"Nghề mẫu mà, cũng giống như một bông hoa vậy, hết sắc thì sẽ tàn".
Phương Anh khép lại cuộc trò chuyện với chúng tôi bằng một câu ví von đầy thực tế. Ở tuổi 20, cô không nhìn nghề mẫu qua lăng kính hồng rực của những sàn diễn hào nhoáng. Với cô, đó là một cuộc chiến thầm lặng để giữ lấy bản ngã phía sau ánh đèn flash.
Những khoảng lặng phía sau ánh đèn flash
Năm lớp 11, trong khi bạn bè cùng trang lứa còn mải mê với những trang sách, Phương Anh đã bắt đầu làm quen với ống kính. Nhưng thay vì yên vị trong một công ty quản lý người mẫu với những lộ trình được vạch sẵn, cô chọn một lối đi chông chênh hơn: Người mẫu tự do.
Quyết định ấy không đến từ sự bốc đồng. Phương Anh hiểu rằng, đằng sau cái mác "người mẫu độc quyền" là những nguyên tắc chia phần trăm thu nhập ngặt nghèo và quan trọng hơn, là sự gò bó về phong cách. Cô không muốn mình là một sản phẩm được đúc ra từ một khuôn mẫu có sẵn. Cô chọn tự do, dù cái giá của sự tự do ấy là phải tự mình đối mặt với trăm ngàn cơn sóng ngầm của giới mẫu trẻ tại Hà Nội.
Người ta thường thấy Phương Anh lộng lẫy trong những bộ concept chỉn chu, nhưng ít ai thấy cô lặng lẽ đợi chờ trong những góc tối của studio.
Có những buổi chụp, cô đến sớm nhất, trang điểm sẵn sàng, nhưng rồi lại phải đứng nhìn những người mẫu đến sau được ưu tiên vào set trước. Đó không chỉ là sự mệt mỏi về thể xác sau hàng giờ chờ đợi, mà còn là một bài thử về lòng kiên nhẫn và sự tự tôn.
"Trong môi trường tự do, sự tôn trọng đôi khi là thứ xa xỉ mà bạn phải tự đấu tranh để có được", cô chia sẻ. Những va chạm nhỏ nhặt ấy, từ việc sắp xếp thứ tự trang điểm đến cách điều phối của ê-kíp, chính là những lát cắt thực tế nhất về nghề mà bất cứ bạn trẻ nào cũng phải nếm trải.
Biết từ chối cũng là một loại kỹ năng
Giới mẫu tự do vốn dĩ mong manh. Giữa một rừng những lời mời gọi, ranh giới giữa nghệ thuật và sự gợi dục đôi khi chỉ cách nhau một ý niệm.
Phương Anh có một nguyên tắc thép: Không nội y, không trang phục quá hở hang. Cô sẵn sàng từ chối những dự án mang tính thị hiếu nhất thời hay những phong cách quá táo bạo dù thù lao có hấp dẫn đến đâu. Sự tỉnh táo ấy còn thể hiện ở việc cô kiểm soát chặt chẽ bản quyền hình ảnh của mình. Từng có thời điểm mới vào nghề, hình ảnh của cô bị sử dụng sai mục đích, bị phát tán trong những hội nhóm thiếu kiểm soát. Bài học đắt giá đó đã biến một cô gái đôi mươi trở thành một "chuyên gia" trong việc soi xét hợp đồng và thỏa thuận phạm vi sử dụng hình ảnh.
"Khi lên set mà có yêu cầu tạo dáng vượt ngoài điều khoản đã thống nhất, tôi sẽ trao đổi ngay với ê-kíp làm việc. Tôi tin việc giữ giới hạn cá nhân không phải để gây khó khăn cho ê-kíp, mà để mọi người làm việc trong môi trường tôn trọng. May mắn là đa số nhiếp ảnh gia và đạo diễn hình ảnh hợp tác đều rất chuyên nghiệp. Khi tôi nói rõ quan điểm, họ luôn lắng nghe và điều chỉnh để cả hai phía đều thoải mái".
Với Phương Anh, bảo vệ hình ảnh không chỉ là bảo vệ uy tín, mà là bảo vệ giá trị cốt lõi của một người làm nghệ thuật.
Để hoa không tàn trong tiếc nuối
Trong thế giới của những khung hình, ranh giới giữa một người mẫu tự do và một con mồi của "cạm bẫy nghệ thuật" đôi khi chỉ mỏng manh như một tấm lụa. Giữa một thị trường mà sự đào thải còn nhanh hơn tốc độ chớp tắt của một ánh đèn flash, những cô gái như Phương Anh đang phải học cách viết lại luật chơi cho chính mình.
"Với tôi, làm mẫu tự do không chỉ là tạo dáng trước ống kính, mà còn là quá trình học cách hiểu rõ giá trị của chính mình để tồn tại và phát triển bền vững trong một môi trường nhiều biến động", Phương Anh nói.
Hành trình 5 năm không quá dài, nhưng đủ để Phương Anh hiểu rằng: Để tồn tại bền vững, sắc đẹp thôi là chưa đủ. Cô học cách nói "Không" với những yêu cầu vượt quá giới hạn, học cách ưu tiên những thỏa thuận bằng văn bản và học cách giữ cho mình một tâm thế độc lập.
Giống như cách Phương Anh nhìn nhận về nghề mẫu, như đóa hoa hết sắc sẽ tàn. Ánh đèn sân khấu rồi sẽ tắt, lớp trang điểm rồi sẽ tẩy trôi, nhưng sự tự trọng và bản lĩnh sẽ là thứ còn lại. Giữa một môi trường đầy biến động, cô gái 20 tuổi vẫn đang miệt mài tự tay chăm sóc cho "đóa hoa" của chính mình - không phải để nó rực rỡ nhất dưới ánh đèn, mà để nó bền bỉ nhất trước những cơn gió lộng của nghề mẫu tự do.
Phương Vy - Lưu Ly
