Mới đây, Công an tỉnh Quảng Ngãi đã phát cảnh bảo về tình trạng tội phạm công nghệ cao đang tận dụng kỹ thuật giả mạo số điện thoại (Caller ID Spoofing) để thực hiện các hành vi lừa đảo ngày càng tinh vi.
Thủ đoạn này cho phép kẻ gian “ngụy trang” thành bất kỳ số điện thoại nào, từ tổng đài ngân hàng, cơ quan nhà nước đến chính số của người quen, khiến nạn nhân gần như không có cơ hội nhận biết ngay từ đầu.
Không còn là những cuộc gọi từ số lạ dễ nghi ngờ, các đối tượng giờ đây đánh thẳng vào niềm tin. Khi màn hình hiện lên “Công an”, “Ngân hàng” hoặc tên người thân, phần lớn người nghe có xu hướng tin tưởng và làm theo hướng dẫn, đặc biệt trong những tình huống bị thúc ép về thời gian.
Kịch bản lừa đảo thường bắt đầu bằng việc gây hoang mang. Đối tượng có thể giả danh cán bộ điều tra, thông báo nạn nhân liên quan đến các vụ án rửa tiền, ma túy hoặc vi phạm pháp luật, từ đó yêu cầu chuyển tiền vào “tài khoản tạm giữ” để xác minh.
Một số trường hợp khác lại giả danh nhân viên ngân hàng, thông báo tài khoản bị xâm nhập, phát sinh giao dịch bất thường và yêu cầu cung cấp mã OTP để “khóa tài khoản khẩn cấp”.
Đáng lo ngại hơn, nhiều đối tượng đã kết hợp thêm công nghệ AI giả giọng nói (deepfake). Chỉ với một đoạn ghi âm ngắn, chúng có thể tái tạo giọng nói của người thân, gọi điện trong trạng thái hoảng loạn để vay tiền gấp vì tai nạn, nhập viện,…
Khi cả số điện thoại lẫn giọng nói đều “quen thuộc”, không ít người đã sập bẫy mà không kịp kiểm chứng.
Theo cơ quan chức năng, điểm chung của các cuộc gọi này là luôn đi kèm yêu cầu cung cấp thông tin bảo mật như mã OTP, mật khẩu ngân hàng, số CCCD hoặc thúc ép chuyển tiền ngay lập tức. Thậm chí, đối tượng còn yêu cầu nạn nhân giữ bí mật, không được cúp máy và làm theo từng bước để “phục vụ điều tra” hoặc “bảo vệ tài khoản”.
Một dấu hiệu khác cần đặc biệt cảnh giác là việc hướng dẫn cài đặt ứng dụng lạ hoặc truy cập các đường link không rõ nguồn gốc. Đây thường là các file .apk chứa mã độc, có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại và đánh cắp toàn bộ thông tin tài chính.
Trong bối cảnh đó, nguyên tắc quan trọng nhất mà người dân cần lưu ý là nếu nhận được cuộc gọi có những dấu hiệu trên, hãy tắt máy ngay lập tức và không tiếp tục tương tác.
Sau đó, người dân cần chủ động kiểm tra lại thông tin bằng cách gọi trực tiếp đến số chính thức của ngân hàng, cơ quan chức năng hoặc liên hệ người thân qua một kênh khác.
Cơ quan Công an cũng nhấn mạnh phương châm “3 KHÔNG 1 KIỂM TRA” là không tin tuyệt đối vào số điện thoại hiển thị, không cung cấp OTP, mật khẩu, thông tin cá nhân và không chuyển tiền khi chưa xác minh. Bên cạnh đó, hãy luôn kiểm tra lại thông tin qua các kênh chính thống để tránh những rủi ro tài chính từ thủ đoạn lừa đảo tinh vi.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần giữ bình tĩnh, không làm theo hướng dẫn của đối tượng, đồng thời nhanh chóng lưu lại thông tin liên quan như số điện thoại, nội dung cuộc gọi, tài khoản nhận tiền và trình báo cơ quan Công an gần nhất.
Khi công nghệ có thể “giả” cả số điện thoại lẫn giọng nói, thì sự cảnh giác của mỗi người chính là lớp bảo vệ cuối cùng, quan trọng nhất . Và đôi khi, chỉ cần một thao tác đơn giản như tắt máy đúng lúc cũng đủ để tránh mất tiền oan.
