Nằm sâu trong lòng dãy núi Khibiny niên đại 350-380 triệu năm thuộc Bán đảo Kola, phía bên kia Vòng Bắc Cực, Nga nắm giữ một nguồn tài nguyên khoáng sản đặc biệt quý giá: Quặng apatit-nephelin - một trong những mỏ quặng lớn nhất thế giới thuộc loại này.
Khibiny là dãy núi lớn nhất trên bán đảo Kola và là một trong những dãy núi thú vị nhất thế giới về khoáng vật học. Tuổi địa chất của nó là 350-380 triệu năm. Ảnh: Northforyou
Apatit-nephelin không chỉ là một mỏ quặng thông thường mà còn được xem là "kho báu" chiến lược, có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến lương thực toàn cầu. Vì sao an ninh lương thực ở nhiều quốc gia phụ thuộc vào việc khai thác quặng ở dãy núi Khibiny?
Đây là lý do.
Loại quặng sạch bậc nhất hành tinh
Cổng thông tin đầu tư của khu vực Bắc Cực thuộc Liên bang Nga cho biết, quặng apatit-nephelin từ dãy Khibiny nổi bật với chất lượng vượt trội. Khi chế biến, nó tạo ra tinh quặng phosphat chứa ít nhất 37,5% phốt pho (P₂O₅) – mức cao hàng đầu thế giới.
Quặng apatit-nepheline là loại quặng phức hợp chứa chủ yếu khoáng vật apatit (nguồn phốt pho - để sản xuất phân lân, axit phosphoric) và nepheline (khoáng vật nhôm silicat giàu natri, kali). Đây là nguồn nguyên liệu quý giá trong công nghiệp, nông nghiệp. Ảnh: Cổng thông tin đầu tư của khu vực Bắc Cực thuộc Liên bang Nga
Điều quan trọng hơn cả là loại quặng apatit-nephelin này được đánh giá là một trong những loại sạch nhất hành tinh. Nó hầu như không chứa cadmium – kim loại nặng độc hại thường hiện diện trong nhiều nguồn quặng phosphat khác – cũng như các hợp chất độc hại khác.
Nhờ đó, phân bón sản xuất từ nguồn nguyên liệu này không chỉ là loại phân bón chất lượng cao giúp tăng năng suất cây trồng mà còn thân thiện với môi trường, bảo vệ sức khỏe đất đai, thực vật và con người.
Phân bón phosphat (phân lân) đóng vai trò then chốt trong nông nghiệp hiện đại. Chúng cung cấp phốt pho thiết yếu để thúc đẩy sự phát triển rễ, ra hoa và kết quả, từ đó đảm bảo năng suất lương thực cao hơn.
Apatit [Công thức hóa học Ca₅(PO₄)₃(F,Cl,OH)] là một khoáng chất quan trọng trong việc hình thành xương và răng ở các sinh vật sống, và cũng được sử dụng làm nguồn cung cấp phốt pho cho phân bón. Apatit thường có nhiều màu sắc, bao gồm xanh lá cây, vàng, xanh dương và không màu. Ảnh: Geologyscience
Trong bối cảnh dân số thế giới tăng nhanh, biến đổi khí hậu làm suy giảm độ phì nhiêu đất và nhiều quốc gia đối mặt với nguy cơ thiếu hụt phân bón, nguồn quặng sạch từ dãy Khibiny trở thành yếu tố quyết định.
Đây là lý do chính khiến phân bón thân thiện với môi trường được sản xuất từ quặng ở Khibiny có nhu cầu cao cả ở Nga và quốc tế.
Nga sở hữu nhà sản xuất phân bón phốt pho hàng đầu châu Âu, thứ 3 thế giới
Nga - thông qua Tập đoàn PhosAgro - hiện là nhà cung cấp hàng đầu thế giới về tinh quặng apatit-nephelin chất lượng cao.
Sản phẩm của PhosAgro được bán tại hơn 100 quốc gia - cung cấp nguyên liệu cho phân bón sử dụng trên khắp các châu lục có người sinh sống. Trong đó, Nga là thị trường ưu tiên, nơi công ty dẫn đầu trong việc cung cấp các loại phân bón chất lượng cao.
Hiện, Công ty cổ phần Apatit chi nhánh Kirov (thuộc PhosAgro) là nhà sản xuất phân bón phốt pho hàng đầu châu Âu và lớn thứ 3 toàn cầu, do đó góp phần đảm bảo an ninh lương thực ở Nga nói riêng và trên toàn thế giới nói chung.
Công ty này cung cấp cho Nga 100% nguyên liệu thô được sử dụng trong sản xuất phân bón phốt pho. Đây cũng là nhà sản xuất quặng apatit hàng đầu ở Nga.
Nephelin, còn gọi là nephelit, là một khoáng vật nhôm silicat chưa bão hòa [Công thức hóa học: (Na,K)AlSiO4]
Năm 2014, Công ty Apatit (chi nhánh Kirov) đã khởi động một chương trình đầu tư toàn diện. Trong 5 năm tiếp theo, họ đã đầu tư hơn 53 tỷ RUB vào việc phát triển các cơ sở khai thác và chế biến của mình. Tổng vốn đầu tư vào sự phát triển khai thác apatit-nephelin dự kiến sẽ đạt khoảng 86,6 tỷ RUB vào năm 2035.
Hàng năm, công ty chi hơn 2,5 tỷ RUB cho việc thực hiện các chương trình xã hội quy mô lớn trong lĩnh vực giáo dục và y tế, hỗ trợ thể thao và các sáng kiến phi chính phủ, cũng như chương trình nhà ở cho nhân viên. Đối với họ, "Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR)" không chỉ là một cụm từ suông – đó là hành động thực tiễn.
Khi thế giới ngày càng chú trọng đến nông nghiệp bền vững và an ninh lương thực, "kho báu" apatit-nephelin ở Khibiny của Nga không chỉ là tài nguyên kinh tế mà còn là giải pháp góp phần cho một nền nông nghiệp bền vững, tuần hoàn.
Nga đang nắm giữ chìa khóa cho việc sản xuất phân bón sạch, chất lượng cao – yếu tố có thể quyết định khả năng nuôi dưỡng dân số toàn cầu trong tương lai. Việc kiểm soát và khai thác bền vững nguồn quặng này sẽ tiếp tục định hình cục diện an ninh lương thực thế giới trong nhiều thập kỷ tới.
Trang Ly
