Tại Việt Nam, các loại ung thư phổ biến như ung thư phổi, ung thư vú, ung thư gan và ung thư đại trực tràng đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng. Việc phát hiện sớm và điều trị hiệu quả các bệnh ung thư cần sự nỗ lực không ngừng từ cả hệ thống y tế lẫn cộng đồng.
Trong đó, ung thư gan là nguyên nhân hàng đầu gây không qua khỏi do ung thư. Việt Nam nằm trong top 10 quốc gia có tỷ lệ mắc và không qua khỏi do ung thư gan cao nhất thế giới. Ngoài ra, nước ta ước tính có hơn 7 triệu người mắc bệnh viêm gan B và C. Nói cách khác, cứ 15 người thì có một người mắc bệnh. Tình trạng này phổ biến hơn ở người trên 25 tuổi.
Ung thư gan là một trong những bệnh lý nguy hiểm, có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Bên cạnh yếu tố di truyền hay bệnh nền, lối sống và thói quen sinh hoạt hàng ngày đóng vai trò rất lớn trong việc làm tăng hoặc giảm nguy cơ mắc bệnh. Dưới đây là 5 thói quen phổ biến nên hạn chế hoặc tránh để góp phần bảo vệ gan và phòng ngừa ung thư gan.
1. Tiêu thụ quá nhiều thịt chế biến sẵn
Việc thường xuyên sử dụng các loại thịt đã qua chế biến như xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói hay đồ hộp có thể gây áp lực lớn lên gan. Những thực phẩm này thường chứa nhiều chất bảo quản, nitrat và chất béo bão hòa. Khi đi vào cơ thể, các hợp chất này có thể thúc đẩy phản ứng viêm, làm tổn thương tế bào gan theo thời gian.
Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp thịt chế biến vào nhóm thực phẩm có khả năng gây ung thư, bởi mối liên hệ của chúng với nhiều loại ung thư khác nhau, trong đó có ung thư gan. Để giảm rủi ro, nên ưu tiên các nguồn đạm tươi, ít qua xử lý như cá, thịt gia cầm, thịt nạc hoặc đạm thực vật từ đậu, hạt.
2. Uống rượu bia thường xuyên
Rượu bia là một trong những tác nhân hàng đầu gây tổn hại gan. Khi rượu được chuyển hóa, gan phải xử lý các chất độc sinh ra trong quá trình này. Nếu tiêu thụ rượu bia với lượng lớn và kéo dài, gan dễ bị viêm, xơ hóa và dần dần dẫn đến xơ gan – tiền đề quan trọng của ung thư gan.
Không chỉ gây nghiện và ảnh hưởng đến hệ thần kinh, rượu còn làm tăng nguy cơ tổn thương gan không hồi phục. Việc cắt giảm tối đa rượu bia, hoặc tốt nhất là không sử dụng, sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm liên quan đến gan.
3. Ăn nhiều món chiên rán, nhiều dầu mỡ
Các món ăn chiên ngập dầu như gà rán, khoai tây chiên, bánh rán… thường chứa lượng lớn chất béo xấu và calo. Việc tiêu thụ thường xuyên có thể gây rối loạn chuyển hóa, dẫn đến béo phì và gan nhiễm mỡ không do rượu. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến gan bị viêm mạn tính và làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Ngoài ra, quá trình chiên ở nhiệt độ cao còn có thể tạo ra các hợp chất gây hại cho sức khỏe. Do đó, nên hạn chế các món chiên rán, thay vào đó lựa chọn phương pháp chế biến lành mạnh hơn như hấp, luộc hoặc áp chảo ít dầu.
4. Lạm dụng đồ uống chứa nhiều đường
Nước ngọt, nước tăng lực và các loại đồ uống đóng chai thường chứa lượng đường rất cao. Khi nạp quá nhiều đường, cơ thể dễ tích trữ mỡ, đặc biệt là mỡ ở gan. Tình trạng gan nhiễm mỡ kéo dài có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan và cuối cùng là ung thư gan.
Đường còn thúc đẩy quá trình tích tụ chất béo trong gan, làm suy giảm chức năng gan theo thời gian. Để bảo vệ gan, nên hạn chế đồ uống có đường, ưu tiên nước lọc, trà không đường hoặc nước khoáng tự nhiên.
5. Hút thuốc lá
Không chỉ gây ung thư phổi, thuốc lá còn làm tăng nguy cơ ung thư gan. Khi hút thuốc, các hóa chất độc hại đi vào máu và được gan xử lý. Việc tiếp xúc lâu dài với các chất này có thể làm tổn thương tế bào gan, gây xơ hóa và tạo điều kiện cho ung thư phát triển.
Ngoài ra, khói thuốc còn làm gia tăng phản ứng viêm trong cơ thể, khiến gan phải hoạt động quá tải. Bỏ thuốc lá không chỉ giúp giảm nguy cơ ung thư gan mà còn mang lại lợi ích toàn diện cho sức khỏe.
(Tổng hợp)
Thùy Linh
