Thời điểm giáp Tết Nguyên đán luôn được xem là mùa cao điểm của các giao dịch tài chính, khi nhu cầu mua sắm, chuyển tiền và thanh toán trực tuyến tăng đột biến. Lợi dụng đặc thù này, các đối tượng tội phạm công nghệ cao đang đẩy mạnh nhiều chiêu trò tinh vi nhằm chiếm đoạt tài khoản ngân hàng của người dân.
Mới đây, một ngân hàng thương mại lớn đã phát đi thông báo cảnh báo khẩn, chỉ rõ 5 phương thức lừa đảo đang gia tăng nhanh trong những ngày cận Tết. Điểm chung của các thủ đoạn này là khai thác tâm lý vội vàng, thiếu cảnh giác của người dùng, kết hợp giữa công nghệ hiện đại và kịch bản đánh vào niềm tin.
Giả mạo nhân viên ngân hàng để chiếm dữ liệu sinh trắc học
Một trong những thủ đoạn nguy hiểm nhất hiện nay là việc kẻ gian giả danh cán bộ ngân hàng, liên hệ với khách hàng để “hỗ trợ cập nhật sinh trắc học” hoặc “nâng cấp bảo mật tài khoản”. Các đối tượng thường gọi điện trực tiếp hoặc video call, đưa ra những lý do có vẻ hợp lý liên quan đến an toàn giao dịch.
Trong quá trình trao đổi, nạn nhân bị dẫn dắt cung cấp hình ảnh khuôn mặt, giọng nói hoặc thông tin cá nhân. Khi có đủ dữ liệu, kẻ gian có thể vượt qua các lớp xác thực và chiếm quyền truy cập vào ứng dụng ngân hàng số.
Chiêu bài hoàn tiền, miễn phí thường niên thẻ
Không ít khách hàng đã sập bẫy các thông tin ưu đãi “nghe rất hấp dẫn” như hoàn tiền chi tiêu lên tới 10–15% hoặc miễn phí thường niên thẻ trong nhiều năm. Các thông tin này thường được phát tán qua tin nhắn, mạng xã hội hoặc cuộc gọi mạo danh ngân hàng.
Khi người dùng liên hệ để xác nhận hoặc “hủy phí”, đối tượng sẽ yêu cầu cung cấp số thẻ, mã CVV và mã OTP. Chỉ cần có đủ các dữ liệu này, kẻ gian lập tức thực hiện giao dịch rút tiền hoặc thanh toán trái phép.
Ứng dụng giả mạo trá hình tiền hỗ trợ Tết
Một thủ đoạn khác mang tính thời điểm cao là mạo danh cán bộ bảo hiểm xã hội, cơ quan thuế hoặc đơn vị quản lý lao động, thông báo người dân được nhận tiền hỗ trợ Tết, trợ cấp thất nghiệp hoặc hoàn thuế cuối năm.
Nạn nhân sau đó bị hướng dẫn truy cập đường link lạ hoặc tải ứng dụng không rõ nguồn gốc. Các ứng dụng này thường cài cắm mã độc, cho phép đối tượng điều khiển điện thoại từ xa và âm thầm đánh cắp thông tin tài chính.
Quét mã QR để “kích hoạt hạn mức”
Trên không gian mạng, đặc biệt là các hội nhóm tài chính, nhiều đối tượng giả làm nhân viên hỗ trợ mở thẻ tín dụng, thông báo thẻ đã được phê duyệt. Sau đó, chúng yêu cầu khách hàng quét mã QR để “kích hoạt” hoặc “liên kết hạn mức”.
Thực chất, thao tác này vô tình liên kết thẻ ngân hàng của nạn nhân với ví điện tử do kẻ gian kiểm soát. Tiền trong tài khoản có thể bị rút dần mà người dùng không phát hiện ngay lập tức.
Vé rẻ bất thường và mạo danh người thân bằng deepfake
Ngoài các chiêu thức nhắm trực tiếp vào tài khoản ngân hàng, kẻ gian còn lợi dụng nhu cầu du xuân, đi lại dịp Tết để rao bán vé máy bay, tour du lịch với mức giá thấp bất thường, yêu cầu chuyển tiền đặt cọc rồi cắt liên lạc.
Đáng lo ngại hơn, một số nhóm tội phạm đã sử dụng công nghệ deepfake để giả giọng nói, hình ảnh của người thân, bạn bè, gọi điện hoặc nhắn tin yêu cầu chuyển tiền gấp. Trong trạng thái hoang mang và áp lực cuối năm, nhiều người dễ đưa ra quyết định thiếu kiểm chứng.
Chậm một nhịp để giữ an toàn tài chính
Theo các chuyên gia an ninh mạng, giai đoạn cận Tết là lúc dòng tiền lưu thông mạnh nhất trong năm, cũng là thời điểm tội phạm công nghệ hoạt động sôi động nhất. Áp lực công việc, mua sắm dồn dập khiến người dùng dễ bỏ qua các bước kiểm tra an toàn cần thiết.
Sự cẩn trọng trong từng thao tác giao dịch chính là cách thiết thực nhất để người dân bảo vệ thành quả lao động suốt một năm và đón Tết trong trạng thái an toàn, yên tâm.
Thái Hà
