Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, khi mọi hoạt động từ học tập, làm việc đến vận hành doanh nghiệp đều phụ thuộc vào hệ thống kết nối và dữ liệu, những ngành đứng phía sau hạ tầng công nghệ ngày càng khẳng định vai trò không thể thay thế. Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu là một trong số đó, đây là lĩnh vực được đánh giá có mức độ ổn định cao, ít biến động và gần như “miễn nhiễm” với thất nghiệp.
Không phải ngẫu nhiên mà ngành này ngày càng được săn đón. Dựa trên dự báo của Bộ Khoa học và Công nghệ, nhu cầu nhân lực Công nghệ thông tin tại Việt Nam dự kiến đạt 2,72 triệu người năm 2030, tương đương mức tăng 70% trong 5 năm so với 1,6 triệu người của năm 2025, tức trung bình 11,2% mỗi năm.
Trong bức tranh đó, nhóm ngành liên quan đến hạ tầng mạng và truyền thông dữ liệu đóng vai trò nền tảng, khiến cơ hội việc làm không chỉ rộng mở ở hiện tại mà còn “có giá” hơn theo thời gian. Với những ai theo đuổi nghiêm túc, đây không phải là ngành học theo trào lưu, mà là lựa chọn dài hạn với khả năng phát triển bền vững và ít lo cảnh ra trường rồi “ngồi chơi”.
Điều thú vị là trong khi nhiều học sinh vẫn bị cuốn theo những cái tên “hot trend” như AI, Data hay lập trình phần mềm, thì một bộ phận khác lại bắt đầu dịch chuyển sang những ngành “làm nền” nhưng chắc chắn hơn. Chính vì vậy, những ngành như Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu lại dần trở thành lựa chọn của những người muốn đi đường dài, chấp nhận học khó nhưng đổi lại là một “đường băng” nghề nghiệp ổn định và rõ ràng.
Ngành Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu là gì?
Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu là ngành học thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyên nghiên cứu cách thiết kế, xây dựng, vận hành và bảo mật các hệ thống mạng từ mạng nội bộ (LAN) cho đến mạng toàn cầu như Internet.
Hiểu đơn giản, đây là ngành giúp các thiết bị như máy tính, điện thoại, server… có thể “nói chuyện” với nhau thông qua các hệ thống kết nối và giao thức truyền dữ liệu. Từ việc gửi email, gọi video call, đến vận hành hệ thống ngân hàng, thương mại điện tử hay mạng xã hội, tất cả đều dựa vào nền tảng của ngành này.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự bùng nổ của các công nghệ như điện toán đám mây, IoT hay 5G, ngành này ngày càng trở nên quan trọng, đóng vai trò cốt lõi trong mọi lĩnh vực của đời sống.
Sinh viên ngành này học gì?
Theo chương trình đào tạo tại các trường đại học, sinh viên ngành Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu sẽ được trang bị cả kiến thức nền tảng lẫn chuyên sâu về hệ thống mạng và truyền dẫn thông tin.
Ở giai đoạn đầu, sinh viên học các môn cơ sở như lập trình, cấu trúc dữ liệu, hệ điều hành, kiến trúc máy tính – những “viên gạch nền” của ngành công nghệ thông tin. Sau đó, chương trình đi sâu vào các môn chuyên ngành như thiết kế mạng, quản trị hệ thống, an ninh mạng, truyền thông dữ liệu, giao thức mạng (TCP/IP), điện toán đám mây hay mạng không dây.
Không chỉ dừng lại ở lý thuyết, sinh viên còn thường xuyên làm việc với hệ thống thực hành như cấu hình router, switch, xây dựng mô hình mạng doanh nghiệp, xử lý sự cố và đảm bảo an toàn thông tin. Đây là ngành đòi hỏi tư duy logic, khả năng xử lý vấn đề và tính cẩn trọng rất cao.
Ngành này học xong làm gì, lương có “ổn áp” không?
Sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể ứng tuyển vào nhiều vị trí trong doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh dịch vụ, công ty tư vấn - cung cấp giải pháp mạng, cơ quan nghiên cứu và cơ quan nhà nước. Cụ thể, các tập đoàn lớn như Viettel, VNPT, FPT Telecom, MobiFone luôn cần các kỹ sư mạng và chuyên gia bảo mật.
Một trong những điểm mạnh lớn nhất của ngành này là cơ hội việc làm rộng. Trong thời đại mà “mọi thứ đều cần kết nối”, gần như bất kỳ tổ chức nào từ doanh nghiệp, ngân hàng, bệnh viện đến cơ quan nhà nước đều cần nhân sự vận hành hệ thống mạng.
Sinh viên tốt nghiệp có thể đảm nhận nhiều vị trí như kỹ sư mạng, chuyên viên quản trị hệ thống, kỹ sư an ninh mạng, chuyên viên hạ tầng IT hoặc làm việc tại các nhà cung cấp dịch vụ Internet, trung tâm dữ liệu, công ty công nghệ.
Đặc biệt, nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này luôn ở mức cao do tốc độ phát triển của công nghệ nhanh hơn khả năng đào tạo. Điều này khiến ngành Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu trở thành một trong những ngành khát nhân lực trong nhiều năm gần đây.
Không chỉ giới hạn trong nước, đây còn là ngành có tính toàn cầu, mở ra cơ hội làm việc tại các tập đoàn công nghệ quốc tế nếu có đủ năng lực và ngoại ngữ. Mức thu nhập của ngành này được đánh giá là khá tốt so với mặt bằng chung, đặc biệt tăng nhanh theo kinh nghiệm.
Với sinh viên mới ra trường, mức lương phổ biến dao động từ khoảng 8 - 15 triệu đồng/tháng. Sau 2-3 năm kinh nghiệm, con số này có thể tăng lên 13 - 18 triệu đồng/tháng. Với những người có 3-5 năm kinh nghiệm hoặc làm ở vị trí chuyên sâu như an ninh mạng, mức lương có thể đạt 25 - 30 triệu đồng/tháng.
Một số vị trí cụ thể cũng có mức thu nhập khá rõ ràng như kỹ sư mạng khoảng 8 - 15 triệu/tháng ở giai đoạn đầu, có thể lên 20 - 30 triệu/tháng sau vài năm; chuyên viên quản trị mạng có thể đạt 15 - 25 triệu/tháng tùy kinh nghiệm và có thể vượt mức 50 - 70 triệu VNĐ/tháng ở các vị trí chuyên gia hoặc quản lý. Đây là ngành có lộ trình tăng lương tốt, đặc biệt nếu người học sở hữu thêm các chứng chỉ quốc tế như Cisco, AWS hay CEH.
Điểm chuẩn năm 2025
Năm 2025, ngành Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu tiếp tục nằm trong nhóm ngành công nghệ có mức điểm chuẩn tương đối cao ở các trường top đầu, đồng thời vẫn có nhiều lựa chọn dễ thở hơn ở các trường khu vực, tạo ra phổ điểm khá rộng cho thí sinh.
Tại nhóm trường đại học hàng đầu, tiêu biểu là Đại học Quốc gia Hà Nội, ngành Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu của Trường Đại học Công nghệ có điểm chuẩn lên tới 26,73 điểm theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT. Đây là mức điểm phản ánh rõ tính cạnh tranh của ngành.
Ở nhóm trường đào tạo mạnh về công nghệ viễn thông, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) cũng ghi nhận mức điểm chuẩn 24,40 điểm cho ngành này (khu vực phía Bắc). Mức điểm này cho thấy ngành vẫn thuộc nhóm khá cao, đòi hỏi thí sinh có học lực tốt để cạnh tranh.
Trong khi đó, tại các trường đại học khu vực phía Nam và miền Tây, mức điểm chuẩn có xu hướng mềm hơn, mở rộng cơ hội cho nhiều thí sinh. Ví dụ, Đại học Cần Thơ lấy khoảng 21,01 điểm cho ngành Mạng máy tính và Truyền thông dữ liệu. Đây là mức điểm phổ biến ở nhóm trường công lập khu vực, phù hợp với mặt bằng chung của thí sinh.
Ở các trường ngoài công lập hoặc định hướng ứng dụng, mức điểm chuẩn có thể thấp hơn nữa, dao động quanh ngưỡng 18-22 điểm tùy trường và phương thức xét tuyển. Điều này phản ánh rõ xu hướng phân tầng trong tuyển sinh ngành công nghệ khi top trên cạnh tranh rất cao, trong khi top giữa và dưới tạo điều kiện để nhiều thí sinh tiếp cận ngành học.
Tổng hợp
Nhật Linh
