Tình trạng khai thác cát sỏi phức tạp, chính quyền cơ sở gặp nhiều khó khăn
Tại phiên chất vấn Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, các đại biểu đã đặt nhiều câu hỏi liên quan đến công tác quản lý tài nguyên khoáng sản và bảo vệ môi trường. Trong đó, đại biểu đề cập tình trạng khai thác cát, sỏi trái phép trên sông Lam và những tác động đến môi trường, bờ sông cũng như đời sống người dân khu vực ven sông.
Trả lời chất vấn, Chủ tịch UBND xã Đại Đồng - ông Trần Thanh Nga cho biết, hiện tại địa phương hiện quản lý khoảng 24km sông Lam giáp ranh với 4 xã. Đây là địa bàn rộng, phức tạp, trong khi hoạt động khai thác, vận chuyển vật liệu xây dựng diễn ra thường xuyên.
Chủ tịch UBND xã Đại Đồng Trần Thanh Nga trả lời đại biểu chất vấn
Theo lãnh đạo địa phương, trên địa bàn hiện có 8 bến thủy nội địa nhưng chỉ có 2 mỏ được cấp phép khai thác. Nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ các công trình ngày càng lớn khiến nguồn cung hợp pháp chưa đáp ứng đủ, tạo điều kiện để hoạt động khai thác trái phép phát sinh.
Một khó khăn khác được chỉ ra là năng lực quản lý của chính quyền cơ sở còn hạn chế. Lực lượng làm nhiệm vụ quản lý tài nguyên trên sông còn mỏng, thiếu phương tiện chuyên dụng, kinh phí và thiết bị phục vụ tuần tra, kiểm tra. Trong khi đó, các đối tượng khai thác trái phép thường hoạt động vào ban đêm hoặc tại khu vực giáp ranh giữa nhiều địa phương, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý.
Kiến nghị kiểm soát xe quá tải ngay tại điểm mỏ khai thác
Theo các ý kiến chất vấn, tình trạng ô nhiễm môi trường phát sinh tại các khu vực khai thác và trên các tuyến đường vận chuyển khoáng sản vẫn diễn ra khá phổ biến. Hoạt động khai thác, bốc xếp và vận chuyển làm phát sinh bụi, đất đá rơi vãi, ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân và gây mất an toàn giao thông.
Ổng Trần Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An, cho biết thời gian qua lực lượng Công an đã tăng cường kiểm tra, xử lý các vi phạm trong hoạt động khai thác, vận chuyển khoáng sản. Nổi cộm là tình trạng phương tiện chở quá khổ, quá tải lưu thông trên các tuyến đường. Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý hơn 3.400 trường hợp vi phạm, xử phạt khoảng 17 tỷ đồng, tăng 590 trường hợp so với cùng kỳ năm 2025.
Đại diện Công an tỉnh Nghệ An cho rằng việc kiểm soát xe quá tải vẫn gặp nhiều khó khăn do địa bàn rộng, nhiều tuyến đường liên huyện, liên xã và số lượng phương tiện vận chuyển lớn.
Phó Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An thông tin về xử lý phương tiện quá khổ, quá tải
Đặc biệt, quy trình kiểm tra tải trọng hiện nay chủ yếu thực hiện bằng cân chuyên dụng, mỗi phương tiện mất khoảng 30 phút để hoàn tất việc cân, lập biên bản và xử lý nếu vi phạm. Điều này khiến lực lượng chức năng khó kiểm tra trên diện rộng, đồng thời ảnh hưởng đến hiệu quả tuần tra, kiểm soát.
Công an tỉnh kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND tỉnh nghiên cứu lắp đặt hệ thống camera, thiết bị giám sát và kiểm soát tải trọng ngay tại đầu điểm mỏ khai thác. Khi đó, phương tiện sẽ được kiểm tra tải trọng trước khi rời khu vực bốc xếp, thay vì chỉ xử lý khi đã lưu thông trên đường.
Theo lực lượng chức năng, giải pháp này không chỉ giúp ngăn chặn xe quá tải ngay từ đầu nguồn mà còn giảm đáng kể áp lực cho các tổ công tác trên các tuyến giao thông. Đồng thời, dữ liệu từ hệ thống camera và thiết bị giám sát cũng sẽ hỗ trợ công tác quản lý, truy xuất, xử lý vi phạm minh bạch và hiệu quả hơn.
Phan Huy
