Nam bệnh nhân 31 tuổi nhập viện vì sốt cao liên tục nhiều ngày đã bất ngờ xuất hiện tình trạng cương dương kéo dài 4 giờ đồng hồ trong quá trình điều trị sốt xuất huyết Dengue nặng. Thông tin này được nhóm tác giả gồm ThS.BS Mai Bá Tiến Dũng (Bộ môn Thận niệu - Nam khoa, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch), BS Đặng Quang Tuấn và BS Võ Minh Đạt (Khoa Nam học, Bệnh viện Bình Dân) báo cáo tại Hội nghị khoa học toàn quốc của Hội Y học Giới tính Việt Nam năm 2026.
Theo báo cáo, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục suốt 4 ngày, không đáp ứng với thuốc hạ sốt. Người bệnh kèm theo đau nhức cơ toàn thân, đau đầu nhẹ, ăn uống kém nhưng không có biểu hiện đau bụng nhiều, khó thở, xuất huyết tiêu hóa hay tiểu máu.
Tại cơ sở y tế ban đầu, bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi sốc sốt xuất huyết Dengue. Chỉ trong vòng 48 giờ tiếp theo, tình trạng bệnh diễn biến nhanh với biểu hiện cô đặc máu nặng và giảm tiểu cầu sâu.
Các xét nghiệm cho thấy men gan tăng cao, phù hợp với tổn thương gan do virus Dengue. Kết quả siêu âm bụng ghi nhận gan nhiễm mỡ, gan to, thành túi mật dày khoảng 1 cm, có dịch ổ bụng và tràn dịch màng phổi hai bên lượng ít, gợi ý hội chứng thoát huyết tương nặng.
Không chỉ vậy, bệnh nhân còn xuất hiện suy thận cấp với chỉ số creatinine tăng cao, cho thấy nhiều cơ quan bị ảnh hưởng trong giai đoạn nguy hiểm của bệnh.
Trong quá trình điều trị, các bác sĩ ghi nhận một biến chứng bất thường. Khi tình trạng cô đặc máu lên tới mức nghiêm trọng với hematocrit 61,3%, kèm giảm tiểu cầu sâu và rối loạn vi tuần hoàn do sốc sốt xuất huyết, bệnh nhân xuất hiện cương dương vật kéo dài liên tục suốt 4 giờ.
Khám lâm sàng cho thấy thân dương vật cương cứng hoàn toàn, đau nhiều nhưng không có dấu hiệu chấn thương hay viêm nhiễm tại chỗ.
BS Mai Bá Tiến Dũng cho biết, kết quả siêu âm Doppler dương vật ghi nhận lưu lượng máu động mạch thể hang hai bên giảm rõ rệt, không có dấu hiệu tăng dòng chảy động mạch. Sau khi chọc hút thể hang, các bác sĩ thu được máu đỏ sẫm.
Phân tích khí máu trong thể hang cho thấy tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng với pH 7,12; pO2 28 mmHg và pCO2 72 mmHg. Các chỉ số này phù hợp với chẩn đoán cương dương vật kéo dài thể thiếu máu (ischemic priapism), hay còn gọi là thể lưu lượng thấp.
Đây là một cấp cứu nam khoa thực sự bởi tổn thương mô cương có thể bắt đầu chỉ sau 4-6 giờ thiếu oxy. Nếu không được xử trí kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ hoại tử mô, xơ hóa vật hang và mất chức năng cương vĩnh viễn.
Ngay sau đó, bệnh nhân được chọc hút thể hang và điều trị theo phác đồ chuyên khoa. Tình trạng cương đau cải thiện rõ rệt sau lần can thiệp đầu tiên.
Những ngày tiếp theo, huyết động của bệnh nhân dần ổn định. Chức năng thận cải thiện nhờ điều trị nội khoa tích cực, các rối loạn điện giải được kiểm soát.
Người bệnh được xuất viện trong tình trạng tỉnh táo, sinh hiệu ổn định, không còn cương dương vật kéo dài hay đau vùng sinh dục. Tái khám sau 4 tuần cho thấy bệnh nhân không tái phát biến chứng và vẫn duy trì khả năng cương sinh lý phục vụ sinh hoạt tình dục bình thường.
Biến chứng cực hiếm của sốt xuất huyết Dengue
Theo BS Đặng Quang Tuấn, sốt xuất huyết Dengue nặng, đặc biệt là sốc sốt xuất huyết, đặc trưng bởi tình trạng rò rỉ huyết tương cấp tính, cô đặc máu và rối loạn chức năng nội mô lan tỏa.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã sử dụng thuật ngữ "Hội chứng Dengue mở rộng" (Expanded Dengue Syndrome - EDS) để mô tả các biến chứng hiếm gặp xảy ra ngoài hệ tuần hoàn, như tổn thương thần kinh, tim, thận hoặc cơ quan sinh dục. Tuy nhiên, biến chứng cương dương vật kéo dài thể thiếu máu liên quan đến sốt xuất huyết là cực kỳ hiếm.
Các chuyên gia cho rằng sự kết hợp giữa cô đặc máu làm tăng độ nhớt máu, tình trạng tổn thương nội mô do các chất trung gian viêm và rối loạn vi tuần hoàn trong giai đoạn thoát huyết tương có thể dẫn đến tắc nghẽn dòng máu hồi lưu tại thể hang dương vật.
BS Võ Minh Đạt cho biết hiện nay sốt xuất huyết Dengue không còn được xem đơn thuần là bệnh gây thoát huyết tương mà là một bệnh lý rối loạn nội mô toàn thân. Những thay đổi về huyết động học và vi tuần hoàn trong giai đoạn nguy hiểm có thể tạo ra các biến chứng mạch máu bất thường ở nhiều cơ quan, trong đó có hệ sinh dục nam.
Các bác sĩ nhấn mạnh, cương dương vật kéo dài thể thiếu máu là tình trạng cấp cứu cần được xử trí ngay. Nếu kéo dài quá 24 giờ, nguy cơ xơ hóa vật hang và rối loạn cương vĩnh viễn rất cao.
Từ ca bệnh này, các chuyên gia khuyến cáo bác sĩ lâm sàng cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường ngoài hệ tuần hoàn ở bệnh nhân sốt xuất huyết nặng. Việc nhận diện sớm những biến chứng hiếm gặp và can thiệp kịp thời có ý nghĩa quyết định trong việc bảo tồn chức năng sinh lý cũng như cải thiện tiên lượng lâu dài cho người bệnh.
Ngọc Minh
