Theo báo Dân trí, Giám đốc công nghiệp Tập đoàn quốc doanh Rostec của Nga, ông Bekhan Ozdoev, xác nhận trong cuộc phỏng vấn với hãng thông tấn TASS hôm 8/2 rằng một lô hệ thống pháo phản lực đa nòng Sarma hiện đại nhất đã được bàn giao cho Lực lượng vũ trang Nga. Chúng đang được thử nghiệm tại khu vực tác chiến đặc biệt.
Đối trọng với HIMARS của Mỹ
Theo các hãng truyền thông nhà nước Nga, Sarma MLRS đang được sử dụng theo chiến thuật “pháo cơ động di động”, cụ thể là nguyên tắc bắn-cơ động rút lui (shoot-and-scoot). Các báo cáo cho biết lực lượng Nga đã bắt đầu thử nghiệm tác chiến hệ thống này trực tiếp ngay tại chiến trường Ukraine, Dân Việt thông tin.
Sarma có cỡ nòng 300mm; 6 ống phóng hỗ trợ thay đạn nhanh từ xe vận tải chuyên dụng; khung gầm KamAZ-63501 8x8, cabin bọc thép chống mảnh văng và đạn đạo. Độ chính xác sai lệch chỉ khoảng 0,21% nhờ đạn dẫn đường tích hợp GPS/GLONASS và điều hướng quán tính.
Tổ hợp pháo phản lực Sarma của Nga đang thử nghiệm thực chiến ở Ukraine. Ảnh: Telegram
Sarma sử dụng đạn dẫn đường từ hệ thống Tornado-S, như 9M544 (nặng 828kg, 552 mảnh văng) và 9M549 (72 mảnh văng), với đuôi ổn định quay và hệ thống điều khiển tự động. Hệ thống điều khiển hỏa lực tiên tiến, kết hợp trinh sát và định vị vệ tinh, cho phép phi hành đoàn xác định mục tiêu ngay từ cabin, tăng hiệu quả tác chiến và an toàn.
Các nguồn tin Nga thường xuyên so sánh Sarma với hệ thống M142 HIMARS của Mỹ, gọi đây là một phiên bản tương đương trực tiếp. So sánh này dựa trên việc cả hai đều sử dụng sáu ống phóng và chung khái niệm tác chiến: phương tiện tiếp cận trận địa nhanh chóng, khai hỏa trong thời gian ngắn rồi lập tức rời đi để tránh hỏa lực phản pháo - năng lực đặc biệt quan trọng trong bối cảnh mật độ UAV trinh sát và drone FPV trên chiến trường ngày càng dày đặc.
Chuyên gia quân sự Alexei Leonkov nói với tờ Rossiyskaya Gazeta rằng Sarma được thiết kế để bổ sung cho dòng pháo phản lực phóng loạt tầm xa của Nga. Trọng tâm chính của phương tiện mới này là tính cơ động và độ chính xác cực cao "bách phát bách trúng".
"Có một số điểm tương đồng giữa Sarma và pháo phản lực phóng loạt HIMARS. Cả hai hệ thống đều cơ động và có độ chính xác cao. Sự khác biệt là bệ phóng của Mỹ được trang bị một cụm 6 đạn phản lực phóng loạt 227 mm, có khả năng bắn trúng mục tiêu ở khoảng cách lên đến 70 km. Trong khi đó Sarma có 6 ống phóng 300 mm, được nạp bằng một phương tiện đặc biệt. Tầm bắn tối đa lên đến 120km", ông Leonkov nhấn mạnh.
Phía Nga thường tuyên bố Sarma vượt trội HIMARS về cỡ nòng và tầm bắn. Theo các nguồn Nga, Sarma sử dụng rocket cỡ 300 mm với tầm bắn tối đa 120 km, trong khi HIMARS – theo cách họ mô tả – chỉ đạt tầm 70–80 km khi sử dụng đạn GMLRS cỡ 227 mm.
Tuy nhiên, những tuyên bố trên có vẻ như đã bỏ qua một chi tiết quan trọng: kể từ năm 2024, Mỹ đã sản xuất đạn ER-GMLRS cho HIMARS, với tầm bắn lên tới 150 km, theo Defence.
Phiên bản nâng cấp trên xe KamAZ
Trước đó, vào tháng 9/2025, ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã giới thiệu phiên bản mới của hệ thống Sarma, gắn trên xe tải KamAZ-63501, tại một triển lãm ở Per, theo báo Dân trí.
Biến thể nâng cấp này mang 6 ống phóng 300mm trên khung gầm KamAZ 4 cầu chủ động (8x8) với cabin bọc thép và hệ thống điều khiển hỏa lực tự động tích hợp với hệ thống trinh sát và xác định mục tiêu
Các nhà phát triển nhấn mạnh tính cơ động, khả năng bố trí ống phóng theo mô-đun và tên lửa dẫn đường. Nguyên mẫu sử dụng xe tải KamAZ-63501 với cabin bọc thép, có khả năng bảo vệ kíp pháo thủ trước các loại vũ khí nhẹ và mảnh văng của bom, pháo.
Hệ thống có chiều dài khoảng 11,2m, trọng lượng chiến đấu khoảng 24 tấn, khoảng sáng gầm xe 390mm và tầm hoạt động gần 1.000km, được trang bị động cơ diesel V8 công suất khoảng 360 mã lực.
Mặc dù số ống phóng chỉ bằng một nửa so với 12 ống của các hệ thống pháo phản lực bánh xích nặng hơn, Sarma ưu tiên tính cơ động chiến thuật, triển khai và thu hồi nhanh hơn, giảm thiểu nguy cơ bị phản pháo. Việc duy trì khả năng tác chiến liên tục dựa vào các xe vận tải kiêm nạp đạn chuyên dụng mang theo đầy đủ nhiều cơ số để tái nạp nhanh chóng.
Sarma được thiết kế để bắn cả rocket 300mm cũ và hiện đại của Nga, bao gồm các loại 9M55 cũ với tầm bắn lên đến 70km, các loại tầm trung như 9M528 hay 9M531 đạt 90km, và các loại tên lửa dẫn đường Tornado-S mới hơn như 9M542, 9M544 và 9M549, được báo cáo là có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách 120-130km.
