Thời tiết nắng nóng trở thành mối lo ngại lớn đến sức khỏe, đặc biệt với nhóm dễ tổn thương như người già, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh tim mạch. Trong điều kiện này, điều hòa không khí thường được xem là giải pháp duy nhất.
Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào điều hòa có thể dẫn đến nhiều mối lo khác, chẳng hạn như hóa đơn điện, lượng khí thải nhà kính tăng và gây áp lực lên lưới điện. Hiện nay, có nhiều cách khác nhau để dùng điều hòa tiết kiệm điện, bao gồm đặt nhiệt độ hợp lý, hạn chế bật liên tục hay vệ sinh định kỳ. Ngoài ra, các nghiên cứu cho thấy kết hợp điều hòa với quạt cũng giúp tối ưu điện năng tiêu thụ.
Những ngày cuối tháng 5/2026, thời tiết tại Hà Nội xuất hiện các đợt nắng nóng diện rộng với nền nhiệt ngoài trời liên tục duy trì ở mức cao. Ảnh minh họa
Cách sử dụng điều hòa hiệu quả khi trời nắng gắt
Báo Sức khỏe & Đời sống dẫn lời GS.TS Nguyễn Đức Lợi, Hội Khoa học và Công nghệ Nhiệt lạnh cho hay, về nguyên tắc thì trời càng nóng, điều hòa càng tốn điện. Thậm chí nắng nóng quá mức có thể khiến máy điều hòa gặp các vấn đề về hoạt động.
Để vận hành máy lạnh đúng cách trong những ngày quá nắng nóng thì người sử dụng nên kết hợp với nhiều biện pháp làm mát khác nhau. Đầu tiên, để tiết kiệm điện thì máy điều hòa phải được vệ sinh sạch sẽ dàn nóng và dàn lạnh. Trong phòng nên dùng thêm quạt điện, đồng thời có thể dùng máy phun sương phun vào dàn nóng để hạ nhiệt độ ngưng tụ, từ đó nâng cao hiệu suất của máy.
Các nhà sản xuất thường khuyến cáo mức nhiệt cài đặt của điều hòa chỉ nên thấp hơn từ 7 đến 10 độ C so với nhiệt độ ngoài trời. Tuy nhiên, với mức nhiệt trên 40 độ C, câu hỏi đặt ra là người dùng nên để mức nhiệt độ nào cho hợp lý. GS.TS Nguyễn Đức Lợi tư vấn người dùng nên để điều hòa ở mức 26 đến 28 độ C. Đây là mức phù hợp nhất để cân bằng giữa cảm nhận mát mẻ cho con người và công suất hoạt động của điều hòa.
Khi thời tiết quá nóng, việc đặt nhiệt độ thấp hơn từ 16 đến 20 độ C khiến điều hòa phải chạy liên tục ở công suất cao nhất mà không có thời gian nghỉ, khiến hệ thống dễ bị quá tải và hỏng hóc.
Theo các chuyên gia, với các điều hòa dân dụng và điều kiện lắp đặt phổ biến ở Việt Nam, đa số các loại điều hòa không thể đạt được mức nhiệt khoảng 20 độ C cho căn phòng khi nhiệt độ ngoài trời khoảng trên 40 độ C. Ngoài ra, việc bật nhiệt độ từ 26 đến 28 độ C cũng giúp hạn chế tình trạng sốc nhiệt khi ra vào giữa trong nhà và ngoài trời với mức chênh lệch quá cao.
Với nhiệt độ ngoài trời trên 40 độ C, quạt là vật dụng cần thiết để giảm áp lực cho điều hòa. Trước khi bật thiết bị, người dùng có thể mở cửa phòng và bật quạt trước khoảng 15 phút cho thông thoáng. Sau đó, duy trì bật quạt trong suốt quá trình bật điều hòa nhưng có thể điều chỉnh với tốc độ gió thấp hơn nhằm phân tán khí lạnh nhanh hơn trong phòng.
GS.TS Nguyễn Đức Lợi lưu ý không nên bật điều hòa 24 trên 24 giờ dù trời có nắng nóng gay gắt, điều này vừa giúp bảo vệ sức khỏe, vừa để bảo vệ thiết bị. Dù nhu cầu sử dụng là thường xuyên, người dùng vẫn nên cho điều hòa nghỉ ngơi sau mỗi 4 đến 6 tiếng hoạt động, đặc biệt với những ngày nắng gắt.
Người dùng có thể tắt tạm điều hòa trong khoảng một tiếng, mở cửa cho thông thoáng trước khi bật lại để giúp máy bền bỉ hơn.
Để vận hành máy lạnh đúng cách trong những ngày quá nắng nóng thì người sử dụng nên kết hợp với nhiều biện pháp làm mát khác nhau. Ảnh minh họa
Bộ Y tế khuyên hạn chế ra đường giờ cao điểm 10-16h
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) vừa có công văn gửi Sở y tế các tỉnh, thành phố về việc dự phòng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, người lao động trước tác động của nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn.
Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, vào mùa nắng nóng có thể gặp phải một số vấn đề sức khỏe thường gặp là: Say nắng, say nóng hoặc đột quỵ do nóng.
Nguyên nhân chủ yếu là do phải tiếp xúc quá lâu hoặc làm việc trong môi trường nắng nóng, nhiệt độ cao hoặc cũng có thể do thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột.
Một số đối tượng có nguy cơ cao gồm: Người già, trẻ nhỏ và phụ nữ có thai. Những người làm việc, luyện tập với cường độ cao ở ngoài trời nắng lâu hoặc trong môi trường nóng bức: người lao động nông nghiệp, công nhân làm việc ở các lò gạch, lò luyện gang thép, v.v. Những người mắc các bệnh mạn tính: tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, đái tháo đường...
Khi gặp vấn đề sức khỏe do nắng nóng, tùy theo mức độ biểu hiện mà cần nhanh chóng áp dụng những biện pháp xử trí phù hợp.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế khuyến cáo hạn chế đi ra ngoài trời nắng trong những ngày nắng nóng, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều.
Những người đang ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp không nên đi ra ngoài trời nắng đột ngột mà cần phải có một khoảng thời gian để cơ thể thích nghi với môi trường bên ngoài bằng cách tăng nhiệt độ điều hòa trong phòng hoặc ngồi nghỉ trong bóng mát trước khi đi ra ngoài trời. Mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm mồ hôi.
Tăng cường ăn các loại rau xanh và hoa quả, nên có món canh trong bữa ăn hàng ngày. Đặc biệt cần uống tối thiếu 1,5 – 2 lít nước/ngày. Nên uống thành nhiều lần trong ngày, không nên uống quá nhiều nước trong một lần.
Cùng với đó, cần rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng và sức chống chịu của bản thân với điều kiện thời tiết nắng nóng...
