Một tháng với iPad Pro M5: Với sức mạnh này, tôi không thể coi đây như tablet thông thường nữa

Một tháng trước, trong bài mở hộp nhanh, tôi đã gọi chiếc iPad Pro M5 là "Sức mạnh của Mac trong thân máy 5.3mm". Sau 30 ngày "chung sống" và biến nó thành thiết bị làm việc chính, đã đến lúc trả lời câu hỏi cốt lõi: Con chip Apple M5 3nm thực sự mạnh đến mức nào?

Thiết kế và Màn hình: Sự "chín muồi" của thiết bị di động

Trước khi đi sâu vào những con số benchmark và hiệu năng thực tế, tôi muốn dành một chút không gian để nhận định lại về thiết kế. Mặc dù độ mỏng 5.3mm không phải là một kỷ lục mới mẻ, bởi chúng ta đã từng chứng kiến cột mốc kỹ thuật này trên thế hệ iPad Pro M4 tiền nhiệm (thậm chí là 5.1mm cho bản 13 inch), nhưng việc duy trì được độ mỏng đó trên một thiết bị mạnh mẽ hơn vẫn là điều đáng nể.

Khung vỏ nhôm không chỉ cứng cáp và tăng vẻ cao cấp, mà còn tạo ra sự an tâm trong quá trình di chuyển. Và chính tại đây, kích thước 11 inch đã chứng minh được vì sao nó vẫn là "tỷ lệ vàng" cho những người hay xê dịch. Nó đủ gọn gàng để nằm lọt thỏm trong các ngăn phụ của balo, hay thậm chí bỏ vừa những chiếc túi đeo chéo mỗi khi tôi cần ra ngoài nhanh mà không muốn mang vác cồng kềnh.

Bên cạnh đó, Apple đã tinh chỉnh những chi tiết nhỏ nhất để tạo nên sự tối giản, loại bỏ dòng chữ iPad Pro ở mặt lưng, để lại một bề mặt sạch sẽ và tương đồng với mặt lưng của những chiếc iPhone hiện tại.

Đi sâu vào trải nghiệm thị giác, tôi tiếp tục lựa chọn phiên bản mặt kính cấu trúc Nano. Tùy chọn này đã xuất hiện từ thế hệ tiền nhiệm M4 và có thể khiến người dùng phân vân về vấn đề vệ sinh hay giảm độ tương phản, nhưng khi trải nghiệm đủ lâu và mang máy vào nhiều môi trường sử dụng, tôi nhận ra là một trang bị thật sự cần thiết chứ không đơn thuần là một tính năng cộng thêm xa xỉ.

Với một người làm nội dung thường xuyên phải di chuyển, lớp kính này chính là "tấm khiên" bảo vệ trải nghiệm nhìn. Trong suốt một tháng qua với iPad Pro M5, hay chính xác hơn là hơn cả năm dùng kính Nano kể từ bản M4, thì dù là ở quán cà phê ngoài trời nắng gắt hay dưới hệ thống đèn chói chang, lớp kính Nano đã chứng minh giá trị khi "nuốt chửng" gần như mọi ánh sáng phản chiếu, giúp hình ảnh giữ nguyên độ chi tiết và màu sắc mà không buộc tôi phải đẩy độ sáng lên mức cực đại liên tục để chống chói.

Chip M5 mang đến hiệu năng kỷ lục cho một chiếc tablet

Trái tim của iPad Pro năm nay là chip Apple M5, được sản xuất trên tiến trình 3nm thế hệ thứ ba. Thông thường, khi nói về một con chip mới, phần lớn sự chú ý sẽ dồn vào số nhân CPU hay xung nhịp cao đến đâu. Nhưng với M5, những thay đổi đáng giá nhất lại nằm ở các thông số ít được nhắc tới, dù chúng ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm vận hành hằng ngày.

So với M4, M5 cải thiện rõ rệt khả năng dynamic caching và đặc biệt là băng thông bộ nhớ, tăng từ 120GB/giây lên 153GB/giây. Việc "mở rộng đường cao tốc" cho dữ liệu này giúp hệ thống xử lý các tác vụ nặng một cách trơn tru hơn, từ dựng hình đồ họa phức tạp cho đến đa nhiệm cường độ cao, ngay cả khi những con số như số nhân hay xung nhịp không thay đổi quá nhiều trên giấy tờ.

Một nâng cấp cực kỳ giá trị khác, đó là việc thay đổi dung lượng bộ nhớ hợp nhất trên các phiên bản tiêu chuẩn. Trước đây, các model 256GB và 512GB chỉ dừng lại ở 8GB RAM. Giờ đây, hai mẫu cơ bản này đã được trang bị sẵn 12GB RAM. Đây là một khoản đầu tư tuyệt vời cho sự ổn định lâu dài, giúp cải thiện hiệu suất cho nhiều tác vụ đa nhiệm.

Về sức mạnh tính toán thuần túy, các thử nghiệm benchmark cho thấy CPU M5 nhanh hơn một chút so với người tiền nhiệm M4. Điểm số Geekbench ghi nhận được là 4.154 cho đơn nhân và 16.904 cho đa nhân, cao hơn khoảng 12% so với M4. Những cải thiện này phù hợp với xu hướng nâng cấp hiệu năng qua từng thế hệ của dòng chip Apple M-series, tập trung vào mức tăng ổn định thay vì những bước nhảy vọt mang tính phô trương.

Apple đã định vị rất rõ ràng khi thường xuyên đặt hiệu năng của M5 lên bàn cân so sánh với thế hệ M1 ra mắt năm 2021. Đây chính là 'thời điểm vàng' trong chu kỳ sử dụng thiết bị, khi những người dùng các dòng máy cũ bắt đầu tìm kiếm một sự thay thế xứng đáng. Thực tế cho thấy, một chiếc iPad Pro M1 hiện tại có điểm Geekbench ở quanh mức 2.200 (đơn nhân) và 8.100 (đa nhân), tức là chỉ bằng khoảng một nửa sức mạnh so với M5. Vì vậy, nếu bạn đang nâng cấp từ thế hệ M1, đây sẽ là một bước nhảy vọt thực sự về tốc độ xử lý, mang lại trải nghiệm mượt mà và vượt trội hoàn toàn trong mọi tác vụ.

Cải tiến quan trọng nhất trên kiến trúc chip M5 nằm ở GPU nhanh hơn với các khối tăng tốc neural accelerators nằm trong từng lõi đồ họa. Các bộ tăng tốc này được thiết kế để thực hiện một số chức năng AI nhanh hơn, đồng thời hỗ trợ Ray Tracing tốc độ cao mang lại hiệu ứng hình ảnh chân thực hơn khi chơi game.

Những con số này cũng làm rõ chiến lược của Apple với M5: Sự bứt phá về hiệu suất AI năm nay đến chủ yếu từ sức mạnh của GPU, trong khi Neural Engine đóng vai trò duy trì sự ổn định và hiệu quả năng lượng.

Trong trải nghiệm thực tế, iPadOS thể hiện sự 'thông minh' trong việc phân bổ nguồn lực này. Với các tác vụ thường nhật như tạo hình ảnh qua Image Playground, tách nền trong Final Cut Pro hay tóm tắt văn bản, hệ thống thường ưu tiên sử dụng Neural Engine. Cách tiếp cận này giúp các tác vụ diễn ra mượt mà nhưng tiêu tốn ít điện năng nhất có thể. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng vẫn có được những tính năng AI tiện ích mà không phải đánh đổi bằng thời lượng pin.

Nguồn sức mạnh AI khổng lồ không hề bị lãng phí, mà được để dành cho những thời điểm quan trọng nhất. Theo Apple, việc tạo hình ảnh bằng AI có thể nhanh hơn tới 3,5 lần khi sử dụng Draw Things, một ứng dụng phổ biến để tạo ảnh AI.

Để kiểm chứng sức mạnh thực tế của GPU 10 nhân mới mà không có sự "trợ giúp" từ các thuật toán nâng cấp hình ảnh, tôi đã thực hiện một bài test với tựa game Resident Evil Village. Tại độ phân giải gốc 1668p cùng thiết lập đồ họa ở mức Cao (High) và đặc biệt là tắt hoàn toàn tính năng MetalFX Upscaling, khoảng cách giữa hai thế hệ đã lộ diện rõ ràng hơn.

Trong những phân cảnh cháy nổ phức tạp, nếu như người tiền nhiệm M4 đôi lúc vẫn tỏ ra "hụt hơi" với cảm giác khung hình chưa thực sự liền mạch, thì iPad Pro M5 lại xử lý nhẹ tựa lông hồng. Trải nghiệm thực tế cho thấy máy duy trì độ mượt mà đáng kinh ngạc, cảm giác như luôn khóa chặt ở mốc 60 FPS ngay cả trong những pha hành động nặng nề nhất mà không hề gặp hiện tượng giật cục

Tuy nhiên, sức mạnh phần cứng đôi khi lại đi trước sự tối ưu của phần mềm, và Assassin's Creed Mirage là một ví dụ điển hình. Hiện tại, tựa game này trên iPad Pro M5 vẫn đang bị khóa ở mức 30 FPS, mang lại trải nghiệm chưa có sự khác biệt rõ rệt so với thế hệ M4.

AC Mirage đáng tiếc vẫn chưa hỗ trợ tối ưu cho chip M5 trên iPad.

Nhưng với sức mạnh dồi dào hơn, nghĩa là con chip M5 vẫn đang "nhàn rỗi" và sở hữu một nguồn năng lượng dự trữ chưa được khai thác hết. Rõ ràng, chiếc máy này không hề yếu, nó chỉ đang chờ đợi nhà phát triển 'cởi trói'. Hy vọng rằng trong thời gian tới, Ubisoft sẽ tung ra một bản cập nhật tối ưu hóa riêng biệt để tận dụng nguồn tài nguyên dư thừa này, mở khóa mức FPS mượt mà hơn, điều mà phần cứng M5 hoàn toàn đủ sức đáp ứng.

Bức tranh hiệu năng trở nên tươi sáng hơn hẳn khi tôi chuyển sang Death Stranding Director's Cut. Trái ngược với sự dè dặt của Ubisoft, tựa game này là minh chứng hùng hồn cho thấy chip M5 có thể làm được những gì khi gặp đúng phần mềm được tối ưu tốt.

Trải nghiệm trên M5 không chỉ dừng lại ở sự ổn định tuyệt đối, mà còn mở ra khả năng chơi mượt mà ở mốc 60 FPS khi tùy chỉnh thiết lập hợp lý, một bước tiến lớn so với sự trồi sụt khung hình của các thế hệ trước trong những phân cảnh mưa bão phức tạp.

Quan trọng hơn, nhờ khả năng quản lý nhiệt vượt trội, tôi có thể 'đi ship hàng' hàng giờ liền mà không gặp hiện tượng giảm độ sáng màn hình hay tụt khung hình khó chịu.

Nhưng đỉnh cao của sự tối ưu lại đến từ một cái tên khác: Prince of Persia: The Lost Crown - tựa game được chuyển thể lên di động bởi đội ngũ Ubisoft Đà Nẵng. Đây gần như là màn trình diễn tuyệt đối về độ mượt mà.

Tận dụng triệt để màn hình ProMotion 120Hz, M5 xử lý tựa game hành động tốc độ cao này thật sự nhẹ nhàng. Máy khóa chặt ở mức 120 FPS trong hầu hết thời gian trải nghiệm, mang lại độ phản hồi tức thì trong từng pha bay nhảy và chiến đấu. Không nóng máy, không giật lag, đây chính là ví dụ hoàn hảo nhất cho thấy trải nghiệm gaming trên iPad sẽ tuyệt vời đến mức nào khi có sự giao thoa hoàn hảo giữa phần cứng khủng và sự tối ưu tâm huyết từ nhà làm game.

Prince of Persia: The Lost Crown có thể nói là được tối ưu rất tốt cho iPad Pro M5.

Nhìn chung, sức mạnh phần cứng chỉ là điều kiện cần, còn điều kiện đủ vẫn nằm ở sự tối ưu hóa từ phía các nhà phát hành game. Chiếc máy này đang sở hữu một nguồn năng lượng khổng lồ, nhưng nó cần các nhà phát triển thực sự "mở khóa" thay vì chỉ port game một cách hời hợt.

Với một thiết bị siêu mỏng 11 inch không quạt, câu hỏi về nhiệt độ luôn là mối bận tâm hàng đầu. Thực tế trải nghiệm cho thấy Apple đã tận dụng rất tốt vỏ nhôm để làm bề mặt tản nhiệt thụ động. Khi hoạt động nặng, nhiệt lượng từ con chip M5 được giải phóng nhanh chóng ra môi trường, giúp duy trì hiệu năng ổn định mà không bị tụ nhiệt bên trong.

Phần lớn diện tích mặt lưng nơi lòng bàn tay tiếp xúc thường chỉ dừng lại ở mức ấm nhẹ, hoàn toàn thoải mái để sử dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng do độ mỏng, sẽ có sự tập trung nhiệt rõ rệt hơn ở khu vực đặt bo mạch chủ.

Về hiện tượng giảm sức mạnh khi nhiệt độ tăng, bản thân tôi không cảm nhận có sự chênh lệch nào dễ nhận thấy. Nhưng tôi có tham khảo một video từ kênh MrMacRight, nơi iPad Pro M5 được chạy liên tục tựa game nặng Resident Evil 4 trong suốt một giờ, kết quả cho thấy chip M5 đã có bước tiến rất đáng kể về khả năng duy trì hiệu năng dài hạn so với M4.

Trong cùng một điều kiện, chiếc iPad Pro M4 nhanh chóng chạm ngưỡng nhiệt độ "Serious" (nghiêm trọng) chỉ sau 9 phút chơi game, dẫn đến việc giảm xung nhịp và tụt khung hình đáng kể để bảo vệ linh kiện. Ngược lại, iPad Pro M5 thể hiện sự "lì lợm" đáng nể khi phải mất tới 17 phút mới chuyển sang trạng thái nhiệt "Fair" (trung bình) và quan trọng nhất là duy trì ổn định ở mức này suốt 1 giờ đồng hồ mà không bao giờ vượt ngưỡng, khung hình chỉ giảm khoảng trên dưới 5 FPS so với lúc đầu.

Lưu trữ siêu tốc: Bước tiến lớn cho quy trình làm việc

Theo công bố từ Apple, SSD trên iPad Pro M5 sở hữu tốc độ đọc và ghi nhanh gấp đôi so với người tiền nhiệm. Kết quả từ bài kiểm tra Antutu đã phần nào xác thực tuyên bố này và cho thấy sự vượt trội hoàn toàn của thế hệ mới. Cụ thể, iPad Pro M5 đạt tốc độ ghi lên tới 6.159 MB/giây và tốc độ đọc chạm ngưỡng 7.031 MB/giây. Để dễ hình dung về khoảng cách hiệu năng, iPad Pro M4 trước đó chỉ đạt điểm số lần lượt là 3.008 MB/giây (đọc) và 3.485 MB/giây (ghi).

Giá trị của những con số này thể hiện rõ nhất trong quy trình làm việc thực tế của tôi. Sau những buổi chụp ngoại cảnh, tôi thường trút hàng trăm file ảnh RAW từ thẻ nhớ vào máy để xử lý nhanh. Với iPad Pro M5, mọi thứ hiện ra gần như ngay lập tức. Tôi có thể lướt nhanh qua thư viện ảnh, lọc và bắt tay vào chỉnh sửa ngay tại quán cà phê mà không gặp hiện tượng giật lag nào.

Thành thật mà nói, trải nghiệm xử lý file nặng và thao tác liên tục mượt mà đến mức tôi gần như quên mất mình đang làm việc trên một chiếc máy tính bảng, chứ không phải một laptop hay desktop truyền thống. Đây chính là khoảnh khắc iPad Pro M5 cho thấy ranh giới giữa tablet và máy tính cá nhân đang ngày càng mờ đi.

iPadOS 26: Mảnh ghép hoàn thiện bức tranh hiệu năng

Sẽ là thiếu sót lớn nếu nói về sức mạnh của chip M5 mà bỏ qua vai trò của iPadOS 26, nhân tố quyết định biến những con số benchmark khô khan thành trải nghiệm thực tế. Trước đây, người dùng chuyên nghiệp thường phàn nàn về việc phần cứng iPad quá mạnh nhưng bị kìm hãm bởi hệ điều hành, và iPadOS 26 chính là lời hồi đáp của Apple.

Sự thay đổi mang tính cách mạng nhất chính là khả năng chạy đa nhiệm.

Nhờ dung lượng RAM lớn hơn và băng thông bộ nhớ khổng lồ của M5, hệ thống giờ đây phân chia tài nguyên thông minh đến mức đáng kinh ngạc. Tôi có thể chỉnh sửa hình ảnh với Photoshop trong khi vẫn thoải mái lướt web tìm tài liệu hay mở video xem hướng dẫn mà không hề gặp hiện tượng ứng dụng nền bị "đóng băng".

Thời lượng pin và Sạc: Hai thái cực của một ngày làm việc

Khi nhìn vào bảng thông số kỹ thuật và thấy viên pin 31,29 Wh trên bản 11 inch vẫn giữ nguyên dung lượng như đời trước, tôi đã từng đặt một dấu hỏi lớn về việc liệu con chip M5 mạnh mẽ hơn có ảnh hưởng đến thời gian sử dụng thực tế hay không. Nhưng sau một tháng "lăn lộn" cùng chiếc máy này từ những chuyến bay dài cho đến những buổi cà phê làm việc xuyên trưa, iPad Pro M5 cho thấy nó là một thiết bị sở hữu khả năng quản lý năng lượng rất linh hoạt.

Ở khía cạnh giải trí và tác vụ nhẹ, chiếc máy này thực sự là một "marathon runner" bền bỉ. Nhờ tấm nền Tandem OLED thông minh biết tắt hoàn toàn các điểm ảnh ở vùng đen, mức tiêu thụ năng lượng được tối ưu hóa đến mức khó tin. Apple hứa hẹn 10 tiếng và thực tế khi xem video và lướt web nhẹ nhàng, máy báo pin yếu rất sát con số này. Cảm giác yên tâm khi mang máy ra ngoài mà không cần cục sạc dự phòng cho những tác vụ như lướt web, check mail hay xem YouTube là một điểm cộng rất lớn.

Với các tác vụ giải trí như xem tạp chí, đọc báo, xem YouTube, thì iPad Pro M5 cho thời lượng sử dụng thật sự đáng nể.

Một nâng cấp khác làm thay đổi hoàn toàn thói quen của tôi chính là tốc độ sạc. Trước đây với thế hệ cũ, việc cắm sạc tranh thủ 30 phút thường không mang lại nhiều ý nghĩa. Nhưng với M5, mọi chuyện đã khác. Tôi sử dụng củ sạc 65W của MacBook để sạc cho nó, và chỉ trong khoảng 30 phút buổi sáng, thời gian đủ để vệ sinh cá nhân và pha một tách cà phê, viên pin đã hồi phục từ 0% lên tới 51%. Tốc độ này thực sự là cứu cánh cho những người bận rộn và hay phải di chuyển liên tục như tôi.

Tất nhiên, quy luật bảo toàn năng lượng vẫn luôn đúng khi bước vào những tác vụ nặng đô. Khi ép chiếc máy làm việc hết công suất với các project render video phức tạp hay chơi game đồ họa nặng, mức pin sẽ tiêu hao nhanh hơn đáng kể so với lúc sử dụng thông thường.

Tuy nhiên, tôi xem đây là một sự đánh đổi hoàn toàn hợp lý chứ không phải nhược điểm: Con chip M5 chấp nhận huy động nguồn năng lượng lớn hơn để hoàn thành công việc trong thời gian ngắn kỷ lục, thay vì hoạt động "nhâm nhi" nhưng kéo dài thời gian chờ đợi như các dòng máy cấu hình thấp. Vì vậy, bài học rút ra của tôi sau một tháng rất đơn giản: Với nhu cầu giải trí và văn phòng, bạn có thể tự tin để sạc ở nhà cả ngày. Còn khi xác định làm việc bên ngoài, việc mang theo một củ sạc nhanh 60W sẽ giúp bạn luôn chủ động trong mọi tình huống.

Tạm kết

Sau một tháng trải nghiệm, tôi đã ngừng nhìn iPad Pro M5 như một chiếc tablet theo định nghĩa truyền thống, vốn thường gợi lên hình ảnh của một chiếc smartphone phóng to chỉ phục vụ cho việc xem phim hay lướt web.

Những gì cỗ máy này làm được, từ render video 4K, xử lý hàng trăm ảnh RAW, chơi game AAA cho đến việc thay thế laptop trong nhiều quy trình công việc hàng ngày, đã thực sự xóa nhòa ranh giới giữa thiết bị di động và máy tính cá nhân.

Nếu như thế hệ M4 tiền nhiệm đã mở đường cho kỷ nguyên thay thế laptop, thì M5 chính là sự hoàn thiện cần thiết để trải nghiệm đó trở nên trọn vẹn hơn. Với sức mạnh và sự ổn định vượt trội, đây là lúc chiếc iPad thực sự xứng đáng với vai trò thiết bị đồng hành trong học tập và công việc, thay vì chỉ là một chiếc tablet giải trí đơn thuần.