Nghỉ hưu trước tuổi năm 2026 có nhiều quy định đáng chú ý về điều kiện, thời gian nghỉ sớm và mức lương hưu người lao động được hưởng.
Câu 1: Tuổi nghỉ hưu chuẩn năm 2026 của lao động nam và nữ là bao nhiêu?
A. Nam 61 tuổi 6 tháng, nữ 57 tuổi (✔)
B. Nam 62 tuổi, nữ 60 tuổi
C. Nam 60 tuổi 6 tháng, nữ 55 tuổi 4 tháng
D. Nam 61 tuổi, nữ 56 tuổi 8 tháng
Đáp án đúng là: A. Nam 61 tuổi 6 tháng, nữ 57 tuổi
Giải thích: Theo Nghị định 135/2020/NĐ-CP, năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường của lao động nam là 61 tuổi 6 tháng và lao động nữ là 57 tuổi. Lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu này được thực hiện theo nguyên tắc tăng dần mỗi năm cho đến khi nam đủ 62 tuổi vào năm 2028 và nữ đủ 60 tuổi vào năm 2035. Xác định đúng mốc tuổi nghỉ hưu chuẩn là căn cứ quan trọng để tính toán thời điểm nghỉ hưu trước tuổi (sớm hơn từ 5 đến 10 năm) đối với các nhóm đối tượng đặc thù theo quy định của pháp luật.
Câu 2: Nhóm nào nghỉ hưu sớm KHÔNG bị trừ lương hưu?
A. Người suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%
B. Người làm công việc nặng nhọc, độc hại từ đủ 15 năm (✔)
C. Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện đủ 20 năm
D. Người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên
Đáp án đúng là: B. Người làm công việc nặng nhọc, độc hại từ đủ 15 năm
Giải thích: Theo Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn sẽ được hưởng lương hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 5 đến 10 năm. Tỷ lệ hưởng lương hưu của nhóm này được tính thuần túy theo tổng thời gian đóng BHXH và hoàn toàn không bị giảm trừ tỷ lệ % vì lý do nghỉ hưu trước tuổi so với mốc tuổi chuẩn.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH và tính chất công việc có thể nghỉ hưu thấp hơn tuổi nghỉ hưu thông thường từ 5 đến 10 năm. (Ảnh: Báo Chính phủ)
Câu 3: Nghỉ hưu sớm do suy giảm sức khỏe bị trừ bao nhiêu % lương hưu mỗi năm?
A. Giảm 1%/năm
B. Giảm 3%/năm
C. Giảm 2%/năm (✔)
D. Không bị giảm
Đáp án đúng là: C. Giảm 2%/năm
Giải thích: Trái ngược với trường hợp nghỉ hưu theo điều kiện công việc đặc thù, người lao động nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động theo Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 sẽ bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu. Quy định nêu rõ, mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi so với mốc tuổi chuẩn sẽ bị giảm 2% tỷ lệ hưởng. Trường hợp thời gian nghỉ trước tuổi có tháng lẻ: dưới 6 tháng thì không bị giảm tỷ lệ, còn từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì bị giảm 1%. Ngoài ra, nhóm này phải đáp ứng điều kiện có đủ từ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên.
Câu 4: Ngành nghề nào được nghỉ hưu sớm tối đa tới 10 năm?
A. Tư vấn tài chính ngân hàng
B. Chế biến thủy hải sản
C. Giáo viên phổ thông
D. Khai thác than hầm lò từ đủ 15 năm (✔)
Đáp án đúng là: D. Khai thác than hầm lò từ đủ 15 năm
Giải thích: Theo quy định tại Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động có từ đủ 15 năm trở lên làm công việc khai thác than trong hầm lò có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường. Đối với năm 2026, mốc tuổi nghỉ hưu tương ứng của nhóm đối tượng này là từ 51 tuổi 6 tháng đối với lao động nam và từ 47 tuổi đối với lao động nữ. Quy định này nhằm bảo đảm chính sách an sinh đối với ngành nghề có tính chất lao động đặc biệt nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm.
Câu 5: Lương hưu hằng tháng được tính bằng công thức nào?
A. Tỷ lệ hưởng × Bình quân tiền lương đóng BHXH (✔)
B. Mức lương tối thiểu × Số năm đóng BHXH
C. Tỷ lệ hưởng × Lương tháng cuối cùng
D. Tổng tiền đóng BHXH ÷ Số tháng hưởng
Đáp án đúng là: A. Tỷ lệ hưởng × Bình quân tiền lương đóng BHXH
Giải thích: Theo Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức lương hưu hằng tháng của người lao động được tính bằng Tỷ lệ hưởng lương hưu nhân với Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Tỷ lệ hưởng tối đa đối với cả lao động nam và nữ là 75%. Lao động nữ đóng đủ 15 năm BHXH được hưởng 45%, sau đó mỗi năm đóng thêm cộng 2%. Lao động nam đóng đủ 20 năm BHXH được hưởng 45%, sau đó mỗi năm đóng thêm cộng 2%. Công thức này áp dụng thống nhất cho các trường hợp đủ điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng.
Nguyệt Phạm
