Iran đã đưa Starlink vào tầm ngắm
Theo các thông tin mới nhất, Nga và Iran đã đồng bộ hóa các phương thức nhằm vô hiệu hóa hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh toàn cầu của Elon Musk, đưa cuộc đối đầu này sang cục diện tác chiến điện tử và các mối đe dọa vật lý thực tế.
Hãng thông tấn nhà nước Iran Fars đã chính thức xác nhận việc đưa các tài sản của công ty SpaceX vào “danh sách các mục tiêu quân sự hợp pháp”.
Điều này khiến tất cả đều hiểu rõ rằng: Tehran đang định vị cơ sở hạ tầng của Starlink là các mục tiêu quân sự hợp pháp được Mỹ, Israel và các đồng minh ở Trung Đông sử dụng trong các hành động chống lại Iran.
Tehran đã nhiều lần cáo buộc Mỹ và Israel tích hợp Starlink cũng như phiên bản quân sự hóa của nó là “Starshield” vào hệ thống điều khiển các máy bay không người lái tấn công và tàu trinh sát đang hoạt động ở Vịnh Ba Tư.
Chính vì vậy, kể từ nay, các trung tâm liên lạc mặt đất đảm bảo kết nối với chòm sao vệ tinh trên quỹ đạo — đặt tại Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Oman, Jordan và tất nhiên là cả Israel — đều đang đứng trước nguy cơ bị tiêu diệt thực sự.
Theo Svpressa, đối với Moscow, hệ thống liên lạc vệ tinh toàn cầu của Elon Musk cũng là một “cái gai trong mắt” từ lâu.
Dmitry Rogozin (nguyên Người đứng đầu Tập đoàn Vũ trụ Nhà nước Roscosmos) đã gọi Starlink là “yếu tố then chốt tạo nên ưu thế của Các lực lượng Vũ trang Ukraine trong việc điều khiển UAV trên chiến trường”.
Hơn thế nữa, ông Rogozin còn úp mở rằng ban lãnh đạo Nga đã chuẩn bị sẵn một số phương án hiệu quả nhằm “tước bỏ quyền truy cập của đối phương vào chòm sao vệ tinh trên quỹ đạo”. Vấn đề còn lại chỉ là quyết tâm chính trị của cấp lãnh đạo.
Tuyên bố này của ông Rogozin càng tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ khi nó diễn ra giữa lúc truyền thông châu Âu công bố kết quả điều tra của cơ quan tình báo NATO về hợp tác kỹ thuật - quân sự Nga - Trung. Báo cáo chỉ ra rằng Moscow và Bắc Kinh đang tích cực thảo luận về các phương pháp hiệu quả để chống lại "đứa con cưng" của Elon Musk.
Các phương án được đưa ra trải dài từ chế áp điện tử mạnh mẽ, tấn công mạng, cho đến các hệ thống vũ khí vi sóng và laser nhằm phá hủy các tấm pin mặt trời của tàu vũ trụ.
Đó là chưa kể đến các báo cáo từ truyền thông Mỹ về việc ngành công nghiệp quốc phòng Nga đang phát triển vũ khí hạt nhân chống vệ tinh đặt trên quỹ đạo.
Theo đánh giá của đại đa số giới chuyên gia phương Tây, Điện Kremlin hiện chưa thể hủy diệt vật lý toàn bộ chòm sao vệ tinh của Elon Musk, bởi điều đó có thể dẫn đến một cuộc xung đột nghiêm trọng với Mỹ.
Đây chính là lý do khiến Nga và Iran quyết định tìm đến các phương pháp chống trả cục bộ khác. Có hai phương thức chính và chúng đều gắn liền với việc sử dụng các phức hợp chế áp điện tử đối với các đầu cuối Starlink.
Hai cách vô hiệu hóa
Theo thông tin từ các trung tâm phân tích của phương Tây, vào đầu năm nay, Iran đã nhận được từ Nga một số phức hợp tác chiến điện tử thử nghiệm mang tên "Kalinka" — thiết bị vốn được mệnh danh là "kẻ hủy diệt Starlink".
Về phía Các lực lượng Vũ trang Nga, ngay từ cuối năm 2024, họ đã bắt đầu triển khai đại trà các phức hợp tác chiến điện tử chuyên dụng "Volna Kupol Garant". Các thiết bị này tạo ra nhiễu định hướng hẹp trên các dải tần số thu - phát thông tin của từng vệ tinh cụ thể.
Điều này tạo ra một "vùng mù" có diện tích khoảng 20 km², từ đó tước đi khả năng phối hợp tác chiến của các dòng UAV tầm trung thuộc Quân đội Ukraine (VSU).
Còn tại Iran, theo báo cáo từ các nhóm giám sát, trong thời gian các thiết bị "gây nhiễu" này và các khí tài tương tự hoạt động, hiệu suất của các thiết bị đầu cuối Starlink đã bị sụt giảm từ 70–80%, đồng thời ghi nhận mức mất mát 40% các gói dữ liệu số nhỏ, gây cản trở nghiêm trọng đến việc phối hợp lực lượng của Mỹ cũng như việc gửi các tệp video.
Phương thức hiệu quả thứ hai là đánh chặn các cổng kết nối (trạm kết nối mặt đất). Việc phá hủy các trạm này tại Qatar hoặc UAE sẽ đảm bảo khiến toàn bộ chòm sao vệ tinh của Musk trên vùng Vịnh Ba Tư mất khả năng truyền tải lưu lượng Internet vào mạng toàn cầu.
Để phục vụ lợi ích của Ukraine, các cổng kết nối như vậy hiện đang hoạt động trên lãnh thổ Lithuania, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ — điều khiến việc hủy diệt vật lý chúng là không thể thực hiện được, ít nhất là ở thời điểm hiện tại.
Thêm vào đó, các vệ tinh thế hệ mới V3 và V2 Mini hiện đang được SpaceX sử dụng có khả năng trao đổi thông tin trực tiếp ngoài không gian vũ trụ bằng kênh kết nối laser. Do đó, việc phá hủy cổng kết nối ở Ba Lan hay UAE cũng không giải quyết triệt để được vấn đề: vệ tinh sẽ truyền tín hiệu sang vệ tinh lân cận, và vệ tinh đó lại chuyển tiếp tới một cổng kết nối khác.
Nói cách khác, giải pháp phong tỏa theo khu vực là không hiệu quả. Vì vậy, việc tiến hành một cuộc chiến tổng lực là điều không thể nếu không vươn ra ngoài không gian vũ trụ.
Đúng là trong phạm vi của một đại đô thị cụ thể hoặc trên tuyến đầu chiến đấu, các hành động này của Iran và Nga mang lại hiệu quả và có thể tước đi kết nối Internet của đối phương vào thời điểm then chốt.
Tuy nhiên, việc gây ra thiệt hại không thể đảo ngược, hay tối thiểu là tạo ra sự tề liệt toàn cầu đối với hệ thống này bằng các phương tiện thuần túy trên mặt đất — ít nhất là ở giai đoạn hiện tại — là điều không thể.
Việc tiêu diệt nhỏ lẻ từng vệ tinh riêng biệt cũng vô nghĩa không kém, bởi chòm sao vệ tinh Starlink hiện sở hữu tới khoảng 9.600 thiết bị vũ trụ trên quỹ đạo. Hơn nữa, SpaceX cũng tiến hành thay thế các vệ tinh bị mất bằng các vệ tinh mới một cách rất nhanh chóng.
Nói một cách đơn giản, bất chấp những thành tựu của tác chiến điện tử Nga, hệ thống của Elon Musk vẫn duy trì được khả năng chống chịu. Trong điều kiện tổng lực, Nga sẽ buộc phải tiến hành các hoạt động quân sự ngay ngoài không gian — điều mà họ cần phải chuẩn bị từ bây giờ.
Quốc Vinh (Theo Svpressa)
