Từ trước đến nay, nhiều người Việt có một thói quen chung: đề nổ xe máy và vặn ga đi ngay lập tức. Hành động tưởng chừng vô hại này lại chính là nguyên nhân âm thầm "bào mòn" động cơ, dẫn đến những hư hỏng tốn kém mà nhiều người, đặc biệt là sinh viên hay phụ nữ, không hề hay biết.
Tại sao khởi động và đi ngay lại gây hại cho động cơ?
Theo các chuyên gia kỹ thuật, vấn đề cốt lõi nằm ở dầu bôi trơn. Khi xe không hoạt động trong một thời gian dài, đặc biệt là qua đêm, toàn bộ dầu nhớt trong động cơ sẽ lắng xuống phía dưới buồng máy. Lúc này, các bộ phận kim loại quan trọng ở phía trên như piston, xi-lanh, và trục cam không còn được bao bọc bởi lớp màng bôi trơn bảo vệ.
Việc đề nổ và di chuyển ngay lập tức sẽ ép các chi tiết này phải hoạt động, ma sát trực tiếp với nhau khi chưa có đủ dầu bôi trơn. Tình trạng này được gọi là "ma sát khô". Hậu quả của nó là:
- Mài mòn nhanh: Các bề mặt kim loại bị bào mòn với tốc độ cao hơn nhiều so với bình thường.
- Tạo mạt kim loại: Ma sát mạnh tạo ra các vụn kim loại li ti, sau đó hòa lẫn vào dầu nhớt, tiếp tục gây hại cho các chi tiết khác và làm giảm chất lượng bôi trơn.
- Giảm tuổi thọ động cơ: Về lâu dài, thói quen này khiến động cơ yếu đi, phát ra tiếng kêu lạ và nhanh chóng xuống cấp.
Giải pháp đơn giản: Quy tắc "1 phút vàng"
Để bảo vệ "trái tim" của chiếc xe, bạn chỉ cần một thói quen cực kỳ đơn giản mỗi sáng: khởi động và để xe nổ không tải (chạy garanti) trong khoảng 1 đến 2 phút.
Thời gian ngắn ngủi này đóng vai trò quyết định, cho phép bơm nhớt có đủ thời gian để đẩy dầu bôi trơn đi khắp các chi tiết bên trong động cơ. Khi các bộ phận đã được bao bọc bởi một lớp màng dầu bảo vệ, chúng sẽ vận hành một cách trơn tru, giảm thiểu tối đa sự mài mòn. Sau khoảng một phút, bạn sẽ thấy tiếng máy nổ trở nên đều và êm hơn, đó chính là dấu hiệu xe đã sẵn sàng để di chuyển.
Lưu ý riêng cho từng loại xe
Sau khi đã nổ máy chờ, cách vận hành xe lúc bắt đầu di chuyển cũng cần được chú ý để bảo vệ hệ truyền động.
- Đối với xe số và xe côn tay: Sau khi để máy nổ ổn định, bạn nên vào số 1 và di chuyển chậm rãi, sau đó từ từ tăng ga và chuyển lên các cấp số cao hơn phù hợp với tốc độ. Tránh thốc ga mạnh hoặc ép số ngay từ đầu.
- Đối với xe tay ga: Vì sử dụng hệ truyền động bằng dây cu-roa và bộ ly hợp tự động, bạn cần tăng ga một cách nhẹ nhàng, đều đặn. Việc tăng ga đột ngột từ lúc đứng yên không chỉ gây hại cho động cơ mà còn làm dây cu-roa và bộ ly hợp nhanh bị mòn, dẫn đến hiện tượng xe bị ì, giật khi vận hành.
Việc dành ra một phút để nổ máy chờ trước khi di chuyển là một thói quen nhỏ nhưng mang lại lợi ích vô cùng lớn. Nó không chỉ giúp duy trì độ bền và kéo dài tuổi thọ của động cơ mà còn đảm bảo chiếc xe của bạn luôn vận hành ổn định, êm ái, tiết kiệm chi phí sửa chữa về lâu dài.
KV
