Ngày 7/9, Nepal tổ chức ngày quốc gia tưởng niệm những người thiệt mạng trong trận lũ quét kinh hoàng xảy ra gần hai tuần trước tại khu vực biên giới với Tây Tạng, Trung Quốc.
Theo quyết định được Chính phủ Nepal thông qua trong phiên họp nội các ngày 3/9, quốc kỳ được treo rủ tại các cơ quan chính phủ trên toàn quốc, cũng như tại các đại sứ quán và cơ quan đại diện ngoại giao của Nepal ở nước ngoài.
Ngày quốc tang diễn ra đúng vào ngày thứ 13 kể từ khi thảm họa xảy ra hôm 26/8. Trong truyền thống Hindu, đây thường là ngày cuối cùng của thời gian để tang. Các thành viên thân thiết trong gia đình ở nhà trong những ngày đầu, đón họ hàng đến thăm hỏi và chia buồn; đến ngày thứ 13, những nghi lễ cuối cùng được thực hiện để cầu nguyện cho người đã khuất.
Tuy nhiên, Chính phủ Nepal không tổ chức các chương trình tưởng niệm quy mô lớn trong ngày này vì hoạt động tìm kiếm, cứu hộ tại các khu vực bị ảnh hưởng vẫn đang tiếp diễn, trong khi nhân lực và thiết bị tiếp tục được ưu tiên cho hiện trường.
“Không có chương trình nào của chính phủ được tổ chức vì hoạt động cứu hộ và tìm kiếm vẫn đang diễn ra tại những khu vực chịu ảnh hưởng của lũ”, ông Phanindra Paudel, đại diện Trung tâm Điều hành Khẩn cấp Quốc gia Nepal, cho biết.
Tại Kathmandu, nhiều buổi thắp nến được tổ chức để tưởng nhớ các nạn nhân. Ở huyện Nuwakot, các nhà sư cũng tiến hành nghi lễ và cầu nguyện bên bờ sông Trishuli – một trong những khu vực chịu hậu quả nặng nề của thảm họa.
Thảm họa bắt đầu ngày 26/8, khi một khối lượng khổng lồ bùn, đất và đá đổ xuống hệ thống sông ở vùng núi Himalaya, gần biên giới Nepal - Trung Quốc. Các thông tin ban đầu cho rằng sự việc liên quan đến một phần sông băng bị vỡ, kéo theo lở núi và tạo thành dòng lũ quét có sức tàn phá lớn.
Nước lũ tràn qua các khu dân cư dọc sông Bhotekoshi và Trishuli, cuốn trôi nhà cửa, phá hủy đường sá, cầu và nhiều công trình thủy điện. Một số khu vực bị chia cắt hoàn toàn, khiến lực lượng cứu hộ mất nhiều ngày mới có thể tiếp cận.
Theo số liệu được các hãng tin quốc tế cập nhật đến ngày 7/9, ít nhất 1.380 người đã thiệt mạng tại Nepal và khu vực Tây Tạng của Trung Quốc. Hơn 5.500 người vẫn mất tích ở hai bên biên giới, trong đó có người dân địa phương, công nhân thủy điện, du khách và công dân nước ngoài.
Con số thương vong vẫn có thể tiếp tục thay đổi khi lực lượng chức năng tìm thấy thêm các nạn nhân trong lớp bùn đá, những công trình bị vùi lấp và hệ thống đường hầm của các dự án thủy điện.
Nhiều gia đình chưa tìm thấy thi thể người thân đã phải thực hiện lễ tang tượng trưng. Trong truyền thống Hindu, hỏa táng là một nghi thức quan trọng dành cho người đã khuất. Vì không thể đưa người thân trở về, một số gia đình buộc phải dùng hình nhân hoặc vật tượng trưng để tiến hành nghi lễ, với hy vọng tìm được sự thanh thản về tinh thần sau nhiều ngày chờ đợi.
Trong ngày quốc tang, Tổng thống Nepal Ram Chandra Paudel đến các khu vực chịu ảnh hưởng để khảo sát thiệt hại và gặp gỡ người dân. Trong khi đó, các lực lượng cứu hộ trong và ngoài nước tiếp tục rà soát những điểm được cho là còn khả năng có người sống sót.
Một trong những tâm điểm của hoạt động tìm kiếm hiện nay là 12 dự án thủy điện nằm dọc khu vực bị lũ quét tàn phá. Khoảng 900 công nhân làm việc tại những dự án này vẫn chưa được tìm thấy.
Theo một cập nhật được Reuters dẫn lại từ giới chức Nepal, khoảng 121 người trong số đó có thể đang mắc kẹt bên trong các hệ thống đường hầm. Việc xác định chính xác số người còn ở dưới lòng đất gặp nhiều khó khăn vì hồ sơ nhân sự, lán trại, văn phòng và hệ thống liên lạc tại một số dự án đều bị nước lũ phá hủy.
Những ngày qua, một số trường hợp sống sót được phát hiện đã tiếp thêm hy vọng cho lực lượng tìm kiếm. Hai công nhân thủy điện được giải cứu khỏi một đường hầm ngày 4/9, sau chín ngày mắc kẹt trong bóng tối. Một ngày sau, lực lượng cứu hộ tiếp tục đưa một công dân Trung Quốc ra ngoài từ đường hầm tại một dự án thủy điện khác.
Cũng trong ngày 5/9, một phụ nữ Nepal được tìm thấy còn sống bên trong ngôi nhà bị đất đá chôn vùi. Tổng cộng, ít nhất bốn người đã được giải cứu trong những ngày cận kề quốc tang.
Các đội cứu hộ chuyên nghiệp đến từ Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc và Mỹ đang phối hợp với lực lượng Nepal tìm kiếm trong những công trình bị hư hại, lớp bùn đá dày và các đường hầm ngập nước. Máy xúc, thiết bị dò tìm, máy bơm công suất lớn và nhiều phương tiện chuyên dụng được huy động, song địa hình hiểm trở và nguy cơ sạt lở tiếp tục cản trở tiến độ.
Nguồn: Al Jazeera, AP
Minh Ngọc
