Hãng thông tấn UNN (Ukraine) đưa tin, thông tin lan truyền trên mạng vào ngày 29/9 cho biết một máy bay quân sự đã bị rơi ở vùng Amur của Nga. Ban đầu, có thông tin cho rằng đó là máy bay Tu-95 hoặc Il-76. Sau đó, một thông tin khác cho rằng đó là máy bay Tu-154.
Vụ tai nạn xảy ra gần làng Krasnoyarove. Trên máy bay có tổng cộng 7 người: 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng và 1 người bị thương phải nhập viện.
Theo ghi nhận ban đầu, nguyên nhân của vụ tai nạn máy bay quân sự Nga là do nổ nhiên liệu trên khoang.
Tuy nhiên, sau đó, các bức ảnh và video về chiếc máy bay bốc cháy bắt đầu xuất hiện, cho thấy rằng đó thực chất là một máy bay ném bom Tu-95 đã bị rơi.
Sau đó, Bộ Quốc phòng Nga làm rõ rằng một máy bay Tu-95 đã bị rơi ở vùng Amur, thuộc khu vực không có người ở, trong khi đang thực hiện chuyến bay huấn luyện.
Thông tin về Tu-95
Theo UNN, Tu-95 là máy bay ném bom chiến lược kiêm máy bay mang tên lửa được Liên Xô phát triển vào đầu những năm 1950 nhằm đối phó với máy bay liên lục địa của Mỹ.
Máy bay này có bốn động cơ phản lực cánh quạt NK-12 với cánh quạt quay ngược chiều nhau, cho phép nó bay hơn 13.000 km mà không cần hạ cánh và mang theo tên lửa hành trình tầm xa. Và vì các động cơ tạo ra âm thanh tương tự như tiếng gầm của gấu, nên NATO đã gọi Tu-95 là "Gấu".
Ngoài ra, Tu-95 là loại máy bay sản xuất hàng loạt ồn nhất thế giới. Nó đã được các hệ thống thủy âm của Mỹ phát hiện ở khoảng cách hàng trăm km.
Những chiếc máy bay Tu-95 và Tu-95M đầu tiên được sản xuất để mang theo bom. Các phiên bản chuyên dụng xuất hiện sau đó. Tu-95K trở thành máy bay mang tên lửa siêu âm Kh-20. Tu-95RT được sử dụng làm máy bay trinh sát biển và chỉ điểm mục tiêu. Phiên bản quan trọng nhất tính đến nay là phiên bản Tu-95MS, được đưa vào phục vụ vào đầu những năm 1980.
Máy bay Tu-95MS được trang bị bệ phóng hình trống bên trong thân máy bay, chứa 6 tên lửa Kh-55 (sau này là Kh-555). Có thể lắp thêm các giá treo tên lửa dưới cánh. Các máy bay Tu-95MSM hiện đại hóa mang theo các tên lửa Kh-101 và Kh-102 tiên tiến hơn. Tổng số tên lửa trên một máy bay có thể đạt từ 14 đến 18 quả, tùy thuộc vào cấu hình.
Việc sản xuất máy bay kết thúc vào năm 1992. Hơn 500 máy bay thuộc nhiều phiên bản khác nhau đã được sản xuất trong suốt giai đoạn này. Sau khi Liên Xô tan rã, một số máy bay đã được chuyển đến Ukraine.
Năm 1999, Ukraine đã trao đổi 8 máy bay Tu-160 và 3 máy bay Tu-95MS để thanh toán khoản nợ khí đốt của Nga. Sau đó, thêm 9 máy bay Tu-160 và 21 máy bay Tu-95MS khác đã bị phá hủy; mỗi loại máy bay này vẫn còn một chiếc được trưng bày tại Bảo tàng Hàng không Tầm xa ở Poltavam, Ukraine.
Nga hiện có bao nhiêu máy bay Tu-95?
UNN trích dẫn thông tin từ Tổng cục Tình báo Quân đội Ukraine (GUR) cho biết, tính đến cuối tháng 8/2026, Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga có 47 máy bay Tu-95, trong đó 38 chiếc sẵn sàng chiến đấu.
Kể từ khi xung đột với Ukraine bùng nổ, Nga có thể đã mất từ 10 đến 15 máy bay Tu-95 các loại. Từ tháng 12/2022, sân bay Engels-2 đã trở thành mục tiêu thường xuyên của máy bay không người lái Ukraine. Các cuộc tấn công đầu tiên vào ngày 5 và 26/12/2022 đã làm hư hại máy bay Tu-95MS và khiến một số kỹ thuật viên thiệt mạng.
Vào năm 2025, trong khuôn khổ chiến dịch đặc biệt Spiderweb của Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), Nga đã mất tới 8 máy bay tại sân bay Belaya ở tỉnh Irkutsk.
Ngày 17/7 năm nay, lực lượng SBU đã phá hủy một máy bay quân sự Tu-95 tại Engels, chiếc máy bay này được Nga sử dụng trong các cuộc tấn công tên lửa nhằm vào Ukraine.
Ngày 28/8, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã xác nhận vụ tấn công vào Nhà máy lọc dầu Yaroslavl và máy bay mang tên lửa Tu-95MS của Nga tại Engels, cũng như các động thái đáp trả ở Biển Đen.
Vì sao việc mất một chiếc Tu-95 lại có ý nghĩa quan trọng?
Việc sản xuất các máy bay ném bom này đã ngừng từ lâu. Chuyên gia Ivan Kirichevsky thuộc chuyên trang phân tích quân sự Defence Express (Ukraine) lưu ý rằng khả năng duy trì phi đội hiện có của Nga đang giảm dần theo từng năm. Do đó, những chiếc máy bay đã mất không thể được thay thế bằng một chiếc Tu-95 mới vừa xuất xưởng.
Chuyên gia này cho biết, vụ tai nạn máy bay Tu-95MS trước đó xảy ra vào năm 2015. Khi đó, ba động cơ bị hỏng trong khi bay. Toàn bộ phi hành đoàn đã nhảy dù khỏi máy bay, nhưng chỉ có 5 trong số 7 thành viên sống sót.
Nga đang sử dụng máy bay Tu-95MS để phóng tên lửa hành trình vào Ukraine, đặc biệt là trong các cuộc tấn công quy mô lớn. Ông Kirichevsky nhận định, việc mất thêm một chiếc máy bay nữa làm giảm biên chế của phi đội mang tên lửa này, nhưng điều đó không có nghĩa là các cuộc tấn công tên lửa của Nga sẽ chấm dứt.
Duy Nguyễn
Theo UNN, VisitUkraine.Today
