Tại Hội chợ Công nghiệp Hannover 2026, Schaeffler AG đã tạo nên một cơn địa chấn nhỏ khi công bố thỏa thuận cung cấp bộ truyền động cho Hexagon Robotics, đồng thời cam kết triển khai 1.000 robot nhân hình AEON vào các cơ sở sản xuất của mình trên toàn thế giới.
Đây không đơn thuần là một giao dịch thương mại, mà là phát súng mở màn cho chiến lược định nghĩa lại cách thức chế tạo robot: Biến những khớp nối phức tạp thành các mô-đun tiêu chuẩn hóa, giống như cách mà ngành ô tô đã làm với hệ thống phanh hay hộp số.
Chiến lược "Thử nghiệm trên chính mình"
Khác với các ngành công nghiệp đã hoàn thiện, robot nhân hình hiện nay vẫn đang ở thời kỳ "tiền tiêu chuẩn". Các nhà sản xuất robot thường có xu hướng tự phát triển mọi linh kiện để đảm bảo tính đồng bộ giữa phần cứng và phần mềm. Trong bối cảnh đó, một nhà cung cấp linh kiện như Schaeffler đối mặt với bài toán "con gà và quả trứng": Khách hàng không dám mua linh kiện tiêu chuẩn nếu chưa thấy sự hiệu quả, nhưng linh kiện không thể hiệu quả nếu không có dữ liệu thực tế.
Giải pháp của Schaeffler là biến các nhà máy của mình thành phòng thí nghiệm khổng lồ. Bằng cách triển khai 1.000 robot AEON sử dụng bộ truyền động do chính mình sản xuất, Schaeffler không chỉ tạo ra nhu cầu giả tạo mà còn trực tiếp thu thập dữ liệu về tuổi thọ, hiệu năng và độ ổn định của linh kiện trong môi trường công nghiệp khắc nghiệt. Đây là bước đi mang tính sống còn để thuyết phục các nhà sản xuất khác rằng: "Tiêu chuẩn của chúng tôi là an toàn và tối ưu".
Bộ truyền động: Điểm mấu chốt của cuộc chơi tỷ đô
Trong cấu trúc của một robot nhân hình, bộ truyền động chiếm tới gần 40% tổng giá trị vật liệu. Nếu coi AI là bộ não, thì bộ truyền động chính là hệ cơ bắp và tim mạch. Schaeffler, với bề dày gần 80 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cơ khí chính xác và vòng bi, hiểu rõ hơn ai hết rằng khả năng vận động của robot phụ thuộc vào sự tinh vi của các bộ truyền động khớp nối.
Việc tích hợp động cơ, bộ giảm tốc hành tinh, bộ mã hóa và hệ thống điều khiển vào một mô-đun duy nhất giúp giảm thiểu sự phân mảnh về kỹ thuật. Nếu Schaeffler thành công trong việc biến bộ truyền động của mình thành một sản phẩm phổ biến như chip Intel trong máy tính, họ sẽ chiếm lĩnh "vùng đất đắt giá nhất" trong chuỗi giá trị robot nhân hình, thoát khỏi sự phụ thuộc vào các mảng kinh doanh ô tô truyền thống đang gặp khó khăn.
Cuộc đối đầu giữa hai tư duy: Tesla hay chuyên môn hóa?
Ngành robot đang đứng trước ngã ba đường, tương tự như sự phân hóa giữa Apple và phần còn lại của thế giới điện thoại. Một bên là Tesla với Optimus, theo đuổi mô hình "tích hợp dọc" tuyệt đối. Tesla tự nghiên cứu và chế tạo gần như mọi thứ để đạt được sự tối ưu hóa sâu sắc giữa thuật toán chuyển động và phần cứng.
Phía bên kia là lộ trình "chuyên môn hóa" mà Schaeffler đang đại diện. Lộ trình này tin rằng khi công nghệ chín muồi, phần cứng sẽ trở thành một loại hàng hóa phổ thông. Lúc đó, sự cạnh tranh sẽ chuyển từ việc "ai làm ra cái chân tốt hơn" sang việc "ai tích hợp và bảo trì robot rẻ hơn, bền hơn". Trong môi trường công nghiệp, nơi sự ổn định và chi phí vận hành được đặt lên hàng đầu, mô hình linh kiện tiêu chuẩn của Schaeffler có lợi thế rõ rệt hơn so với sự khép kín của các hệ thống tự phát triển.
Biến số Trung Quốc và rào cản tiêu chuẩn
Tuy nhiên, tham vọng của người Đức không thiếu những thách thức. Trung Quốc, với lợi thế về chuỗi cung ứng khổng lồ tại vùng đồng bằng sông Trường Giang, đang nhanh chóng thiết lập các tiêu chuẩn quốc gia riêng. Các doanh nghiệp Trung Quốc như Leaderdrive hay Kinco không chỉ có lợi thế về chi phí mà còn có khả năng sản xuất quy mô lớn cực nhanh.
Nếu tiêu chuẩn công nghiệp toàn cầu nghiêng về phía Trung Quốc, Schaeffler sẽ phải đối mặt với một cuộc chiến khốc liệt về quyền định ngôn. Hơn nữa, với việc cắt giảm nhân sự tại châu Âu để giảm chi phí, Schaeffler đang thực hiện một cuộc chạy đua với thời gian để chứng minh rằng kỹ thuật chính xác của Đức vẫn đủ sức tạo ra sự khác biệt về chất lượng so với các đối thủ giá rẻ.
Mô hình mà Schaeffler hướng tới là một tương lai nơi các nhà máy có thể dễ dàng thay thế, nâng cấp các bộ phận của robot như thay một chiếc lốp xe. Robot nhân hình trong kho bãi không cần phải thực hiện những động tác hoa mỹ; chúng cần sự bền bỉ 24/7 và khả năng thay thế linh kiện nhanh chóng. Bằng cách tập trung vào phân khúc này, Schaeffler đang xây dựng một pháo đài vững chắc dựa trên nền tảng cơ khí chính xác truyền thống để đối đầu với các công ty công nghệ thuần túy.
Kết cục của cuộc chiến này sẽ quyết định bộ mặt của các nhà máy thông minh trong thập kỷ tới. Liệu chúng ta sẽ thấy những "đội quân" robot đồng nhất của một vài gã khổng lồ công nghệ, hay một hệ sinh thái đa dạng được xây dựng dựa trên những "trái tim" tiêu chuẩn hóa mang nhãn hiệu Schaeffler? 1.000 robot nhân hình AEON sắp tới tại các nhà máy của Đức sẽ là câu trả lời đầu tiên cho canh bạc lịch sử này.
Tham khảo: ZME
Đức Khương
