Một chủ xe Neta V-II ở Thái Lan viết trong một nhóm Facebook công khai rằng xe chị vừa chạy đủ 20.000 km. Trung tâm dịch vụ chị từng dùng đã đóng cửa, còn chị đã học cách tự thay lọc gió điều hòa và đăng kèm ảnh mình làm. Ở cột mốc này, việc chị vẫn phải lo tiếp là thay dầu hộp số.
Một ngày sau, Tòa Dân sự Nam Bangkok ra lệnh nhận vụ kiện tập thể của người mua xe Neta, phạm vi bao trùm hơn 20.000 người trên cả nước. Hai việc chỉ trùng nhau về lịch, nhưng cùng chỉ về một khoảng trống mà lời hứa của hãng để lại.
Những lời hứa tính bằng cây số
Neta V ra mắt ở Thái Lan ngày 24/8/2022 với giá 549.000 baht, mức giá chỉ có được nhờ chính sách hỗ trợ của nhà nước. Theo tỷ giá hiện nay, số tiền ấy tương đương khoảng 428 triệu đồng, trong khi giá xe khi không có hỗ trợ là 760.000 baht. Gói hỗ trợ giảm thuế tiêu thụ đặc biệt từ 8% xuống 2%. Mỗi chiếc Neta V còn nhận thêm 150.000 baht tiền hỗ trợ.
Đi cùng mức giá ấy là lời hứa bảo hành xe trong 5 năm hoặc 150.000 km. Riêng pin và mô-tơ dẫn động thì lời hứa còn kéo xa hơn, tới mốc 8 năm hoặc 180.000 km.
Ngày 27/3/2024, Neta V-II ra mắt với bản LITE giá 549.000 baht và bản SMART giá 569.000 baht. Tại lễ ra mắt, hãng cho biết Neta chiếm 17% thị phần xe điện Thái năm 2023 và đặt mục tiêu giao hơn 30.000 xe trong năm 2024.
Đợt khuyến mãi từ 22/6 đến 31/7/2024 hạ bản LITE xuống 499.000 baht, tương đương khoảng 389 triệu đồng cũng theo tỷ giá hiện nay. Pin và mô-tơ được bảo hành trọn đời, nhưng chỉ cho chủ đầu tiên và chỉ khi xe chạy không quá 30.000 km mỗi năm. Người mua còn được miễn phí công và phụ tùng cho 5 lần bảo dưỡng trong 40.000 km đầu. Gói vay đi kèm đợt ấy có lãi suất 1,28%.
Mọi lời hứa trong những năm ấy đều được viết bằng cây số, đến cả chữ trọn đời cũng đi kèm một trần cây số mỗi năm. Người mua xe điện giá rẻ quen hỏi lời bảo hành kéo dài bao nhiêu cây số, nhưng chủ xe Neta ở Thái giờ phải hỏi điều khác: đến cột mốc nào thì vẫn còn người đứng ra giữ lời hứa ấy.
Một ngày sau bài đăng
Theo Hội đồng Người tiêu dùng Thái Lan (TCC), đơn kiện được nộp tại Tòa Dân sự Nam Bangkok ngày 29/9/2025 và được nhận thành vụ kiện tập thể ngày 11/5/2026. Bị đơn thứ nhất là NETA Auto (Thailand), còn bị đơn thứ hai là đơn vị lắp ráp xe Bangchan General Assembly.
Trong các vấn đề dẫn tới vụ kiện, TCC nêu việc trung tâm dịch vụ Neta lần lượt đóng cửa, cũng là điều chị nhắc trong bài đăng. Nguyên đơn đòi bồi thường hư hại xe, tiền thay phụ tùng, thiệt hại do không dùng được xe và tổn thất tinh thần. Luật sư Somchai Amin phụ trách vụ án nói: "Kiện tập thể được thiết kế để bảo vệ những người dân nhỏ bé." Đến đầu tháng 11/2026, chưa có tin về kết quả tiếp theo của vụ kiện.
Cũng ngày 11/5/2026, báo Thairath English đưa tin Thái Lan ghi nhận 1.348 khiếu nại về xe điện từ năm 2024, gửi tới Văn phòng Bảo vệ người tiêu dùng (OCPB) và TCC. Trong 556 đơn gửi OCPB, có 288 đơn liên quan dịch vụ hậu mãi, tức khoảng một nửa. Ở phía TCC, 41,5% trong số 792 đơn mang nỗi lo trung tâm dịch vụ sẽ đóng cửa.
Con số 1.348 là của mọi hãng xe điện, không riêng Neta và cũng không riêng xe Trung Quốc. Trong phần tự tổng hợp từ tin khiếu nại, báo Post Today nêu Neta là thương hiệu có khiếu nại nổi bật nhất giai đoạn 2025-2026. Khi nói về người mua xe điện, Bộ trưởng phụ trách OCPB Supamas Isarabhakdi nhắn các doanh nghiệp bán xe: "Hãy đối xử với họ như người nhà."
Tháng 6/2025, chủ một garage ngoài hãng ở Thái kể với báo Thairath rằng xưởng của ông đã sửa khoảng 10.000 lượt xe Neta trong hai năm. Nhưng chính ông cũng nói "Tôi không sửa được mọi thứ" và "Đừng đặt hy vọng vào tôi". Thợ ngoài vẫn sửa được xe không có nghĩa là lời hứa bảo hành của hãng vẫn còn người đứng ra giữ.
Tiền trợ giá ở Bangkok, tái cấu trúc ở Trung Quốc
Ngày 11/1/2026, Nikkei Asia đưa tin Bộ Tài chính Thái dự định kiện công ty con của Neta ở Thái để đòi lại hơn 2 tỷ baht trợ giá đã chi từ năm 2022. Cuối tháng 1/2026, báo Nation Thailand dẫn nguồn tin Bộ Tài chính cho biết Neta còn nợ 24.000 xe sản xuất bù trong nước và mới làm được 4.700 xe. Đến đầu tháng 11/2026, chưa có tin việc đòi trợ giá được đưa ra tòa. Loại trợ giá từng giúp Neta V dễ mua năm 2022 giờ là khoản Bộ Tài chính dự định đòi lại.
Ngày 15/9/2026, một nhà đầu tư tái cấu trúc công ty mẹ của Neta ở Trung Quốc được công bố dự định bỏ 3 tỷ tệ để lấy khoảng 70,62% cổ phần. Theo dự thảo được Tân Hoa xã đưa tin ngày 9/10/2026, giai đoạn đầu là sản xuất lại Neta X và cần khôi phục mạng lưới hậu mãi. Dù qua được biểu quyết, dự thảo vẫn cần tòa phê chuẩn mới có hiệu lực.
Ngày 20/10/2026, nhóm cổ đông bỏ phiếu không thông qua dự thảo dù hai nhóm chủ nợ đã đồng ý. Đến 3/11/2026, báo Trung Quốc vẫn viết rằng việc triển khai dự thảo còn biến số, và tính đến đầu tháng 11/2026 chưa có tin tòa phê chuẩn. Lời hứa khôi phục hậu mãi vì thế vẫn nằm trong một bản dự thảo mà các bản tin về nó không nhắc đến chủ xe ở Thái Lan.
Nhìn từ Việt Nam
Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, Việt Nam nhập khẩu 203.600 ô tô nguyên chiếc từ đầu năm đến 15/10/2026. Hết tháng 9/2026, số ô tô nguyên chiếc nhập từ Trung Quốc là 50.986 chiếc, còn từ Thái Lan là 50.939 chiếc.
Những con số ấy chỉ đo lượng xe về nước, không cho biết xe nào sẽ gặp chuyện tương tự. Người mua ở Việt Nam có thể hỏi ai sẽ còn ở lại giữ lời bảo hành, thay vì chỉ hỏi lời bảo hành dài bao nhiêu cây số.
Ở cột mốc 20.000 km, chị đã tự học thay lọc gió điều hòa, còn việc thay dầu hộp số vẫn đang chờ ở đó. Thứ người mua không tự học được là cách giữ cho một lời bảo hành còn hiệu lực trên thực tế khi những trung tâm dịch vụ dọc con đường mà chính hãng đã cắm sẵn từng cột mốc cây số lần lượt đóng cửa. Giá rẻ đưa chiếc xe ra đường, còn sau đó mới là vấn đề lớn.
PV
