Ở nhiều nền văn hóa, ngủ trưa là một phần quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày. Theo Quỹ Giấc ngủ Quốc gia Mỹ, một giấc ngủ ngắn buổi trưa có thể đem lại cảm giác dễ chịu. Sau một đêm thức khuya, vài chục phút nghỉ ngơi giữa ngày có thể giúp cơ thể bớt mệt, tâm trạng bớt cáu gắt và đầu óc tỉnh táo hơn. Với những người làm việc ngoài khung giờ hành chính, ngủ trưa cũng có thể giúp họ duy trì sự tập trung.
Theo chuyên trang sức khỏe Harvard Health Publishing của Trường Y Harvard, ngủ trưa còn có thể góp phần bảo đảm an toàn khi lái xe, bởi nó giúp giảm tình trạng buồn ngủ sau tay lái. Ngoài việc giảm buồn ngủ, ngủ trưa đã được chứng minh là giúp cải thiện trí nhớ trong môi trường phòng thí nghiệm.
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ ngủ trưa không phải lúc nào cũng chỉ có mặt tốt.
Khi nào ngủ trưa trở thành dấu hiệu đáng lo?
Theo Harvard Health Publishing, các nghiên cứu lớn cho thấy ngủ trưa không hoàn toàn tốt hoặc xấu. Ở một số nhóm người, ngủ trưa có thể mang lại lợi ích. Nhưng ở nhóm khác, thói quen này lại liên quan đến một số vấn đề sức khỏe. Vì vậy, rất khó kết luận ngủ trưa có hại hay có lợi hơn cho tất cả mọi người.
Điều cần chú ý là lý do khiến một người phải ngủ vào ban ngày. Nếu thỉnh thoảng chợp mắt để bù lại một đêm ngủ muộn, điều này có thể không đáng lo. Nhưng nếu ngày nào cũng buồn ngủ, thường xuyên cần ngủ trưa mới tỉnh táo, cơ thể có thể đang phát tín hiệu về tình trạng thiếu ngủ kéo dài.
Các chuyên gia của Trường Y Harvard cho biết, một số nghiên cứu phát hiện người trưởng thành ngủ trưa dài vào ban ngày có thể dễ mắc các vấn đề như tiểu đường, bệnh tim và trầm cảm hơn. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa ngủ trưa trực tiếp gây ra các bệnh trên.
Khả năng khác là những người này vốn đã ngủ không đủ vào ban đêm. Thiếu ngủ kéo dài được biết đến là yếu tố liên quan đến nguy cơ cao hơn của nhiều bệnh mạn tính. Buồn ngủ ban ngày cũng có thể là dấu hiệu giấc ngủ ban đêm kém chất lượng, thậm chí liên quan đến rối loạn giấc ngủ.
Trong một số trường hợp, ngủ trưa còn tạo thành vòng luẩn quẩn. Một người ngủ vào ban ngày để bù cho đêm mất ngủ. Nhưng vì đã ngủ ban ngày, đến tối họ lại khó ngủ hơn. Tình trạng này lặp lại khiến giấc ngủ ban đêm ngày càng bị ảnh hưởng. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng hạn chế ngủ trưa có thể là một chiến lược giúp cải thiện giấc ngủ ban đêm trong những trường hợp này.
Ngủ trưa thế nào để không ảnh hưởng giấc ngủ buổi tối?
Các chuyên gia đưa ra một số nguyên tắc để giấc ngủ giữa ngày không làm hỏng giấc ngủ ban đêm:
Ngủ đúng thời điểm: Nên ngủ vào đầu giờ chiều, khi cơ thể có xu hướng giảm tỉnh táo tự nhiên. Tránh ngủ vào cuối chiều hoặc buổi tối vì dễ gây khó ngủ ban đêm.
Ngủ ngắn: Giấc ngủ khoảng 20 phút là phù hợp. Ngủ quá lâu có thể khiến cơ thể uể oải sau khi thức dậy và làm tăng nguy cơ trằn trọc vào buổi tối.
Đặt báo thức: Việc đặt báo thức giúp kiểm soát thời gian ngủ, tránh ngủ quá giấc.
Chọn không gian phù hợp: Nên ngủ ở nơi yên tĩnh, thoải mái, ít bị làm phiền để cơ thể thực sự được nghỉ ngơi.
Xem lại nguyên nhân buồn ngủ ban ngày: Nếu thường xuyên cần ngủ trưa vì quá mệt, hãy kiểm tra xem ban đêm có ngủ đủ và ngủ sâu hay không.
Cải thiện giấc ngủ buổi tối: Nên duy trì giờ ngủ cố định, tránh rượu và caffeine vào cuối ngày, tắt thiết bị điện tử ít nhất 1 giờ trước khi ngủ, tập thể dục đều đặn và giữ phòng ngủ mát, tối, yên tĩnh.
Khi cần đi khám: Nếu đã ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm nhưng ban ngày vẫn mệt mỏi, buồn ngủ kéo dài, nên trao đổi với bác sĩ.
Lam Chi
Nguồn: Harvard Health Publishing
