Lối sống ít vận động đang trở thành đặc trưng của nhiều công việc văn phòng hiện nay. Bên cạnh các vấn đề quen thuộc như đau lưng, mỏi cổ hay khô mắt, một nguy cơ sức khỏe khác cũng được các chuyên gia cảnh báo là thoát vị, đặc biệt ở những người ngồi làm việc nhiều giờ mỗi ngày.
Chia sẻ trên VTC News, Minh Nhật (28 tuổi) từng nghĩ đau lưng chỉ là hệ quả của vài đêm thức khuya và thói quen ít vận động. Là nhân viên truyền thông tại TP.HCM, anh quen với nhịp làm việc gấp gáp, ngồi trước màn hình máy tính gần như cả ngày, chỉ đứng dậy khi đi họp hoặc lấy cà phê. Cơn đau âm ỉ vùng thắt lưng ban đầu nhanh chóng lan xuống chân phải, kèm cảm giác tê buốt, khiến Minh Nhật không thể cúi người hay ngồi lâu.
Kết quả chụp cộng hưởng từ cho thấy anh bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng - căn bệnh từng được xem là “của người trung niên”. Bác sĩ cho biết số ca thoát vị ở người dưới 35 tuổi đang gia tăng, phần lớn liên quan đến lối sống tĩnh tại, tư thế ngồi sai và thiếu vận động kéo dài.
gồi làm việc cả ngày, người trẻ đối mặt nguy cơ thoát vị đĩa đệm sớm.
Minh Nhật buộc phải thay đổi, tập vật lý trị liệu, điều chỉnh tư thế làm việc, chia nhỏ thời gian ngồi. “Tôi không nghĩ chỉ ngồi nhiều lại có thể khiến cột sống tổn thương nghiêm trọng như vậy”, anh nói. Với anh, cơn đau lưng trở thành lời cảnh báo sớm về cái giá của tuổi trẻ đánh đổi sức khỏe lấy năng suất.
Tương tự, Lan (30 tuổi), nhân viên kế toán tại một công ty logistics, quen với việc ngồi làm việc hơn 10 tiếng mỗi ngày, kể cả tăng ca. Bàn làm việc chật, ghế xoay thấp, màn hình đặt lệch tầm mắt là những điều cô chưa từng để ý.
Cho đến khi cơn đau lưng dữ dội xuất hiện, lan từ thắt lưng xuống mông và chân trái, khiến việc đi lại khó khăn, Lan mới phải nhập viện. Kết quả thăm khám cho thấy cô bị thoát vị đĩa đệm và cần điều trị bảo tồn kéo dài.
Điều khiến Lan lo lắng nhất không chỉ là cơn đau mà còn là nguy cơ tái phát nếu không thay đổi thói quen. “Tôi chưa từng nghĩ công việc văn phòng lại khiến mình mang bệnh cột sống sớm như vậy”, cô chia sẻ.
Thoát vị đĩa đệm là gì?
Theo các bác sĩ, thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy đĩa đệm cột sống trượt ra khỏi vị trí bình thường, dẫn đến việc chèn ép vào ống sống hoặc các rễ thần kinh, gây ra cơn đau thắt lưng đặc trưng. Theo thống kê, tỷ lệ người bị thoát vị đĩa đệm khá cao, chiếm khoảng 30% dân số và hiện nay đang dần xuất hiện những người trẻ.
Chia sẻ trên báo Tin tức, bác sĩ Lục Đình Phương, Khoa Sọ não Cột sống 2, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á (TP.HCM) cho biết thêm, thoát vị đĩa đệm thường gặp ở những bệnh nhân lớn tuổi, thường từ 50 tuổi trở lên, có lao động nặng. Thế nhưng hiện tại những bệnh lý về sột sống có xu hướng gặp nhiều hơn ở người trẻ tuổi. Thực tế, tại bệnh viện cũng đã gặp những trường hợp bệnh nhân chỉ mới ở độ tuổi 15 - 16 tuổi đã bị thoát bị đĩa đệm nặng phải phẫu thuật.
Các nguyên nhân thường gặp gây thoát vị đĩa đệm ở người trẻ như ngồi sai tư thế trong thời gian dài, ít vận động, lười tập luyện thể dục thể thao, sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều, mang vác vật nặng sai cách hoặc mắc các bệnh lý liên quan đến thừa cân, béo phì.
Thoát vị đĩa đệm thường dễ phát hiện và điều trị với những triệu chứng đau vùng lưng khá điển hình.
Vì sao người làm việc văn phòng có nguy cơ cao hơn?
Theo bác sĩ Santhosh Kumar, chuyên gia tiêu hóa tại Bệnh viện Fortis Nagarbhavi (Bengaluru, Ấn Độ), ba yếu tố phổ biến ở người làm việc văn phòng có thể góp phần làm tăng nguy cơ thoát vị.
Ngồi lâu làm yếu cơ bụng: Việc ngồi liên tục trong nhiều giờ, đặc biệt với tư thế gù lưng, khiến các cơ vùng bụng và cơ lõi ít được hoạt động. Theo thời gian, thành bụng suy yếu, làm giảm khả năng nâng đỡ các cơ quan bên trong. Khi gặp một tác động tăng áp lực đột ngột, nguy cơ thoát vị sẽ cao hơn.
Tăng cân do lối sống ít vận động: Người làm việc văn phòng thường ít vận động, ăn uống không điều độ và dễ tăng cân, nhất là mỡ vùng bụng. Trọng lượng dư thừa này làm tăng áp lực thường xuyên lên thành bụng, tạo điều kiện cho thoát vị hình thành.
Táo bón kéo dài: Chế độ ăn thiếu chất xơ, uống ít nước và thói quen sinh hoạt thất thường khiến nhiều người làm văn phòng bị táo bón. Việc rặn mạnh khi đi vệ sinh làm tăng áp lực trong ổ bụng, đặc biệt nguy hiểm khi cơ bụng đã yếu.
Ngoài đặc thù công việc, một số yếu tố khác cũng làm tăng nguy cơ thoát vị như hút thuốc, ho mạn tính, tiền sử phẫu thuật ổ bụng hoặc nâng vật nặng sai tư thế trong sinh hoạt và tập luyện.
Theo bác sĩ Phương bệnh lý thoát vị đĩa đệm thường dễ phát hiện và điều trị với những triệu chứng đau vùng lưng khá điển hình. Tuy nhiên, đáng tiếc là nhiều bạn trẻ còn chủ quan với những cơn đau lưng âm ỉ, cho đến khi triệu chứng trở nặng và gây biến chứng nguy hiểm mới chịu đi khám.
Do vậy, bác sĩ Phương khuyến cáo người trẻ cần chú ý tư thế khi ngồi, tăng cường vận động thể chất và giữ cân nặng hợp lý. Khi có dấu hiệu đau lưng kéo dài, lan xuống chân, yếu cơ hoặc rối loạn tiểu tiện, mọi người cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.
Với những tiến bộ của y học, bệnh thoát vị đĩa đệm có thể được kiểm soát và phục hồi tốt. Tùy vào mức độ tổn thương và triệu chứng, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị phù hợp. Đó là điều trị nội khoa (bảo tồn) với thuốc, vật lý trị liệu, thay đổi lối sống. Hoặc tiêm giảm đau ngoài màng cứng khi người bệnh đau dữ dội nhưng chưa cần phẫu thuật.
Cuối cùng, phẫu thuật được chỉ định khi điều trị bảo tồn không hiệu quả hoặc bệnh nhân có biến chứng thần kinh, với các phương pháp hiện đại như phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu, phẫu thuật mở truyền thống hay phẫu thuật thay đĩa đệm nhân tạo trong trường hợp nặng.
