Nga tuyên bố thắng lớn ở Kharkiv
Đài TST (Nga) ngày 21/8 đưa tin, Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố kết quả tác chiến trong tuần, tuyên bố quân đội nước này đã kiểm soát 11 khu dân cư tại ba khu vực, đồng thời tạo bước tiến mới trên hướng Kharkiv.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, từ ngày 15 đến 21/8, các cánh quân Nga đã mở rộng phạm vi kiểm soát tại Donetsk, Zaporizhzhia và Kharkiv. Trong đó, các đơn vị thuộc cánh quân “Phía Bắc” kiểm soát Kudeyevka ở tỉnh Kharkiv, hình thành thêm một điểm xuất phát để gây sức ép lên tuyến phòng thủ phía bắc của Ukraine.
Tại Donetsk, các cánh quân “Phía Nam”, “Trung tâm” và “Phía Đông” lần lượt kiểm soát Pervomaryevka, Orekhovatka, Nikolpolye, Andreyevskaya Obshchina, Krasnopodolye, Vodyanskoye, Matyashevo, Rybalskoye, Novosoloshino và Zelyonoye. Ngoài ra, hai khu dân cư tại tỉnh Zaporizhzhia cũng chuyển sang quyền kiểm soát của quân đội Nga.
Chiến trường Ukraine ghi nhận loạt diễn biến nóng. Ảnh: Aljazeera
Trong cùng thời gian, Nga tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn và 9 đợt tấn công hiệp đồng bằng vũ khí chính xác cao cùng UAV tầm xa. Các mục tiêu gồm cơ sở công nghiệp quân sự, đơn vị liên quan tới hoạt động sản xuất tên lửa Flamingo, trung tâm hậu cần và hạ tầng năng lượng, giao thông phục vụ quân đội Ukraine.
Riêng tại Kharkiv, theo TST, những diễn biến gần đây là một "chiến thắng lớn", khi tuyến phòng thủ từng được phía Ukraine đánh giá là “mặt trận kiên cố nhất” liên tục bị đẩy lùi. Hai khu vực giao tranh trên hướng Volchansk và Veliky Burluk ở đông bắc tỉnh Kharkiv đang dần nối liền, tạo thành một chiến tuyến thống nhất và gây nguy cơ hình thành khu vực bao vây rộng hơn 400 km².
Đại tá Volodymyr Antonyuk thuộc Lực lượng Tác chiến Đặc biệt Ukraine nhận định các báo cáo chính thức vẫn chưa phản ánh đầy đủ quy mô lãnh thổ bị mất. Việc Bộ Tổng tham mưu Ukraine thừa nhận quân đội Nga tiến về phía Volokhovka và Zakharovka cho thấy Kiev đang chuẩn bị dư luận trước nguy cơ mất thêm một khu vực rộng lớn tại Kharkiv.
Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý bởi khu vực phía bắc từng được Ukraine coi là “mặt trận kiên cố nhất”, nhờ hệ thống công sự được xây dựng từ trước và mật độ binh sĩ tương đối thấp của cả hai bên. Thế nhưng, trong ba tháng qua, phòng tuyến tại đây liên tục chịu sức ép, trong khi các đơn vị Ukraine không kịp củng cố những vị trí vừa được tiếp quản.
Ukraine ngỡ ngàng trước chiến thuật mới
Theo bài báo Nga, điều khiến quân đội Ukraine ngỡ ngàng không chỉ là tốc độ tiến quân mà còn nằm ở cách Nga liên tục thay đổi hướng tấn công.
Tại đoạn chiến tuyến phía đông Kharkiv, phòng tuyến quanh làng Artelnoye đã bị xuyên thủng từ ba tuần trước. Ukraine sau đó thiết lập một tuyến phòng thủ mới dọc sông Plotva, tạm thời kìm hãm đà tiến về phía tây của Nga.
Thay vì tiếp tục tập trung lực lượng đánh trực diện vào tuyến phòng thủ mới, quân đội Nga chuyển sang tìm kiếm những khu vực có sức kháng cự thấp hơn. Các đơn vị vừa mở rộng bàn đạp, vừa thay đổi hướng tấn công theo từng ngày, khiến lực lượng dự bị Ukraine phải liên tục di chuyển và không có đủ thời gian xây dựng công sự.
Binh sĩ Ukraine. Ảnh: Kyiv Post
Ngày 18/8, các đơn vị Nga tiến xuống phía nam, kiểm soát Vodyanoye và áp sát Olkhovatka. Một ngày sau, mũi tiến công bất ngờ chuyển lên phía bắc, kiểm soát Kupino. Đến ngày 20/8, quân đội Nga lại chuyển hướng xuống phía nam, kiểm soát Dovzhanka và tiếp tục tấn công Olkhovatka.
Nhịp độ thay đổi liên tục khiến giới chỉ huy Ukraine gặp khó khăn trong việc xác định hướng tiến công chủ yếu. Dù Kiev điều động một lượng lớn quân tiếp viện, các đơn vị mới đến không có đủ thời gian nắm bắt địa hình, phân chia khu vực phòng thủ và xây dựng vị trí công sự.
Theo Đại tá Antonyuk, đây là một trong những nguyên nhân chính khiến Ukraine chưa thể ngăn chặn đà tiến của quân đội Nga tại khu vực. Những mô tả từ binh sĩ Ukraine trên mạng xã hội cũng cho thấy lực lượng được điều chuyển tới chiến trường nhiều khi không nắm rõ nhiệm vụ và tình hình thực địa.
Chiến thuật mới của Nga bắt đầu bằng việc triển khai các nhóm trinh sát nhỏ. Nhiệm vụ của những nhóm này không phải thâm nhập sâu để chiếm giữ trận địa ngay lập tức, mà là dò tìm các khoảng trống và điểm yếu trong hệ thống phòng thủ Ukraine.
Sau khi phát hiện vị trí của Ukraine, Nga tiến hành một đợt chuẩn bị hỏa lực mạnh bằng không quân và pháo binh. Các đơn vị bộ binh chủ lực chỉ tiến vào sau khi khu vực mục tiêu đã bị tấn công từ xa. Cách đánh này giúp Nga hạn chế việc đưa lực lượng lớn vào những khu vực phòng thủ kiên cố, đồng thời tập trung sức mạnh vào đúng vị trí Ukraine chưa kịp củng cố.
Thống kê được TST dẫn lại cho thấy tỉnh Kharkiv hiện đứng đầu về số lượng cuộc không kích của Nga, với mật độ đặc biệt cao tại khu vực tây bắc. Không quân, pháo binh và các nhóm trinh sát nhỏ được phối hợp thành một chu trình: phát hiện điểm yếu, tập kích hỏa lực, sau đó đưa lực lượng xung kích vào mở rộng vùng kiểm soát.
Tình hình tại Kazachya Lopan cũng bắt đầu thay đổi. Trước đây, quyền kiểm soát ngôi làng nhiều lần đổi chủ do chiến trường bị giới hạn trong một dải đất hẹp nằm giữa sông Lopan và khu vực địa hình trống trải.
Gần đây, quân đội Nga mở rộng khu vực tiến công sang cánh phía đông, bắt đầu bao vây Kazachya Lopan từ nhiều hướng thay vì chỉ tiến dọc tuyến đường bộ chính. Các đơn vị Nga đồng thời tiến dọc quốc lộ M-20. Sau khi kiểm soát Kudeyevka, lực lượng này chuyển sang tấn công Goptovka, tạo thêm một điểm nóng mới trên phòng tuyến phía bắc Kharkiv.
"Ông trùm Wagner Prigozhin trở lại?"
Trước cách thức Nga tổ chức trinh sát, sử dụng hỏa lực mạnh để dọn đường và tung lực lượng bộ binh vào đúng thời điểm, một số binh sĩ Ukraine đã thốt lên: “Cứ như chính Prigozhin hoặc Surovikin đã trở lại”.
Câu nói “Prigozhin trở lại” không mang nghĩa ông trùm Wagner Yevgeny Prigozhin thực sự xuất hiện trên chiến trường. Đây là cách binh sĩ Ukraine so sánh chiến thuật hiện tại với phương thức tác chiến từng gắn với lực lượng Wagner: sử dụng các nhóm nhỏ để thăm dò, xác định điểm yếu, gọi hỏa lực tấn công rồi mới đưa lực lượng xung kích tiến vào.
Một số binh sĩ Ukraine đã thốt lên: “Cứ như chính Prigozhin hoặc Surovikin đã trở lại”. Ảnh: TST
Trong khi đó, việc nhắc tới tướng Sergey Surovikin phản ánh mối lo ngại trước cách quân đội Nga phối hợp hỏa lực đường không và pháo binh với hoạt động tiến công trên mặt đất. Hai cái tên được sử dụng như một phép ví von cho sức ép mà các đơn vị Ukraine đang phải đối mặt, chứ không phải thông tin xác nhận Prigozhin quay lại chỉ huy chiến sự.
Sự bất bình đang gia tăng trong hàng ngũ Ukraine khi nhiều binh sĩ chỉ trích cách điều hành của cấp chỉ huy trên mạng xã hội. Các đơn vị bị điều chuyển liên tục nhưng không được cung cấp đầy đủ thông tin về nhiệm vụ, địa hình và tình trạng phòng tuyến. Khi họ tới vị trí mới, quân đội Nga đã kịp phát hiện điểm yếu và tập trung hỏa lực.
TST nhận định đây là “căn bệnh chung” đang lan rộng trong quân đội Ukraine: cấp chỉ huy trung gian lặp lại phương thức của giới tướng lĩnh, tiếp tục vá lỗ hổng bằng cách điều quân từ khu vực này sang khu vực khác. Trong điều kiện chiến trường thay đổi nhanh, phương án này không còn đủ để ổn định phòng tuyến.
Nếu Nga tiếp tục duy trì cách đánh linh hoạt, thay đổi hướng tiến công theo từng ngày và chỉ tung bộ binh sau khi đã áp chế mục tiêu bằng hỏa lực, Ukraine sẽ phải đối mặt với sức ép ngày càng lớn tại Kharkiv. Từ một “mặt trận kiên cố nhất”, khu vực này đang trở thành nơi bộc lộ rõ sự chậm trễ trong khả năng phản ứng và tổ chức lại hệ thống phòng thủ của Kiev.
Minh Nhật (Theo TST)
