Gánh nặng bệnh gan đang trở thành vấn đề sức khỏe toàn cầu đáng báo động. Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, toàn thế giới ghi nhận hơn 866.000 ca mắc mới và ung thư gan đã trở thành nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 3 trong các loại ung thư. Riêng tại Việt Nam, chúng ta nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ tử vong do ung thư gan cao nhất thế giới với hơn 24.000 ca mắc mới mỗi năm.
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ uống rượu mới hại gan, nhưng thực tế các bác sĩ chỉ ra còn có nhiều thói quen "phá gan" không kém. Dưới đây là 4 việc không nên làm, nhất là vào mùa lạnh nếu mong gan khỏe:
1. Uống rượu bia để giữ ấm và bồi bổ
Vào mùa đông, nhiều người có thói quen uống rượu bia hoặc rượu thuốc vì cho rằng nó giúp làm ấm cơ thể. Tuy nhiên, cảm giác ấm nóng đó chỉ là do mạch máu ngoại vi giãn ra tạm thời, sau đó cơ thể sẽ mất nhiệt nhanh hơn và dễ nhiễm lạnh sâu.
Đáng lo ngại hơn, 90% chất cồn sẽ đi thẳng vào gan để chuyển hóa. Việc lạm dụng rượu bia để "chống rét" khiến gan bị nhiễm độc nặng nề, dễ tiến triển thành viêm gan, xơ gan và cuối cùng là ung thư gan.
2. Lạm dụng thuốc và thực phẩm chức năng
Thời tiết hanh khô và giá rét khiến hệ miễn dịch suy yếu, dẫn đến các bệnh ốm vặt như cảm cúm, đau đầu. Lúc này, nhiều người có tâm lý "chăm" uống thuốc, tự ý mua thuốc giảm đau, kháng sinh hoặc các loại thực phẩm chức năng được quảng cáo là bồi bổ.
Gan vốn là cơ quan giải độc chính, việc nạp quá nhiều hóa chất khiến gan phải làm việc quá tải. Khi chức năng gan suy giảm, các chất độc không được đào thải mà tích tụ lại, gây tổn thương mô gan nghiêm trọng.
3. Ăn quá nhiều đồ dầu mỡ và muối
Trong tiết trời lạnh, các món ăn chiên rán, đồ xào hay thực phẩm nhiều muối thường mang lại cảm giác ngon miệng và ấm áp hơn. Nhiều người còn quan niệm ăn nhiều chất béo sẽ giúp cơ thể "có lớp mỡ dày" để chống rét.
Thực tế, thói quen này khiến lượng mỡ tích tụ trong gan tăng vọt, dẫn đến gan nhiễm mỡ. Kết hợp với hàm lượng muối cao gây áp lực lên hệ tuần hoàn, gan sẽ nhanh chóng bị xơ hóa và suy yếu chức năng đào thải độc tố.
4. Thức khuya vì quan niệm "ngày ngắn đêm dài"
Mùa lạnh, bóng tối đến sớm khiến nhiều người lầm tưởng cơ thể có nhiều thời gian nghỉ ngơi hơn nên vô tư thức khuya làm việc hoặc giải trí.
Theo các chuyên gia, khung giờ từ 23 giờ đêm đến 3 giờ sáng là thời điểm vàng để gan thực hiện chức năng giải độc và phục hồi. Thức khuya thường xuyên làm rối loạn đồng hồ sinh học, kích hoạt các phản ứng oxy hóa và tế bào miễn dịch tại gan hoạt động quá mức, gây viêm và tăng nguy cơ hình thành khối u ác tính.
Lời khuyên từ bác sĩ: Thay vì mải mê thực hiện những thói quen "tưởng là tốt" trên, trong mùa lạnh, bạn hãy ưu tiên việc ngủ đúng giờ, ăn uống thanh đạm và giữ ấm cơ thể bằng trang phục thay vì rượu bia. Việc tầm soát định kỳ là cách duy nhất để phát hiện sớm các tổn thương gan trước khi quá muộn.
Nguồn và ảnh: Aboluowang, Sohu
Ngọc Ái
