Nga vừa hoàn thành một trong những cột mốc công nghệ quan trọng nhất trong chiến lược an toàn hạt nhân thế hệ mới. Đây được xem là "lá chắn cuối cùng" giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ rò rỉ phóng xạ ra môi trường kể cả trong các kịch bản thảm họa tồi tệ nhất.
Theo thông tin từ trang Intereting Engineering, các kỹ sư tại Titan-2 Holding, công ty xây dựng được giao nhiệm vụ xây dựng tổ máy thứ ba tại Nhà máy điện hạt nhân Leningrad ở Nga, đã giám sát việc lắp đặt một thiết bị thu gom lõi nặng 120 tấn trong tòa nhà chứa lò phản ứng. Nhà máy này được biết đến với những tên gọi như "kỳ quan hạt nhân" hay "con ngựa thồ" trong ngành năng lượng nguyên tử. Nhiệm vụ được nhắc đến là một phần của giai đoạn II của nhà máy Leningrad, một trong những cơ sở hạt nhân lớn nhất ở Nga.
Nhằm hướng tới các mục tiêu về khí hậu, nhiều quốc gia đang quay trở lại sử dụng năng lượng hạt nhân để đáp ứng nhu cầu năng lượng mà không thải carbon vào khí quyển. Trong khi đây là một sự thay đổi lớn đối với các quốc gia khác, thì đối với Nga, đó chỉ là vấn đề nâng cấp các cơ sở hạt nhân của mình bằng các lò phản ứng tự chế tạo mạnh mẽ hơn.
Ví dụ, Nhà máy điện hạt nhân Leningrad là một trong những cơ sở điện lực lớn nhất ở Nga, cung cấp khoảng 55% nhu cầu điện năng cho thành phố St. Petersburg và toàn vùng Leningrad. Với công suất lắp đặt 4.400 MWe, nhà máy điện hạt nhân này đáp ứng tới 30% nhu cầu điện năng của vùng tây bắc nước Nga.
Sau hơn năm thập kỷ hoạt động, các lò phản ứng hạt nhân ban đầu đã ngừng hoạt động và lò phản ứng thay thế đang được xây dựng như là giai đoạn II của Nhà máy điện hạt nhân Leningrad. Việc hạ đặt thành công khối thiết bị nặng 120 tấn vào giếng bê tông sâu đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối từ các kỹ sư cơ khí Nga.
Công trình đang thi công giai đoạn II
Nhà máy điện hạt nhân Leningrad bao gồm bốn tổ máy RBMK, một trong những lò phản ứng thế hệ II đời đầu, một số trong đó vẫn đang hoạt động ở những nơi khác. Tại Leningrad, hai tổ máy đầu tiên đã ngừng hoạt động vào năm 2018 và 2020, sau 45 năm vận hành mỗi tổ máy.
Trong giai đoạn II, Nga đang xây dựng các lò phản ứng VVER-1200 với tuổi thọ ước tính là 60 năm, có khả năng gia hạn thêm 20 năm nữa. Điều này sẽ giúp các lò phản ứng hoạt động đến tận sau những năm 2080. Hai tổ máy đầu tiên tại Leningrad giai đoạn II (Leningrad II-1 và II-2) thường được gọi là Tổ máy số 5 và 6, trong khi hai tổ máy còn lại, Leningrad II-3 và II-4, được gọi là Tổ máy số 7 và 8.
Trong khi các tổ máy số 3 và 4 tại Nhà máy điện hạt nhân Leningrad vẫn đang hoạt động, công việc thay thế chúng đã bắt đầu, với việc đổ bê tông cho các tổ máy số 7 và 8 dự kiến sẽ khởi công lần lượt vào tháng 3 năm 2024 và tháng 3 năm 2025. Bộ phận thu gom lõi cho tổ máy số 7 (Leningrad II-3) đã được hoàn thành gần đây.
Bộ phận thu lõi là gì?
Được làm từ thép chịu nhiệt, bộ phận hứng lõi là một thiết bị an toàn tự động kích hoạt trong trường hợp khẩn cấp. Trong trường hợp lõi bị nóng chảy, bộ phận hứng lõi được thiết kế để giữ vật liệu phóng xạ bên trong vỏ bọc của lò phản ứng và không cho nó tràn ra ngoài.
Các kỹ sư tại Titan-2 đã giám sát việc lắp đặt bộ thu lõi vào một trục bê tông của tòa nhà chứa lò phản ứng cho Tổ máy số 7.
Ông Alexey Mochalov, Phó kỹ sư trưởng phụ trách xây dựng các tổ máy phát điện mới tại Leningrad, cho biết: “Xác suất hệ thống an toàn thụ động này thực sự cần thiết là cực kỳ thấp”.
“Tất cả các quyết định được đưa ra trong thiết kế các tổ máy điện hạt nhân trong nước sử dụng lò phản ứng VVER-1200, công tác xây dựng, lắp đặt và vận hành chất lượng cao, cũng như đội ngũ nhân viên có trình độ cao và tinh thần trách nhiệm của nhà máy điện hạt nhân, sẽ đảm bảo hoạt động ở chế độ chờ trong suốt vòng đời thiết kế của tổ máy.”
Công tác xây dựng sẽ tiếp tục tiến hành lắp đặt lớp cách nhiệt, giàn đỡ và giàn chịu lực, cùng các thiết bị và kênh đo lường khác để có thể lắp ráp vỏ lò phản ứng sớm nhất là vào năm tới.
Hiện nay, công nghệ bẫy lõi độc quyền của Nga không chỉ áp dụng trong nước như tại Leningrad hay Kursk, mà đã trở thành mặt hàng xuất khẩu chủ lực sang các dự án quốc tế. Sau khi bẫy lõi được cố định, lộ trình tiếp theo của tổ máy số 3 Leningrad sẽ là lắp đặt khung đỡ lò phản ứng vào năm 2026, trước khi chính thức hạ đặt bồn áp lực lò phản ứng vào năm 2027 để đưa nhà máy vào vận hành thương mại.
Thùy Anh (Theo IE)
