Theo The First Technical, ngành công nghiệp thiếc của Nga, vốn bị ảnh hưởng vào năm 2009 do gián đoạn chuỗi sản xuất và khủng hoảng tài chính toàn cầu, đang dần phục hồi. Theo ông Igor Korytov, Giám đốc Công ty Quặng Thiếc (thuộc PJSC Rusolovo), đến năm 2029, các công ty trong nước sẽ đáp ứng được nhu cầu của thị trường nội địa.
Cú lội ngược dòng sau hơn 20 năm
Thiếc là một "kim loại công nghệ" không thể thay thế trong chuỗi sản xuất vi mạch điện tử, pin năng lượng và các ngành công nghiệp quốc phòng. Từng sở hữu hệ thống khai thác khổng lồ thời Liên Xô, tuy nhiên, vào những năm 1990 ngành khai khoáng này của Nga rơi vào tình trạng đóng băng gần như hoàn toàn. Các mỏ quặng lớn ở vùng Viễn Đông bị bỏ hoang, máy móc lạc hậu và chuỗi cung ứng bị đứt gãy nghiêm trọng.
Để tái thiết lại toàn bộ hạ tầng ngành từ con số không, nước Nga đã phải chấp nhận một lộ trình dài hơi kéo dài gần hai thập kỷ. Quá trình này đòi hỏi không chỉ nguồn vốn khổng lồ mà còn là sự thay đổi toàn diện về tư duy công nghệ, khi các mỏ quặng chất lượng cao dễ khai thác trước đây đã cạn kiệt, buộc các doanh nghiệp phải tìm cách tối ưu hóa nguồn quặng nghèo và quặng có cấu trúc địa chất phức tạp.
Đòn bẩy công nghệ và kỷ lục của thế kỷ 21
Sự kiên trì trong chiến lược tái thiết đã mang lại "trái ngọt" đầu tiên vào giai đoạn 2025 - 2026. Theo dữ liệu báo cáo ngành, kết thúc năm 2025, tổng sản lượng thiếc tinh quặng của Nga đã đạt 4.600 nghìn tấn - ghi nhận mức kỷ lục cao nhất kể từ đầu thế kỷ 21 đến nay. Trong đó, đầu tàu đóng góp vào thành tích này là Tập đoàn Rusolovo với sản lượng riêng lẻ đạt 3.500 nghìn tấn, tăng trưởng tới 42% so với năm 2024.
Bước sang năm 2026, tốc độ tăng trưởng này không có dấu hiệu hạ nhiệt. Ông Igor Korytov cho biết, công suất khai thác hàng ngày của doanh nghiệp hiện đã ổn định ở mức 12 tấn thiếc, cho phép Rusolovo tự tin nâng mục tiêu sản lượng cả năm 2026 lên mức khoảng 4 nghìn tấn tinh quặng.
Chìa khóa tạo nên sự bứt phá này nằm ở việc triển khai thành công chương trình hiện đại hóa quy mô lớn tại các tổ hợp sản xuất trọng điểm như Solnechny và Pravourmiyskoye. Việc ứng dụng các tổ hợp phân tách quặng dạng mô-đun (MRSK) ở giai đoạn làm giàu thô ban đầu đã giúp tăng hiệu suất tuyển quặng lên đáng kể.
Đồng thời, nhờ tối ưu hóa chu trình nghiền và đưa vào vận hành hệ thống thiết bị tự động hóa có khả năng bóc tách hiệu quả khoáng chất sulfide ra khỏi đá thải, năng lực thông qua của các trạm nghiền đã tăng gấp 5 lần. Công nghệ này cho phép các nhà máy chế biến tận dụng được cả những nguồn quặng nghèo và quặng dưới chuẩn vốn trước đây bị coi là phế thải kinh tế.
Tự chủ toàn diện trước năm 2030
Dựa trên các phân tích thị trường hiện tại, nhu cầu tiêu thụ thiếc nội địa của Liên bang Nga dự kiến sẽ chạm mốc 5.400 nghìn tấn vào năm 2030. Đây là hệ quả tất yếu từ làn sóng nội địa hóa sản xuất thiết bị điện tử và phát triển hạ tầng năng lượng mới tại quốc gia này.
Dù vậy, với tốc độ mở rộng công suất như hiện nay, giới chuyên gia nhận định cán cân cung - cầu sẽ sớm được cân bằng trước thời hạn. Bản kế hoạch chiến lược chỉ rõ, đến năm 2029, sản lượng thiếc thương phẩm cấp mã của Nga dự kiến sẽ đạt ít nhất 8,3 nghìn tấn mỗi năm.
Con số này không chỉ giúp Nga xóa bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, bảo vệ an ninh chuỗi cung ứng công nghệ trước các biến động địa chính trị, mà còn tạo ra dư địa lớn để tiến quân ra thị trường quốc tế. Trong bối cảnh sản lượng và mức tiêu thụ thiếc toàn cầu đang giữ thế cân bằng ở ngưỡng khoảng 370 nghìn tấn/năm, sự xuất hiện của nguồn cung lớn từ Nga được kỳ vọng sẽ làm thay đổi bản đồ địa-kinh tế của loại khoáng sản này.
Song song với việc nâng cao sản lượng khai thác quặng tại Khabarovsk và Chukotka, Nga cũng đang bắt tay vào giải quyết bài toán cốt lõi cuối cùng: năng lực luyện kim tinh luyện. Việc Rusolovo chính thức khởi công xây dựng Tổ hợp Luyện kim Amur vào tháng 6/2026 chính là mảnh ghép hoàn thiện giúp khép kín chuỗi giá trị từ khai thác quặng thô đến sản xuất thiếc thỏi có độ tinh khiết cao, hiện thực hóa mục tiêu tự chủ 100% ngành thiếc sau 20 năm thăng trầm.
Thùy Anh
Theo The First Technical
