Lệnh cấm của Mỹ
Ngày 28/7, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã công bố lệnh cấm đối với các robot hình người (humanoid robot) có xuất xứ từ Trung Quốc, với tuyên bố rằng công nghệ này tạo ra "những rủi ro không thể chấp nhận được" đối với an ninh quốc gia của Mỹ, Guardian đưa tin.
Theo Guardian, bước đi này phản ánh mục tiêu ngày càng gia tăng của chính quyền Trump nhằm loại bỏ công nghệ Trung Quốc khỏi thị trường Mỹ.
FCC định nghĩa các loại robot bị cấm là "thiết bị robot tiên tiến", bao gồm cả robot hình người và robot bốn chân giống động vật.
Các quan chức FCC viết trong bản đánh giá về mối đe dọa từ robot rằng: "Các thiết bị robot tiên tiến thu thập những dữ liệu có thể bị các tác nhân có dụng ý xấu lợi dụng để giám sát người Mỹ, nâng cao năng lực của các cơ quan tình báo nước ngoài, hoặc điều khiển từ xa các robot này".
Bên cạnh robot hình người, FCC cũng cấm các thiết bị nghịch lưu điện (power inverters), loại thiết bị cho phép các nguồn năng lượng tái tạo và pin kết nối với lưới điện và trang thiết bị trung tâm dữ liệu.
Các hạn chế này cho thấy mục tiêu của chính quyền Trump trong việc nâng tầm công nghệ sản xuất tại Mỹ, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp chuyển dịch hoạt động sản xuất về làm tại nội địa.
"Tổng thống đã làm rõ rằng Mỹ phải có các chuỗi cung ứng độc lập và an toàn đối với các công nghệ quan trọng và mới nổi như thiết bị robot và thiết bị nghịch lưu điện", nguồn tin quan chức chính quyền Mỹ của Reuters cho biết, "An ninh kinh tế chính là an ninh quốc gia, và chính quyền Trump tiếp tục triển khai một chương trình nghị sự chính sách đa dạng, tinh tế nhằm tái công nghiệp hóa nước Mỹ".
Theo Reuters, các biện pháp hạn chế này chỉ áp dụng đối với các mẫu robot và thiết bị nghịch lưu chưa được phát hành. Tuy nhiên, FCC có thẩm quyền thu hồi giấy phép bán đối với các mẫu đã được cấp phép mua bán tại Mỹ trước đó.
Công nghệ chiến lược của Trung Quốc
Hiện nay, Bắc Kinh đang rót hàng tỷ USD vào robot hình người như một công nghệ chiến lược có thể gia tăng năng suất trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại và lực lượng lao động thu hẹp. Việc giành lợi thế trong ngành công nghiệp đang nở rộ này cũng có thể giúp Trung Quốc vượt lên trước Mỹ và các đối thủ khác về trí tuệ nhân tạo và công nghệ tiên tiến.
Lian Jye Su, nhà phân tích trưởng tập trung vào trí tuệ nhân tạo và robot hình người tại công ty nghiên cứu Omdia, chia sẻ với CNN: "Theo truyền thống, năng lực công nghiệp vốn do các quốc gia như Đức, Nhật Bản và Mỹ nắm giữ. Nhưng với robot hình người, đây là một cơ hội quý hiếm khi toàn bộ thế giới có thể đang hướng về Trung Quốc cho thời điểm mang tính bước ngoặt tiếp theo này".
Các công ty công nghệ Trung Quốc đã nắm giữ khoảng 6.000 bằng sáng chế cho robot hình người trong vòng 5 năm qua. Ảnh: Tingshu Wang/Reuters
Trung Quốc vốn đã thống trị việc sản xuất và triển khai robot công nghiệp, chẳng hạn như các cánh tay robot trong nhà máy. Và các nhà sản xuất của nước này đã chiếm phần lớn lượng giao hàng robot hình người trên toàn cầu vào năm ngoái, vượt xa các đối thủ cạnh tranh của Mỹ như Tesla và Figure AI.
Một số nhà phân tích dự báo rằng robot hình người, với trang bị " bộ não" tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), sẽ được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực tiêu dùng và công nghiệp, trong khi việc xây dựng các trung tâm dữ liệu tại Mỹ còn phụ thuộc vào các nguồn cung thiết bị nghịch lưu đáng tin cậy.
Trung Quốc hiện là nhà sản xuất thiết bị nghịch lưu lớn nhất thế giới, dẫn đầu bởi các công ty như Sungrow Power Supply và Huawei, những đơn vị đã vấp phải các lệnh trừng phạt nặng nề từ Mỹ.
Thi Anh (Theo Guardian, Reuters, CNN)
