Tập đoàn Rosatom đã hoàn thành nghiên cứu và phát triển công nghệ xử lý chất làm mát. Công nghệ này trong tương lai sẽ cho phép tháo dỡ các lò phản ứng neutron nhanh. Đột phá này được phát triển bởi các chuyên gia tại Viện Vật lý và Kỹ thuật Năng lượng AI Leipunsky (IPPE – thuộc bộ phận nhiên liệu TVEL của Rosatom) ở Obninsk.
Sự phát triển này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc tháo dỡ các cơ sở hạt nhân cũ.
Câu 1: Công nghệ mới của Rosatom được thiết kế để xử lý chất làm mát nào?
A. Nước thông thường trong lò PWR.
B. Uranium làm giàu cao cấp.
C. Natri phóng xạ dạng lỏng.
D. Helium khí nén áp suất cao.
Giải thích:
Công nghệ này tập trung vào việc xử lý natri phóng xạ dạng lỏng, một thách thức lớn trong việc tháo dỡ lò phản ứng neutron nhanh do natri dễ cháy và khó lưu trữ. Bằng cách sử dụng phương pháp oxy hóa pha rắn, natri lỏng được chuyển hóa thành dạng khoáng chất rắn ổn định, phù hợp cho xử lý cuối cùng mà không cần các bước phức tạp.
Đáp án đúng là: C. Natri phóng xạ dạng lỏng.
Câu 2: Công nghệ xử lý natri của Rosatom được phát triển bởi đơn vị nào và trong khoảng thời gian ra sao?
A. Nhà máy Beloyarsk từ 2015-2020.
B. Viện Vật lý và Kỹ thuật Năng lượng Leypunsky cho TVEL, 2021-2024.
C. Tập đoàn Rosatom trực tiếp từ 2020-2023.
D. Dự án quốc tế Kazakhstan-Nga từ 2018-2022.
Giải thích:
Công nghệ được phát triển tại Viện Vật lý và Kỹ thuật Năng lượng Leypunsky dành cho TVEL – bộ phận nhiên liệu của Rosatom. Từ năm 2021 đến 2024, các chuyên gia đã nghiên cứu và xây dựng hệ thống thí điểm, với thử nghiệm thành công vào tháng 3/2024.
Andrey Lebezov, Tổng Giám đốc viện, cho biết các thử nghiệm này xác nhận khả năng mở rộng quy mô, chuẩn bị cho tháo dỡ các cơ sở hạt nhân sử dụng natri, góp phần vào chiến lược an toàn hạt nhân toàn cầu của Rosatom.
Đáp án đúng là: B. Viện Vật lý và Kỹ thuật Năng lượng Leypunsky cho TVEL, 2021-2024.
Câu 3: Ưu điểm chính của nhà máy xử lý natri theo công nghệ oxy hóa pha rắn của Rosatom là gì?
A. Tăng công suất sản xuất nhiên liệu hạt nhân.
B. Giảm chi phí vận hành lò phản ứng đang hoạt động.
C. Tích hợp hệ thống làm mát tự động hóa hoàn toàn.
D. Không phát thải khí, an toàn cháy nổ và chỉ một giai đoạn.
Giải thích:
Nhà máy hoạt động dựa trên công nghệ oxy hóa pha rắn, loại bỏ rủi ro cháy nổ vốn là vấn đề lớn với natri bằng cách chuyển đổi nó thành sản phẩm rắn ổn định. Ưu điểm nổi bật là không phát thải khí độc hại ra môi trường, quy trình đơn giản chỉ một giai đoạn, và khả năng mở rộng quy mô nhanh chóng.
Việc này được chứng minh qua các thử nghiệm thành công vào tháng 3/2024 tại hệ thống thí điểm 'Mineral-100/150', khẳng định tính khả thi cho ứng dụng công nghiệp lớn trong tháo dỡ các cơ sở hạt nhân cũ.
Đáp án đúng là: D. Không phát thải khí, an toàn cháy nổ và chỉ một giai đoạn.
Câu 4: Công nghệ xử lý natri của Rosatom sẽ được áp dụng đầu tiên cho việc tháo dỡ lò phản ứng nào ở Kazakhstan?
A. Lò neutron nhanh BN-350 ở Aktau.
B. Lò BOR-60 tại Nga.
C. Lò BN-600 tại Beloyarsk.
D. Lò BN-800 tại nhà máy điện hạt nhân.
Giải thích:
Ứng dụng đầu tiên dự kiến tại Kazakhstan, cụ thể là tháo dỡ lò phản ứng neutron nhanh BN-350 ở Aktau, nơi chứa khoảng 680 mét khối natri cần xử lý. Công nghệ này cho phép chuyển đổi natri thành dạng rắn an toàn, mà không cần xây dựng cơ sở lưu trữ mới, tận dụng công suất hiện có.
Eduard Nikitin, Giám đốc TVEL, nhấn mạnh rằng giải pháp này sẽ mang lại hiệu quả cao, hỗ trợ các quốc gia khác như Nga trong việc tháo dỡ các lò tương tự, thúc đẩy quản lý chất thải hạt nhân bền vững.
Đáp án đúng là: A. Lò neutron nhanh BN-350 ở Aktau.
Câu 5: Theo Eduard Nikitin của TVEL, công nghệ xử lý natri mới có thể giúp tháo dỡ lò BN-350 ở Kazakhstan như thế nào?
A. Kết hợp với công nghệ tái chế uranium từ natri.
B. Xây dựng cơ sở lưu trữ mới để chứa natri lỏng.
C. Chuyển đổi 680 mét khối natri thành dạng rắn an toàn trong 3-4 năm.
D. Tăng tuổi thọ lò phản ứng thêm 10 năm nữa.
Giải thích:
Eduard Nikitin nhấn mạnh rằng công nghệ này cho phép xử lý natri tại BN-350 chỉ sử dụng công suất hiện có, hoàn thành trong 3-4 năm nhờ quy trình oxy hóa pha rắn đơn giản và an toàn, giảm rủi ro cháy nổ.
Giải pháp này không chỉ hỗ trợ tháo dỡ các lò khác như BOR-60, BN-600 và BN-800 tại Beloyarsk mà còn thúc đẩy hợp tác quốc tế trong quản lý chất thải phóng xạ, đảm bảo môi trường sạch và an toàn cho cộng đồng địa phương.
Đáp án đúng là: C. Chuyển đổi 680 mét khối natri thành dạng rắn an toàn trong 3-4 năm.
Minh Anh (Theo WNN)
