường học rơi vào hỗn loạn khi chó đuổi mèo khắp nơi.
Lần khác, Steve và Rick hỏi khéo để biết mật khẩu khóa xe đạp của nhiều bạn học. Sau đó, họ mở khóa rồi đổi vị trí các ổ khóa cho nhau. Cuối ngày, hàng chục học sinh không thể mở xe của mình.
Steve kể rằng phải tới tận 10 giờ đêm mọi việc mới được giải quyết xong. Không dừng lại ở đó, cậu còn từng thả rắn trong lớp học và gây ra một vụ nổ nhỏ dưới ghế giáo viên. Kết thúc lớp 3, Steve đã nhiều lần bị đuổi về nhà.
Điều đáng chú ý là cha mẹ ông không trừng phạt con, ông cũng khẳng định rằng mình chưa từng một lần bị đánh đòn. Họ cho rằng một phần nguyên nhân nằm ở nhà trường, nơi không tạo đủ thử thách cho cậu bé. "Hãy nhìn nhận vấn đề, đó không phải là lỗi của cậu bé. Nếu nhà trường không thể tạo được hứng thú học hành cho cậu bé thì đó là lỗi của Quý vị" - cha nuôi của Steve nói với tất cả sự điềm đạm.
Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở sự nhàm chán. Steve còn cực kỳ ghét quyền lực và không thích bị ai ra lệnh. Nhận thấy Steve cần môi trường thử thách hơn, nhà trường đề nghị cho cậu nhảy cóc hai lớp. Ban đầu, cha mẹ Steve cho rằng như vậy là quá nhiều, nhưng cuối cùng, họ vẫn đồng ý cho con chuyển từ lớp 4 lên lớp 6. Điều đó đồng nghĩa với việc Steve phải chuyển sang một ngôi trường khác.
"Tôi đã yêu nó"
Ngôi trường mới Crittenden có môi trường khắc nghiệt hơn nhiều. Đánh nhau xảy ra thường xuyên và việc nhỏ tuổi hơn bạn bè khiến Steve thường xuyên trở thành mục tiêu bị bắt nạt.
Giữa năm lớp 7, cậu quyết định không chịu đựng thêm nữa. Cha của Steve kể lại: "Một ngày nọ nó về nhà và nói rằng nếu phải quay lại đó lần nữa thì nó sẽ không đi."
Trước tình hình đó, gia đình quyết định chuyển nhà tới Los Altos, nơi có hệ thống trường học tốt hơn dù phải rất chật vật mới đủ tiền mua nhà.
Tại trường cấp ba Homestead, Steve tham gia lớp điện tử với phòng thí nghiệm hiện đại. Tuy nhiên, tính cách nổi loạn khiến cậu tiếp tục xung đột với giáo viên. Dù yêu thích điện tử, Steve cuối cùng vẫn bỏ học môn này.
Bên ngoài trường học, ông lại tìm thấy môi trường phù hợp hơn tại câu lạc bộ Explorer's Club của Hewlett-Packard. Tại đây, các kỹ sư thường chia sẻ về laser, ảnh ba chiều, đèn LED và nhiều công nghệ tiên tiến khác.
Chính ở Hewlett-Packard, Steve lần đầu nhìn thấy máy tính: "Tôi đã yêu nó."
Không lâu sau, Steve muốn tự chế tạo một bộ đếm tần số điện tử nhưng thiếu linh kiện. Thay vì bỏ cuộc, cậu tra danh bạ điện thoại để tìm số của Bill Hewlett, đồng sáng lập Hewlett-Packard, rồi gọi thẳng đến nhà ông.
Kết quả vượt xa mong đợi.
Bill Hewlett không chỉ cung cấp linh kiện mà còn trao cho Steve một công việc mùa hè tại nhà máy sản xuất bộ đếm tần số của công ty.
Không chỉ vậy, khi còn học trung học, Steve Jobs gặp Steve Wozniak, người hơn ông 5 tuổi và có năng lực điện tử xuất sắc. Mối quan hệ này sau đó đã làm thay đổi lịch sử ngành công nghệ. Năm 21 tuổi, Steve và Wozniak thành lập Apple Computer Company.
Ban đầu họ làm việc trong phòng ngủ của Steve, sau đó chuyển xuống gara của gia đình Jobs.
Chỉ hai năm sau, Steve đã kiếm được hơn 1 triệu USD. Đến năm 25 tuổi, tài sản của ông vượt 250 triệu USD.
Nhiều sản phẩm và dịch vụ quen thuộc ngày nay có lẽ đã không tồn tại theo cách chúng ta biết nếu không có Steve Jobs: máy tính Mac, iPhone, iPod, iPad, iTunes, hệ thống Apple Store, thậm chí cả bộ phim hoạt hình Toy Story của Pixar.
Dù vậy, tiền bạc chưa bao giờ là động lực lớn nhất đối với ông.
Steve Jobs từng nói: "Bạn phải tìm được điều mình yêu thích. Công việc sẽ chiếm phần lớn cuộc đời bạn và cách duy nhất để thực sự hài lòng là làm điều mà bạn tin là công việc tuyệt vời. Và cách duy nhất để làm được công việc tuyệt vời là yêu điều mình làm. Nếu chưa tìm thấy, hãy tiếp tục tìm kiếm."
Nguồn: BBC
Phạm Trang
