Khi thú cưng dần không còn đơn thuần là vật nuôi mà trở thành “thành viên trong gia đình”, nhiều người Trung Quốc sẵn sàng bỏ ra số tiền khổng lồ chỉ để tìm lại chó mèo thất lạc.
Từ đó, một nghề nghe tưởng đùa nhưng lại đang phát triển cực mạnh xuất hiện: “Thám tử thú cưng”. Hiểu đơn giản, đây là những người được thuê chuyên đi tìm chó mèo, thỏ hay các loại thú cưng bị thất lạc.
Công việc của họ không chỉ là đi dò hỏi thông thường mà gần giống một cuộc “phá án” thực thụ: Xem camera an ninh, khoanh vùng di chuyển, phân tích tập tính động vật, thức trắng đêm phục kích, thậm chí dùng cả drone, kính nhìn đêm hay máy dò sự sống để tăng khả năng tìm thấy thú cưng.
Có chủ nuôi sẵn sàng chi tới 35.000 NDT (hơn 130 triệu đồng) để đội tìm kiếm theo dõi suốt 22 ngày nhằm tìm lại một chú mèo mướp nhỏ. Thậm chí có người còn treo thưởng bằng vàng hoặc ô tô chỉ để tìm chó cưng đi lạc. Đó cũng là lý do nghề “thám tử thú cưng” vài năm gần đây bỗng trở thành một ngành nghề mới đầy tiềm năng tại Trung Quốc.
Ban ngày tìm chó, ban đêm tìm mèo: Nghề lạ nhưng kiếm ra tiền thật
Nghe qua tưởng chỉ là đi dò hỏi thông thường, nhưng thực tế công việc này phức tạp hơn nhiều. Một cuộc tìm kiếm chuyên nghiệp thường bao gồm việc xem camera an ninh, khoanh vùng di chuyển, phân tích hành vi động vật, trực đêm, dùng thiết bị công nghệ và liên tục thay đổi chiến thuật theo từng trường hợp.
Một trong những nhân vật nổi tiếng nhất của nghề này tại Trung Quốc là Tôn Cẩm Vinh - người được xem như một trong những “thám tử thú cưng” chuyên nghiệp đầu tiên.
Người đàn ông 39 tuổi đã làm nghề hơn 8 năm và hiện sở hữu đội nhóm khoảng 16 người tại Thượng Hải. Mỗi tháng, anh nhận hàng chục đến hàng trăm cuộc gọi từ khắp nơi trên Trung Quốc nhờ tìm thú cưng thất lạc.
Khách hàng tìm đến đội của Tôn Cẩm Vinh không chỉ để tìm chó mèo mà còn có cả thỏ, chim vẹt hay hamster.
Theo chia sẻ, công việc của họ gần như không có ngày nghỉ. “Ban ngày tìm chó, ban đêm tìm mèo” là guồng quay quen thuộc vì chó và mèo có tập tính hoàn toàn khác nhau.
Nếu chó thường để lại dấu vết rõ hơn và dễ xuất hiện vào ban ngày, mèo lại có xu hướng trốn kỹ và chỉ ló mặt vào đêm khuya.
Có những vụ tìm mèo kéo dài nhiều tuần. Khi tìm chú mèo tên “Qiuqiu”, đội của Tôn Cẩm Vinh từng phải thức trắng nhiều đêm và liên tục leo lên xuống một tòa nhà 31 tầng để rà soát từng vị trí khả nghi.
“Tôi luôn cố suy nghĩ từ góc nhìn của động vật. Ví dụ chó khát nước sẽ đi đâu uống nước? Trời nóng thì chúng sẽ trốn ở đâu để mát hơn?”, anh chia sẻ.
Để tăng tỷ lệ thành công, các “thám tử thú cưng” cũng phải đầu tư hàng loạt thiết bị chuyên dụng như drone, kính nhìn đêm, đèn pin công suất lớn, máy dò sự sống hay thiết bị kiểm tra đường ống. Mỗi lần lên đường, cả đội gần như phải mang theo một “kho đồ nghề” nặng trĩu.
Không chỉ phụ thuộc vào máy móc, người trong nghề còn phải học cách đọc hành vi động vật.
Tôn Cẩm Vinh thậm chí dành tới 2 năm chỉ để luyện bắt chước tiếng chim non nhằm thu hút mèo xuất hiện. Anh còn bỏ thuốc lá vì sợ mùi khói hoặc tiếng ho khiến động vật hoảng sợ bỏ chạy.
Hiện nay, nhiều người trẻ Trung Quốc bắt đầu xem đây là công việc toàn thời gian thật sự. Thành viên trong đội của Tôn Cẩm Vinh chủ yếu là 9X, Gen Z, từng làm đủ nghề khác nhau từ đầu bếp, bán hàng đến tự kinh doanh trước khi chuyển sang nghề tìm thú cưng.
Thu nhập của nghề này không có mức cố định mà phụ thuộc vào độ khó, thời gian tìm kiếm, khu vực di chuyển và giá trị thú cưng. Theo nhiều đội tìm thú cưng tại Trung Quốc, mức phí phổ biến dao động từ 3.000 - 7.000 NDT (12-27 triệu đồng) cho một vụ tìm kiếm cơ bản, trong khi những ca phức tạp có thể lên tới hàng chục nghìn NDT. Có đội nhận tìm theo hình thức “tìm được mới trả tiền”, nhưng khách hàng vẫn phải đặt cọc trước vài nghìn NDT để chi trả chi phí thiết bị và nhân lực.
Một “thám tử thú cưng” khác khá nổi tiếng tại Trung Quốc là Lưu Vỹ (SN 1988, Thượng Hải). Trong hơn 10 năm làm nghề, anh cho biết mình đã giúp khách hàng tìm lại hơn 3.000 thú cưng thất lạc.
Theo Lưu Vỹ, nghề “thám tử thú cưng” không đơn giản là đi tìm chó mèo thất lạc mà gần giống một cuộc điều tra thực sự. Trước mỗi vụ việc, anh đều phải xác minh kỹ thông tin do chủ nuôi cung cấp để tránh những trường hợp giả mạo hoặc trêu đùa.
Sau khi nhận đơn, anh sẽ hỏi cực kỳ chi tiết về thú cưng như tên gọi, giống loài, màu lông, độ tuổi, giới tính, tính cách, thói quen sinh hoạt và địa điểm cuối cùng xuất hiện. Từ những dữ liệu này, đội tìm kiếm bắt đầu khoanh vùng, dựng lại “lộ trình biến mất” của thú cưng.
“Có lúc phải suy luận, phục kích, theo dõi camera hàng giờ liền, cảm giác giống phá án thật sự”, Lưu Vỹ chia sẻ.
Theo Lưu Vỹ, tiền công của nghề này phụ thuộc vào mức độ phức tạp của từng vụ việc. Những ca đơn giản có thể chỉ vài nghìn NDT, nhưng với các vụ kéo dài nhiều ngày, phải di chuyển liên tỉnh hoặc liên quan đến buôn bán thú cưng trái phép, chi phí có thể lên tới hàng chục nghìn NDT.
Dù vậy, anh cho biết không phải cứ nhận tiền là chắc chắn tìm được thú cưng.
Sau hơn 10 năm làm nghề, Lưu Vỹ cho biết điều khiến anh bám trụ không phải tiền bạc mà là cảm giác thành tựu mỗi khi nhìn thấy thú cưng được trở về nhà. “Khoảnh khắc chủ nuôi ôm lại thú cưng của mình, mọi mệt mỏi gần như đều biến mất”, anh chia sẻ.
AI không bao giờ thay thế được “thám tử thú cưng”?
Trong thời đại AI phát triển mạnh, nhiều người cho rằng việc tìm thú cưng rồi sẽ được thay thế bằng camera thông minh hay định vị GPS. Nhưng thực tế, đây vẫn là ngành nghề phụ thuộc rất lớn vào kinh nghiệm và trực giác của con người.
Tôn Cẩm Vinh cho biết anh có cách quan sát riêng gồm “dị hình”, “chênh lệch màu sắc” và “chuyển động”.
Nói đơn giản, đó là khả năng phát hiện những chi tiết “không bình thường” trong môi trường xung quanh, một bóng đen lạ dưới bụi cây, một chuyển động nhỏ trên mái nhà hay mùi nước tiểu mèo lẫn trong hàng chục loại mùi khác nhau.
Không chỉ quan sát bằng mắt, người tìm thú cưng còn phải cảm nhận hướng gió, tiếng động và môi trường xung quanh để đoán hướng di chuyển của động vật.
Đây là những kỹ năng gần như chưa thể thay thế hoàn toàn bằng AI.
Không chỉ vậy, nhiều vụ tìm kiếm còn nguy hiểm hơn tưởng tượng. Không chỉ leo mái nhà hay chui cống tìm mèo, nhiều “thám tử thú cưng” còn phải đối mặt với cả đường dây buôn chó.
Lưu Vỹ từng nhận tìm một chú bulldog Pháp tên “Tiểu Thạch Đầu” cho một khách hàng làm trong lĩnh vực bất động sản. Sau nhiều ngày lần theo dấu vết, anh phát hiện chú chó đã rơi vào tay dân buôn chó.
Đối phương không lộ diện trực tiếp mà chỉ gửi tin nhắn thông báo địa điểm giao chó.
Quan trọng hơn, khách hàng tìm đến “thám tử thú cưng” không chỉ để mua dịch vụ, mà còn để mua cảm giác hy vọng.
Với nhiều người nuôi thú cưng, chó mèo không còn là vật nuôi đơn thuần mà giống thành viên trong gia đình, thậm chí như con cái. Vì thế, ngay cả khi cơ hội tìm thấy rất thấp, họ vẫn muốn thử mọi cách.
Với nhiều người trong nghề, cảm giác nhìn thấy thú cưng đoàn tụ cùng chủ nhân vẫn là điều khiến họ muốn tiếp tục công việc.
Sau hơn 8 năm làm nghề và giúp hơn 1.000 khách hàng tìm lại thú cưng, Tôn Cẩm Vinh nói điều anh mong nhất là “không gặp lại khách cũ”.
Bởi anh hy vọng họ sẽ không phải thêm một lần trải qua cảm giác mất đi thú cưng của mình.
Trong khi đó, Lưu Vỹ cũng thừa nhận khi mới bước chân vào nghề năm 2012, công việc này gần như không ai hiểu, đơn hàng ít và thu nhập không cao. Tuy nhiên, anh chưa từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.
“Mỗi lần tìm được thú cưng, tôi đều có cảm giác thành tựu rất lớn”, anh nói.
Không còn đơn thuần là một nghề lạ, “thám tử thú cưng” giờ đây đang phản ánh rất rõ nền “kinh tế cảm xúc” đang bùng nổ tại Trung Quốc.
Khi thú cưng ngày càng được yêu thương như người thân, hàng loạt nghề nghiệp mới cũng bắt đầu xuất hiện theo: từ thám tử thú cưng, khách sạn thú cưng, du lịch thú cưng cho tới dịch vụ mai táng động vật.
Và trong làn sóng đó, “thám tử thú cưng” đang trở thành một trong những nghề lạ nhưng kiếm ra tiền thật, đồng thời cũng là công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, đồng cảm và sức bền không hề nhỏ.
Trần Hà.
