Nhắc đến “công việc tay trái” của dân văn phòng, những gạch đầu dòng bật ra nhanh nhất trong suy nghĩ của chúng ta thường là: Bán hàng online, làm affiliate (tiếp thị liên kết) hoặc nhận thêm các công việc đúng chuyên môn.
Đó là những lựa chọn phổ biến, nhưng không phải là tất cả. Gần đây tại Singapore, có một nghề tay trái đang được dân văn phòng săn đón, đặc biệt là những người yêu động vật: Trông chó mèo hay thú cưng nói chung khi chủ bận đi du lịch, công tác.
Đi làm không mệt, vừa vui vừa kiếm được tiền
Joey Chan - Cô gái 26 tuổi là một trong số những dân văn phòng đang làm nghề trông thú cưng như 1 công việc tay trái. Ban ngày, Joey Chan là nhân viên kinh doanh trong ngành F&B, còn buổi tối, cuối tuần hay cả những dịp nghỉ lễ, cô lại ưu tiên đi chăm thú cưng.
Joey Chan cho biết công việc tay trái này không chỉ giúp cô có thêm thu nhập mà còn là 1 cách giải tỏa stress. Nói cách khác, Joey Chan chẳng tốn tiền mua sắm, ăn uống để bớt căng thẳng, cô chỉ cần đi chăm chó chăm mèo, thế là vừa vui vừa ra tiền.
Ý tưởng cung cấp dịch vụ chăm sóc thú cưng bắt đầu khi Joey Chan nhận thấy nhiều chủ nuôi gặp khó khăn trong việc tìm người chăm sóc chó, mèo mỗi khi đi công tác hoặc bận rộn với công việc. Và thế là Joey Chan quyết định thử lên MXH, đăng bài quảng cáo dịch vụ đến tận nhà để cho thú cưng ăn, dọn dẹp, cho uống thuốc nếu cần, đồng thời nhận dắt chó đi dạo nếu chủ yêu cầu.
Và điều bất ngờ là có khá nhiều người nhắn tin, ngỏ ý muốn sử dụng dịch vụ Joey Chan cung cấp. Nhiều khách hàng đã trở thành khách quen và thậm chí, có người còn tin tưởng giao chìa khóa nhà cho cô giữ để có thể chủ động đến chăm sóc thú cưng bất cứ khi nào họ cần.
Joey Chan cho biết vào những giai đoạn cao điểm như nghỉ lễ, thu nhập 1 ngày khi đi chăm thú cưng của cô có thể bằng 1/5 lương tháng khi đi làm văn phòng. Có ngày, cô ghé tới 10 ngôi nhà khác nhau ở khắp thành phố để chăm sóc thú cưng của khách.
Giới trẻ đang thay đổi tiêu chí chọn “nghề tay trái”
Joey Chan chỉ là một trong số nhiều dân văn phòng Gen Z đang cùng lúc làm 2 công việc hoàn toàn chẳng liên quan đến nhau. Đáng nói, thế hệ này lựa chọn nghề tay trái không chỉ nhằm cải thiện thu nhập mà còn để tìm kiếm sự thỏa mãn về tinh thần.
Theo báo cáo năm 2025 của Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA), 33% người tham gia khảo sát thuộc nhiều thế hệ, cho biết: Họ đang làm thêm ít nhất một công việc ngoài công việc chính. Báo cáo được thực hiện với hơn 10.000 người tại 175 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Singapore.
Báo cáo cũng nhận định việc tiếp xúc ngày càng nhiều với mạng xã hội và công nghệ đã góp phần thay đổi quan điểm của giới trẻ Đông Nam Á, khiến họ cởi mở hơn với việc phát triển nghề tay trái.
Ông Daniel Leung - Giám đốc ACCA tại Singapore cho biết: Với Gen Z tại Singapore, động lực làm thêm thường xuất phát từ mong muốn được sáng tạo, xây dựng thương hiệu cá nhân chứ không chỉ đơn thuần là đa dạng hóa nguồn thu nhập.
Bên cạnh đó, chương trình đào tạo tại các trường đại học ở Singapore cũng ngày càng khuyến khích đổi mới sáng tạo và tinh thần làm việc, khởi nghiệp. Trên thực tế, không phải ai cũng chỉ xem nghề tay trái là sở thích nhỏ. Với một số người, đây còn là bước thử nghiệm để phát triển thành mô hình kinh doanh lớn hơn.
Tok Wei Cheng (28 tuổi) và Jonathan Tan (27 tuổi), bắt đầu xây dựng Acuppa - nền tảng trực tuyến tổng hợp các cơ sở kinh doanh đồ ăn, thức uống tại nhà ở Singapore từ khi còn là sinh viên đại học. Cả hai cảm thấy hài lòng khi giúp các hộ kinh doanh nhỏ kết nối với cư dân sống gần đó và hiện chưa thu phí đăng thông tin trên nền tảng.
Hiện Tok Wei Cheng làm trong lĩnh vực marketing, còn Jonathan Tan làm việc trong ngành công nghệ. Sau giờ làm, hai người vẫn đều đặn dành thời gian ghé thăm một số trong khoảng 140 cơ sở đang có mặt trên Acuppa để quay video quảng bá cũng như cùng nhau thảo luận cách cải thiện nền tảng.
Theo Tok Wei Cheng, dự án đã phát triển vượt ngoài kỳ vọng ban đầu. Dù có tiềm năng tạo doanh thu, hai nhà sáng lập vẫn cân nhắc vì điều đó đồng nghĩa phải đầu tư thêm nhiều thời gian và công sức để mở rộng quy mô.
Qua quá trình vận hành nền tảng, Tok Wei Cheng nhận thấy phần lớn các hộ kinh doanh gia đình trên Acuppa đều do những người đang làm việc toàn thời gian điều hành. Họ chủ yếu mở bán vào cuối tuần hoặc các buổi tối trong tuần.
Doanh nghiệp cởi mở hơn với việc nhân sự “chân trong chân ngoài”
Khi thế hệ nhân sự trẻ đang trở nên năng động, đa nhiệm hơn bao giờ hết, thì cách doanh nghiệp nhìn nhận và đánh giá tình trạng nhân viên làm thêm việc ngoài giờ hành chính, cũng thay đổi.
Bà Juliet Tan - Nhà sáng lập công ty tư vấn nhân sự Emplifi, cho biết có doanh nghiệp thậm chí còn đầu tư vào dự án riêng của nhân viên. Tuy nhiên, ở những lĩnh vực như bán lẻ hoặc dịch vụ ăn uống, người sử dụng lao động thường không khuyến khích nhân viên làm thêm vì muốn họ có thời gian nghỉ ngơi vào ngày nghỉ, tránh ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc do thiếu thời gian phục hồi và bị phân tán sự tập trung.
Trong khi đó, Khelvin Xu - Luật sư, đồng thời là Giám đốc hãng luật Covenant Chambers, cho rằng cách doanh nghiệp nhìn nhận nghề tay trái còn phụ thuộc vào mối quan hệ giữa nhân viên và cấp trên. Nếu người lao động luôn đáp ứng hoặc vượt kỳ vọng trong công việc chính, nhà tuyển dụng sẽ có xu hướng nhìn nhận tích cực hơn đối với công việc phụ. Ngược lại, nếu hiệu suất giảm sút, nghề tay trái rất dễ bị xem là nguyên nhân, thậm chí trở thành cái cớ để chấm dứt hợp đồng.
Theo ông, xét trên nguyên tắc chung, nếu công việc làm thêm hoàn toàn không liên quan đến công việc chính và người lao động vẫn hoàn thành tốt trách nhiệm tại công ty thì khả năng vi phạm nghĩa vụ trung thành với người sử dụng lao động là khá thấp. Ông cũng cho biết nếu hợp đồng lao động không có điều khoản cấm làm việc bên ngoài, các tòa án nhìn chung không muốn áp đặt những hạn chế khiến người lao động mất cơ hội tăng thu nhập trong thời gian rảnh.
(Nguồn: stomp.sg)
