Một tin đồn "tưởng đùa mà thật" đang càn quét mạng xã hội khi quốc gia Bosnia bị réo tên trong một lệnh cấm hy hữu: Khai tử môn Padel để... bảo vệ nhân khẩu học.
Cú lừa từ một bài đăng vu vơ
Đầu tháng 2, cộng đồng mạng dậy sóng trước thông tin các sân Padel tại Bosnia đồng loạt bị đóng cửa. Lý do được đưa ra khiến ai nấy đều ngỡ ngàng: Nhà chức trách lo ngại môn thể thao này khiến "tỷ lệ đồng tính nam tăng vọt".
Dù nghe qua đã thấy đầy mùi châm biếm, nhưng hàng nghìn người vẫn tin sái cổ và chia sẻ rầm rộ. Theo ông Rašid Krupalija - Tổng biên tập của tổ chức kiểm chứng Raskrinkavanje, sự thật đơn giản hơn nhiều: Toàn bộ nội dung này bắt nguồn từ một bài đăng hài hước trên tài khoản Instagram @kjafiroid vào cuối tháng 1.
Bi kịch nằm ở chỗ, khi "trôi" sang Facebook, cái mác châm biếm bị gỡ bỏ, chỉ còn lại dòng tít gây sốc. Và thế là một trò đùa vô hại đã biến thành một "tin tức" nghiêm túc trong mắt dư luận.
Điều đáng suy ngẫm không phải là việc mọi người mắc bẫy, mà là tại sao một câu chuyện bịa đặt như vậy lại có đủ sức nặng để lan truyền? Câu trả lời nằm ở định kiến xã hội.
Tại khu vực Balkan, Padel đang phải đối mặt với một khuôn mẫu định kiến khá kỳ lạ: "Đàn ông đồng tính thường thích chơi Padel". Dù pháp luật Bosnia không hề hình sự hóa đồng tính hay phân biệt đối xử, nhưng những sự thật pháp lý này đôi khi lại "thua" trước các định kiến văn hóa đang âm ỉ.
So với Tennis thiên về sức bền cá nhân hay pickleball nặng tính chiến thuật tại khu vực kitchen line, padel là môn thể thao mang tính xã hội cực cao bởi môn này luôn đánh đôi, ề cao sự tương tác và phối hợp đồng đội. Bộ môn chơi trong không gian kín, tạo ra sự gần gũi và giao tiếp liên tục, đồng thời là môn thể thao dễ tiếp cận, không đòi hỏi sức mạnh thuần túy.
Chính sự thân thiện và giàu tính kết nối này vô tình lại trở thành "điểm yếu" để những thị phi văn hóa bám vào, nhất là ở các thị trường còn bảo thủ. Một bài hướng dẫn của CNA Lifestyle từng nhấn mạnh việc chọn đồ bảo hộ cho Padel cần "sự hỗ trợ phù hợp" - vô hình trung phản ánh đúng tinh thần tương tác của môn này. Nhưng tại Bosnia, chính sự cởi mở đó lại kích hoạt những định kiến mà nỗ lực "bao trùm" đang muốn xóa bỏ.
Điều tra từ Soch Fact Check cho thấy, ngay cả trên các diễn đàn như Reddit, người dùng cũng phản ứng với tin giả này bằng giọng điệu mỉa mai. Điều này chứng tỏ định kiến về Padel đã tồn tại sẵn trong đầu nhiều người, và tin giả chỉ là "mồi lửa" làm bùng lên định kiến đó.
Sự thật cần được trả lại là Bosnia không hề cấm Padel. Không có bất kỳ sân bãi nào bị đóng cửa. Và mọi hoạt động kinh doanh thiết bị và thi đấu vẫn diễn ra bình thường.
Đây là một bài học đắt giá về thời đại tin giả: Chỉ cần cắt bỏ hai chữ "đùa thôi", bất kỳ sự vô lý nào cũng có thể trở thành sự thật trong mắt đám đông.
Tú Tú.
