Chiến dịch chưa từng có
Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố đoạn phim ghi lại chiến dịch tấn công sử dụng các máy bay không người lái (UAV) tự sát nhằm tiêu diệt hai trực thăng quân sự của Ukraine nằm sâu trong hậu phương.
Trong số các mục tiêu bị phá hủy, có một trực thăng tấn công Mi-24 từ thời Liên Xô – một trong những khí tài giá trị nhất trong biên chế Ukraine và đặc biệt khó thay thế. Chiếc còn lại là trực thăng đa nhiệm Mi-8, loại phương tiện từng nhiều lần được sử dụng để hỗ trợ không quân trước đây.
Đoạn video cho thấy hai cú đánh chính xác riêng biệt tại sân bay Kanatovo. Đáng chú ý, có vẻ như một người điều khiển đã can thiệp để hỗ trợ hệ thống dẫn đường quán tính của các UAV này.
Bình luận về vụ tấn công, chuyên gia tác chiến điện tử kiêm cố vấn cho Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, ông Sergey Beskrestnov, nhận định rằng không có chiếc UAV nào khác của Nga xuất hiện gần đó để làm nhiệm vụ chuyển tiếp tín hiệu. Ông kết luận: "Những chiếc UAV này được điều khiển thủ công ở độ cao thấp nhằm tránh sự phát hiện của radar".
Vị trí của sân bay Kanatovo thuộc vùng Kirovograd đã dấy lên nhiều đồn đoán cho rằng các máy bay không người lái tham gia cuộc tấn công được dẫn đường qua liên kết vệ tinh, cho phép chúng được điều khiển từ xa ngay cả khi đã xâm nhập sâu vào lòng địch.
Năng lực mang tính cách mạng này sẽ tạo ra những tác động to lớn không chỉ đối với Nga mà còn cả Iran – quốc gia cung cấp mẫu máy bay Shahed 136 và các công nghệ liên quan để Nga sản xuất theo giấy phép dưới tên gọi Geran 2.
Khả năng nhắm mục tiêu của loại khí tài này đã được hiện đại hóa đáng kể. Vào tháng 10, các báo cáo cho thấy chúng đã thể hiện khả năng mới trong việc tấn công các mục tiêu di động linh hoạt gần tiền tuyến. Ngoài ra, dòng máy bay này cũng được sửa đổi cho các nhiệm vụ mới, bao gồm không chiến hạn chế và tác chiến rải mìn.
Năng lực sản xuất tăng mạnh
Năng lực sản xuất máy bay Geran 2 của ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã mở rộng mạnh mẽ kể từ khi loại này được đưa vào biên chế cuối năm 2022. Tạp chí The Economist đưa tin vào tháng 5 năm 2025 rằng sản lượng tại cơ sở sản xuất chính – Nhà máy Alabuga ở Tartarstan – đã tăng hơn 10 lần, từ 300 chiếc mỗi tháng lên hơn 100 chiếc mỗi ngày.
Tại thời điểm đó, ngành công nghiệp này được cho là đang trên đà đạt mức sản xuất 500 chiếc mỗi ngày. Sự hỗ trợ từ 25.000 công nhân Triều Tiên được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy mở rộng sản xuất tại cơ sở này, nằm trong khuôn khổ các đóng góp rộng lớn hơn của quốc gia Đông Á này đối với nỗ lực chiến tranh của Nga.
Những cải tiến về khả năng nhắm mục tiêu đã bổ trợ hiệu quả cho sự gia tăng về số lượng. Tuy nhiên, nhiều khả năng chỉ một phần trong số các máy bay dành cho nhiệm vụ tấn công chiều sâu mới được trang bị liên kết dữ liệu vệ tinh, trong khi những chiếc tấn công mục tiêu gần tiền tuyến thì không, nhằm tránh làm tăng chi phí cho toàn bộ đội bay.
Về phía Ukraine, quốc gia này thừa hưởng đội bay Mi-24 từ Liên Xô, với những chiếc đầu tiên được đưa vào hoạt động từ năm 1972. Đây từng được coi là loại trực thăng tấn công đáng gờm nhất thời Chiến tranh Lạnh và đã trải qua cường độ chiến đấu cao tại nhiều chiến trường.
Trước khi xung đột toàn diện bùng nổ tại Ukraine, biến thể hiện đại hóa Mi-24P đã thiết lập thành tích chiến đấu ấn tượng tại chiến trường Syria khi đối đầu với các nhóm khủng bố thánh chiến trang bị vũ khí hạng nặng.
Trong khi biến thể mới nhất là Mi-24P-1M sở hữu radar AESA, hệ thống đối kháng hồng ngoại trực tiếp dạng mô-đun mới, cùng hệ thống lái tự động, bộ cấp nguồn và trạm định vị - ngắm bắn OPS-24N-1L được cải tiến, thì những chiếc Mi-24 trong biên chế Ukraine vẫn phải dựa vào hệ thống điện tử hàng không vốn bị coi là lỗi thời.
Mặc dù dòng Mi-24 đã bị Nga loại biên rộng rãi để thay thế bằng dòng Mi-28 mới hơn, nhưng trực thăng vũ trang Mi-35 – một biến thể phát triển từ thiết kế Liên Xô này – vẫn tiếp tục được sản xuất để trang bị cho Lực lượng Vũ trang Nga cũng như nhiều khách hàng xuất khẩu.
Quốc Vinh (Theo Military Watch)
