Tạp chí Tri thức dẫn thông tin từ Northwestern Now, một nhóm nhà khoa học tại Đại học Northwestern (Mỹ) vừa ghi nhận bước tiến đầy hứa hẹn trong điều trị ung thư. Bằng cách tái cấu trúc phân tử của một loại thuốc hóa trị quen thuộc, các nhà nghiên cứu đã khiến thuốc trở nên hòa tan, hiệu quả hơn và ít độc tính hơn.
Nhóm đã thiết kế loại thuốc dưới dạng cấu trúc axit nucleic hình cầu (SNA) - công nghệ nano “đan” phân tử thuốc vào các chuỗi DNA bao quanh những hạt hình cầu siêu nhỏ. Cách thiết kế này giúp biến một loại thuốc vốn khó hòa tan, hiệu quả hạn chế thành “sát thủ” nhắm trúng đích, tiêu diệt tế bào ung thư mà không làm tổn hại tế bào khỏe mạnh.
Liệu pháp được thử nghiệm trên mô hình động vật mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML). Đây là dạng ung thư máu tiến triển nhanh và khó điều trị. So với thuốc hóa trị tiêu chuẩn, thuốc ở dạng SNA xâm nhập tế bào ung thư hiệu quả hơn 12,5 lần, tiêu diệt tế bào ác tính mạnh hơn tới 20.000 lần, đồng thời làm giảm tiến triển bệnh gấp 59 lần mà không ghi nhận tác dụng phụ đáng kể.
Ảnh minh họa
Ở nghiên cứu này, nhóm tập trung vào thuốc hóa trị 5-fluorouracil (5-Fu), loại thuốc thường khó đi vào tế bào ung thư và gây nhiều tác dụng phụ do ảnh hưởng cả tế bào lành. Theo GS Chad A. Mirkin, người dẫn dắt nghiên cứu, vấn đề nằm ở việc cơ thể xử lý thuốc. 5-Fu thường khó hòa tan, dưới 1% tan được trong nhiều dịch sinh học. Vì thế, thuốc khó hấp thu và dễ gây độc tính.
Trong nghiên cứu này, nhờ cấu trúc SNA, thuốc được tế bào ung thư chủ động “mời” vào bên trong qua các thụ thể “thu gom” có số lượng lớn trên bề mặt tế bào dòng tủy. Khi thuốc đi vào, lớp DNA phân rã, giải phóng dược chất tiêu diệt tế bào ung thư từ bên trong. Kết quả cho thấy liệu pháp giúp loại bỏ gần như hoàn toàn tế bào ung thư trong máu và lách, kéo dài thời gian sống cho động vật thử nghiệm.
Đáng chú ý, liệu pháp này không gây ra tác dụng phụ đáng kể và không làm tổn thương các mô khỏe mạnh.
Giáo sư Mirkin cho biết: Phương pháp mới này có thể ngăn chặn khối u ngay từ đầu, là một tiến bộ đáng kinh ngạc. Nó giúp cho việc hóa trị hiệu quả hơn, tỷ lệ đáp ứng tốt và ít tác dụng phụ hơn.
Nhóm nghiên cứu giải thích. nhờ cấu trúc nano đặc biệt, các tế bào bạch cầu ác tính nhận diện và hấp thu SNA một cách tự nhiên thông qua các thụ thể bề mặt. Khi đã vào trong tế bào, lớp ADN bao quanh bị enzyme phân giải, giải phóng thuốc trực tiếp tại vị trí ung thư, tiêu diệt tế bào từ bên trong mà không làm hại các mô xung quanh.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng, phương pháp mới có thể mở đường cho các liệu pháp điều trị ung thư thế hệ mới, cũng như các vắc xin tiên tiến và thuốc nhắm trúng đích cho các bệnh khác. Nhóm đang chuẩn bị mở rộng nghiên cứu trên nhóm động vật lớn hơn và tiến tới thử nghiệm lâm sàng ở người trong tương lai gần.
