Cà phê thường được nhắc đến như một thức uống có lợi cho gan. Tuy nhiên, 4 bác sĩ chuyên khoa gan được tạp chí Parade phỏng vấn cùng cảnh báo về một thói quen rất phổ biến: uống cà phê thêm nhiều đường, siro, kem ngọt gần như mỗi ngày.
Bác sĩ Varun Saxena, chuyên gia ghép gan tại Kaiser Permanente ở San Francisco (Mỹ), cho biết rượu vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh gan mạn tính, nhưng bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa (MASLD) đang gia tăng nhanh chóng.
Cốc cà phê có thể biến thành một món tráng miệng nhiều đường
Điều các bác sĩ lo ngại không phải cà phê nóng hay lạnh, mà là lượng đường và calo đi kèm.
Bác sĩ Brian T. Lee, chuyên gia ghép gan tại Hoag (Mỹ), cảnh báo: “Một cốc cà phê đá nghe có vẻ chỉ là cà phê với đá, nhưng nhiều loại đồ uống cà phê phổ biến thực chất giống món tráng miệng có caffeine hơn”.
Siro tạo vị, kem pha sẵn có đường, kem tươi hay vài thìa đường có thể khiến một cốc cà phê chứa lượng đường và calo tương đương, thậm chí cao hơn một lon nước ngọt.
Cà phê nóng cũng không ngoại lệ nếu được thêm nhiều siro, kem ngọt hay đường. Theo bác sĩ Saxena, những thành phần đáng lo trong đồ uống ngọt có liên quan đến MASLD gồm sucrose, siro ngô giàu fructose và fructose.
Một tổng quan nghiên cứu được Parade dẫn lại cho thấy nguy cơ MASLD tăng dần theo tần suất uống đồ uống có đường: từ 14% ở mức dưới 1 cốc/tuần lên 26% nếu uống khoảng 6 cốc/tuần và 53% ở nhóm uống từ 7 cốc trở lên mỗi tuần.
Bác sĩ Saxena nhận định: “Mối liên hệ rất rõ ràng theo liều lượng và tác động trực tiếp đến gan”.
Đường dư thừa được gan chuyển thành mỡ
Bác sĩ James Park, đồng Giám đốc Trung tâm Bệnh gan và Ghép tạng tại Northwell Transplant Institute (Mỹ), giải thích phần lớn lượng đường chúng ta nạp vào được xử lý tại gan.
“Khi lượng đường dư thừa, gan sẽ chuyển chúng thành chất béo và tích tụ lại, gây gan nhiễm mỡ”, bác sĩ Park cho biết.
Nếu quá trình này diễn ra thường xuyên, mỡ tích tụ trong gan có thể kích hoạt viêm và tổn thương. Trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng, tình trạng có thể tiến triển thành xơ hóa, thậm chí xơ gan.
Bác sĩ Abdul Nadir, chuyên gia gan mật và tiêu hóa tại HonorHealth (Mỹ), cũng lưu ý những loại đồ uống này làm tăng đáng kể lượng calo nạp vào mỗi ngày.
Điều cần nhấn mạnh là một cốc latte ngọt thỉnh thoảng không khiến gan lập tức tổn thương. Các bác sĩ quan tâm nhiều hơn tới thói quen uống đồ uống nhiều đường mỗi ngày hoặc gần như mỗi ngày.
Uống cà phê thế nào để bớt gây áp lực cho gan?
Bác sĩ Park cho biết: “Nước và cà phê không đường vẫn là những lựa chọn tốt nhất”. Một số nghiên cứu còn ghi nhận ở người đã mắc bệnh gan, uống hơn 2 cốc cà phê mỗi ngày có liên quan đến nguy cơ xơ hóa và xơ gan thấp hơn. Nếu đang quen với cà phê nhiều đường, có thể giảm từ từ.
Bác sĩ Saxena thậm chí thường khuyến khích bệnh nhân uống cà phê, nhưng kèm một điều kiện: không thêm kem, đường hay các thành phần tạo ngọt.
Dù vậy, bác sĩ Nadir lưu ý không nên uống quá nhiều đồ uống chứa caffeine vào buổi tối vì có thể gây mất ngủ, dẫn đến mệt mỏi và ảnh hưởng sức khỏe nói chung.
Bên cạnh cà phê, bác sĩ Lee nhắc người dùng chú ý cả nước ngọt, nước tăng lực, trà ngọt và nước có hương vị vì chúng cũng có thể chứa nhiều đường bổ sung.
Vì vậy, nếu uống cà phê mỗi ngày, điều đáng lưu ý không nằm ở cà phê mà ở những thứ được thêm vào cốc. Một ly cà phê đơn giản có thể rất khác với một thức uống chứa nhiều siro, kem và đường mà gan phải xử lý ngày này qua ngày khác.
Lam Chi
Nguồn: Parade
