Một nghiên cứu quy mô lớn kéo dài nhiều thập kỷ của Trường Đại học Harvard, theo dõi khoảng 500.000 người trưởng thành, cho thấy thói quen uống trà có mối liên hệ chặt chẽ với tuổi thọ và tình trạng sức khỏe tổng thể. Kết quả phân tích cho thấy những người trên 55 tuổi duy trì uống từ hai tách trà mỗi ngày trở lên có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn khoảng 13% so với nhóm hiếm khi hoặc không uống.
Các nhà khoa học cho rằng lợi ích này trở nên rõ rệt hơn khi việc uống trà được duy trì đồng thời với chế độ ăn uống lành mạnh, sinh hoạt điều độ và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, ít vận động hoặc căng thẳng kéo dài. Trong những trường hợp đó, khả năng sống thọ cũng như sức khỏe tim mạch được ghi nhận cao hơn đáng kể so với mức trung bình của dân số.
Dữ liệu trên được tổng hợp từ hai nghiên cứu đoàn hệ lớn gồm Nghiên cứu Sức khỏe Y tá theo dõi hơn 120.000 phụ nữ trong hơn 40 năm và Nghiên cứu Theo dõi Chuyên gia Chăm sóc Sức khỏe theo dõi khoảng 50.000 nam giới trong hơn 30 năm. Từ kết quả thu được, các nhà nghiên cứu cho rằng lợi ích của trà có thể liên quan đến nhiều hoạt chất sinh học tự nhiên như catechin, thearubigin và các polyphenol. Đây là những hợp chất được biết đến với khả năng tác động tích cực đến hệ tim mạch, quá trình chuyển hóa và tốc độ lão hóa của cơ thể.
Nhiều phân tích cho thấy việc uống trà thường xuyên có thể mang lại một số tác động có lợi đối với sức khỏe, đặc biệt khi thói quen này được duy trì lâu dài. Trước hết là khả năng hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Catechin trong trà có thể thúc đẩy quá trình giải phóng oxit nitric từ lớp nội mô mạch máu, giúp mạch giãn nở tốt hơn và làm giảm áp lực trong lòng mạch. Các nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận rằng những người duy trì thói quen uống trà trong nhiều năm thường có nguy cơ tăng huyết áp thấp hơn so với nhóm không uống.
Bên cạnh đó, trà còn được cho là có liên quan đến quá trình chuyển hóa đường. Một số nghiên cứu theo dõi trên quy mô lớn cho thấy những người uống trà hằng ngày có tỷ lệ mắc đái tháo đường thấp hơn so với nhóm ít hoặc không uống. Các nhà khoa học cho rằng polysaccharid và polyphenol trong trà có thể cải thiện độ nhạy insulin, giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và giảm nguy cơ rối loạn chuyển hóa.
Ngoài ra, việc uống trà cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành huyết khối. Một số loại trà, đặc biệt là trà lên men, chứa các enzyme có khả năng phân giải fibrin là thành phần quan trọng trong cấu trúc cục máu đông. Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy những hợp chất này có thể góp phần làm giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch khi được sử dụng đều đặn trong thời gian dài, nhất là khi kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý và lối sống lành mạnh.
Một số khảo sát ở người cao tuổi cũng ghi nhận rằng việc duy trì thói quen uống trà cùng với chế độ ăn kiểm soát và vận động hợp lý có thể giúp ổn định huyết áp, cải thiện tình trạng xơ vữa mạch máu và hỗ trợ chức năng chuyển hóa. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng những kết quả này luôn cần được xem xét trong mối liên hệ với các yếu tố khác như cân nặng, mức độ hoạt động thể lực và thói quen sinh hoạt hằng ngày.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng của Harvard, tuổi thọ không phụ thuộc vào một loại thực phẩm đơn lẻ mà là kết quả của sự kết hợp nhiều yếu tố trong thời gian dài. Trong các nghiên cứu về những cộng đồng có tuổi thọ cao trên thế giới, trà thường xuất hiện cùng với chế độ ăn giàu đậu, hạt, rau củ và thực phẩm tự nhiên. Sự kết hợp này được cho là có thể làm chậm quá trình lão hóa tế bào thông qua việc giảm viêm, cải thiện hệ vi sinh đường ruột và bảo vệ cấu trúc telomere.
Ngược lại, việc thay thế trà bằng các loại đồ uống chứa nhiều đường có thể gây ảnh hưởng bất lợi đến chuyển hóa. Một số nghiên cứu ghi nhận rằng việc tiêu thụ quá nhiều nước ngọt hoặc nước ép có hàm lượng fructose cao trong thời gian dài có thể làm tăng gánh nặng cho tuyến tụy, từ đó làm tăng nguy cơ rối loạn đường huyết và hội chứng chuyển hóa.
Các nhà nghiên cứu cũng khuyến cáo rằng việc sử dụng trà cần đúng cách để phát huy lợi ích. Uống trà quá nóng có thể gây kích thích niêm mạc thực quản, trong khi trà quá đặc có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu sắt. Ngoài ra, mỗi loại trà nên được pha ở nhiệt độ phù hợp để giữ lại các hoạt chất có lợi, và việc uống trà nên được xem là một phần của chế độ ăn cân bằng thay vì thay thế cho các nhóm thực phẩm khác.
Phương Anh
Theo baidu
