Sâu trong lòng đất, một kỷ nguyên mới đang chính thức bắt đầu khi Nhà sản xuất palladium lớn nhất thế giới Nornickel (Nga) bắt tay cùng 'gã khổng lồ' chế tạo máy BelAZ (Belarus) để sản xuất thế hệ thiết bị khai thác mỏ không người lái, vận hành bằng năng lượng điện và hydro (H2) hoàn toàn mới.
Hai bên đã đạt được thỏa thuận lập liên doanh chung nhằm hiện thực hóa bước ngoặt mang tính cách mạng này, tờ Forbes/ru đưa tin ngày 8/9/2026.
"Mục tiêu chung của chúng tôi là tạo ra các thiết bị khai thác ngầm thế hệ tiếp theo, bao gồm các mẫu cải tiến được cung cấp năng lượng từ các nguồn năng lượng thân thiện với môi trường.
Liên doanh này sẽ cho phép BelAZ và Nornickel củng cố vị thế thị trường của họ và cung cấp cho các công ty khai thác mỏ của Nga các thiết bị khai thác mang thương hiệu BelAZ đáng tin cậy và hiệu quả cao" - The Moscow Times trích lời Giám đốc điều hành BelAZ, ông Sergei Lesin, cho biết từ thông cáo báo chí của tập đoàn này.
Xe tải ben chở đá chạy bằng pin BELAZ-7558E với khả năng nâng tải 90 tấn. Nguồn ảnh: Dịch vụ báo chí BelAZ
Dự án không chỉ dừng lại ở việc nâng cấp các dòng xe diesel truyền thống mà tập trung thẳng vào công nghệ pin sạc, nhiên liệu hydro sạch và xa hơn là tự động hóa hoàn toàn hoạt động khai thác dưới lòng đất.
Hiện nay, Nornickel và BelAZ đang nỗ lực triển khai các giải pháp thí điểm mới, mở rộng dòng sản phẩm và nâng cao thông số kỹ thuật lên ngang tầm với các mẫu máy tốt nhất trên thế giới.
Những quả ngọt đầu tiên của sự hợp tác đã vượt qua bản vẽ thiết kế và bước vào giai đoạn thử nghiệm thực địa khắt khe.
Tại Norilsk - thành phố công nghiệp khép kín khổng lồ nằm ở vùng Krasnoyarsk Krai của Nga, sáu chiếc xe tải hầm mỏ MoAZ-75851 cùng cỗ máy xúc lật MoAZ-4076 đang liên tục vận hành thử nghiệm trong môi trường lòng đất thực tế.
Cùng lúc đó, tại nhà máy sản xuất, dòng xe tải hầm mỏ BelAZ-75855 tải trọng 45 tấn thế hệ mới cùng máy xúc BelAZ-79550 với sức nâng 17,2 tấn cũng đang trải qua những bài kiểm tra kỹ thuật gắt gao trước khi lăn bánh xuống mỏ.
Cú hích năng lượng sạch của 2 "gã khổng lồ" đến từ Nga, Belarus
Bước đi tiếp theo của hai tập đoàn khổng lồ đến từ hai quốc gia láng giềng Nga - Belarus này là cú hích "khai tử" hoàn toàn hệ truyền động truyền thống (hệ thống cơ khí sử dụng động cơ đốt trong chạy bằng nhiên liệu hóa thạch) để chuyển sang năng lượng sạch.
Sự kết hợp giữa năng lượng điện và hydro hứa hẹn tạo nên bước nhảy vọt về hiệu suất, trong đó những thử nghiệm thực tế đối với dòng xe tải mỏ chạy bằng pin tích điện dự kiến sẽ diễn ra vào năm 2027.
Palladium thuộc nhóm bạch kim, nó từng vượt vàng để trở thành kim loại quý đắt nhất thế giới. Ảnh: ST
Mặc dù mô hình kết hợp Hydro + Điện + Tự hành trong ngành mỏ đã có tiền lệ, dự án hợp tác này vẫn có những điểm khác biệt mang tính chiến lược.
Thứ nhất, lợi thế ứng dụng palladium làm chất xúc tác: Nornickel đưa Nga trở thành nhà sản xuất palladium lớn nhất thế giới (chiếm khoảng 40% nguồn cung khai thác của thế giới và khoảng 30% lượng palladium xuất khẩu toàn cầu).
Trong dự án này, Nornickel và BelAZ nghiên cứu đưa palladium vào bộ xúc tác của hệ thống tạo hydro trực tiếp trên xe.
Thứ hai, chuyên biệt cho khai thác mỏ ngầm: Hầu hết các xe hydro lớn trên thế giới hiện nay (như của Anglo American) phục vụ mỏ lộ thiên. Ngược lại, Nornickel và BelAZ tập trung phát triển dòng xe tự hành, xe xúc lật (LHD) và xe tải ngầm chạy hydro/pin.
Việc chuyển sang hydro trong hầm mỏ giúp loại bỏ hoàn toàn khí thải độc hại, giảm chi phí cho hệ thống thông gió hầm mỏ khổng lồ.
Mật độ năng lượng tính theo khối lượng của hydro cao gấp gần 3 lần so với xăng/diesel. Sản phẩm cháy duy nhất là nước, hoàn toàn không phát thải khí nhà kính CO2 hay bụi mịn. Ảnh minh họa: ST
Khi công nghệ năng lượng tương lai này kết hợp cùng hệ thống điều khiển không người lái, định nghĩa về những cỗ máy khai thác hầm mỏ sẽ vĩnh viễn thay đổi, mở ra một chương mới sạch hơn, thông minh hơn và hiệu quả hơn cho ngành khai khoáng thế giới.
Tham khảo: Forbes (Nga)
Trang Ly
