Cục Đúc tiền Mỹ từ đầu năm nay công bố một số đồng xu có thiết kế mới, nhằm kỷ niệm 250 năm thành lập của nước Mỹ. Trên mặt các đồng xu này thể hiện các sự kiện lịch sử và biểu tượng trọng đại của nước Mỹ kể từ khi ra đời năm 1776.
Một số đồng xu chỉ có thay đổi nhỏ và không gây nhiều chú ý. Tuy nhiên, đồng 10 xu đã được thiết kế lại gần như hoàn toàn và tạo ra nhiều chỉ trích trong dư luận.
Đồng xu mới này bỏ chân dung Tổng thống Franklin D. Roosevelt khỏi mặt trước, thay vào đó là hình ảnh "Nữ thần Tự do với mái tóc tung bay trong làn gió cách mạng", trên đầu đội mũ mang họa tiết sao, sọc, kèm dòng chữ "In God we trust" (Chúng ta tin ở Chúa) và "Liberty" (Tự do).
Mặt sau là hình đại bàng quắp bó tên, trên dòng "One Dime" (10 cent) và "Liberty over tyranny" (Tự do thắng bạo quyền). Thiết kế đồng xu khá cầu kỳ, song nhiều người nhận ra con đại bàng không quắp thêm cành ô liu, làm bùng lên làn sóng tranh cãi.
Từ cuối những năm 1700, quốc huy Mỹ luôn khắc họa hình đại bàng một chân quắp 13 mũi tên, tượng trưng cho 13 thuộc địa đầu tiên cũng như thể hiện sức mạnh của chiến tranh, và một cành ô liu ở chân còn lại, vốn là biểu tượng của hòa bình. Việc đầu đại bàng quay về phía cành ô liu được xem là thể hiện nước Mỹ như một quốc gia "yêu chuộng hòa bình".
Tuần này, tạp chí Fortune cho rằng việc bỏ sót cành ô liu là "khó có thể coi là vô tình" và đặt câu hỏi về ý nghĩa của hình minh họa đối với đất nước. Trên mạng xã hội, người dùng đặt câu hỏi liệu thiết kế mới có phải là một trò nhại hay không. Chẳng hạn, một nhà phê bình trên TikTok cho rằng, thiết kế "mang đậm dấu ấn của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth". (Tờ Washington Post không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy ông Hegseth có liên quan đến thiết kế lại này.)
Phó Giám đốc Cục Đúc tiền Hoa Kỳ, Kristie McNally, cho biết Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã đưa ra quyết định cuối cùng về thiết kế của các đồng tiền này.
Nghệ nhân chế tác huy chương, Eric David Custer, đã nói với tờ báo Spotlight PA vào tháng Hai rằng, thiết kế của ông được lấy cảm hứng từ Quốc huy Hoa Kỳ. Năm 1782, Charles Thomson, người đã trình bày thiết kế cuối cùng của quốc huy cho Quốc hội nói: “Cành ô liu và mũi tên tượng trưng cho quyền lực hòa bình và chiến tranh, quyền lực này chỉ thuộc về Quốc hội.”
Cục Đúc tiền Mỹ cho biết đồng 10 cent cũng như toàn bộ các đồng xu được phát hành trong năm nay đều nhằm "đánh dấu 250 năm tự do của nước Mỹ bằng cách phản ánh những nguyên tắc lập quốc và tôn vinh lịch sử dân tộc".
"Thiết kế trên những đồng xu lịch sử này kể lại hành trình của nước Mỹ hướng tới một liên bang hoàn thiện hơn, đồng thời tôn vinh những lý tưởng cốt lõi làm nên nước Mỹ là tự do", Phó Giám đốc Cục Đúc tiền Mỹ Kristie McNally nói.
Một số nhà quan sát đánh giá việc bỏ cành ô liu trong đồng xu mới "khó có thể coi là vô tình", khi nước Mỹ từ đầu năm tới nay liên tục có các hoạt động quân sự ở nước ngoài.
Frank L. Holt, giáo sư danh dự về lịch sử tại Đại học Houston cho biết, thông điệp mơ hồ của đồng xu mới "lên án toàn bộ thiết kế".
“Thiết kế của đồng xu 10 xu mới đã có từ rất lâu và chỉ càng làm nổi bật việc một thiết kế tồi có thể dễ dàng bị hiểu sai hoặc sử dụng sai mục đích như thế nào,” ông Holt, người đã nghiên cứu lịch sử tiền xu viết và nói thêm: “Tiền bạc có tiếng nói, nhưng nó nên nói một cách rõ ràng và với mục đích cụ thể.”
Nguyễn Phượng
Theo Washington Post, The Hill
