Có một sự thật cực kỳ đáng sợ: Đôi khi những người có lối sống tưởng như lành mạnh, không rượu bia, không thuốc lá, chăm thể dục vẫn có thể đối diện với "án tử" của căn bệnh suy thận. Câu chuyện của người đàn ông dưới đây là một hồi chuông cảnh tỉnh cho những ai đang duy trì thói quen ăn sáng tiện lợi nhưng chứa đầy cạm bẫy giết chết bộ lọc của cơ thể.
Bản án suy thận ở tuổi 35 của người đàn ông "sống sạch"
Anh Lâm (Đài Loan, Trung Quốc) là một nhân viên văn phòng 35 tuổi, chưa kết hôn và luôn tự hào về lối sống không tệ nạn của mình. Anh không hút thuốc, không uống rượu, không thích đồ ngọt, thậm chí nói không với trà sữa trân châu trong khi đây là "mó tủ" của dân văn phòng. Anh cũng không có tiền sử mắc các bệnh nền phổ biến như cao huyết áp, tăng lipid máu hay tiểu đường, còn chăm tập thể dục và cực hiếm khi đi ngủ muộn.
Thế mà chẳng hiểu sao, 6 tháng gần đây cơ thể anh Lin bắt đầu phát ra những tín hiệu cầu cứu nghiêm trọng. Anh thường xuyên bị khó thở khi đi bộ, tức ngực, tim đập nhanh và mệt mỏi rã rời. Đáng sợ hơn, anh bắt đầu đi tiểu nhiều hơn bình thường và nước tiểu liên tục xuất hiện bọt lâu tan, hơi buốt khi tiểu vào buổi sáng.
Khi đến bệnh viện kiểm tra, kết quả chẩn đoán khiến anh Lin sốc nặng. Bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) thông báo chức năng thận của anh đã suy giảm nghiêm trọng, rơi thẳng xuống giai đoạn 3 của bệnh suy thận mãn tính. Tốc độ lọc cầu thận chỉ còn 58 điểm. Chưa kể, kết quả chụp X-quang và hình ảnh y khoa cho thấy các mạch máu trong cơ thể anh đã bị vôi hóa đáng kể.
Anh Lâm vô cùng bàng hoàng vì cho rằng bản thân luôn ăn uống rất nhẹ nhàng, lại sống lành mạnh. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm máu lại phơi bày một sự thật: Nồng độ phốt pho (phốt phát) trong máu của anh cao vượt ngưỡng an toàn một cách bất thường.
Sau khi hỏi rõ về lối sống, bác sĩ Hung Yung-hsiang chỉ ra rằng, mấu chốt khiến anh Lâm suy thận không phải do muối hay dầu mỡ, mà đến từ các loại "phốt phát ẩn" nằm trong chính thực đơn ăn uống hằng ngày của anh, bắt đầu ngay từ bữa sáng.
Phốt phát: Sát thủ âm thầm biến làm mạch máu "cứng như xương"
Theo một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí của Hiệp hội Thận học Hoa Kỳ, môi trường máu giàu phốt pho do chế độ ăn vô cơ gây ra sẽ kích hoạt một cơ chế đột biến nguy hiểm. Nó khiến các tế bào cơ trơn của mạch máu bị biến đổi hình thái, trở thành cấu trúc giống như tế bào xương.
Hậu quả là các mạch máu dần mất đi tính đàn hồi vốn có. Chúng không còn co giãn mềm mại mà trở nên cứng, giòn và dễ vỡ như xương. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hiện tượng vôi hóa hệ tuần hoàn, gây ra các ca nhồi máu cơ tim đột ngột và đột quỵ ở người trẻ tuổi. Một nghiên cứu khác trên cùng tạp chí cũng nhấn mạnh, nồng độ phốt pho trong máu cao liên quan mật thiết đến nguy cơ tử vong ở bệnh nhân thận.
Một nghiên cứu khác trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ chỉ ra rằng có hơn một nửa số thực phẩm đóng gói sẵn hiện nay chứa phốt pho bổ sung. Người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ khoảng 800mg phốt pho mỗi ngày. Việc nạp quá 1.000 mg phốt pho vô cơ liên tục sẽ làm tăng yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi 23, trực tiếp hủy hoại tim mạch kể cả khi chỉ số thận của bạn chưa biểu hiện bệnh.
4 món ăn "bơm" hóa chất hủy hoại thận rất quen mặt
"Cơ thể con người chỉ hấp thụ tối đa 60% phốt pho hữu cơ từ thực phẩm tự nhiên. Tuy nhiên, đối với phốt phát vô cơ, loại phụ gia hóa chất được thêm vào thực phẩm chế biến sẵn, tỷ lệ hấp thụ của cơ thể lên tới 90% đến 100%. Điều này nghĩa là thực phẩm chế biến sẵn gây gánh nặng cho thận gấp hơn hai lần so với thực phẩm thô" - bác sĩ Hung Yung-hsiang nói.
Theo ông, có 4 món ăn phổ biến thường xuất hiện trong thực đơn của anh Lâm và nhiều người, âm thầm phá hủy cầu thận từng ngày nếu ăn quá mức:
- Bánh mì kẹp thịt và xúc xích ăn liền: Đây là bữa sáng quen thuộc của anh Lin. Để giữ cho phần thịt viên, chả lụa hoặc xúc xích trong bánh mì không bị bở, giữ được độ dai dẻo mọng nước, các nhà sản xuất bắt buộc phải thêm phốt phát vô cơ như một chất giữ nước.
- Các loại mì nước dùng lâu, bún, phở: Để sợi mì, sợi bún có độ gluten dai giòn, không bị trương sình hay nhão nát khi ngâm lâu trong nước dùng nóng, các cửa hàng thường thêm phụ gia phốt phát vào quá trình nhào bột. Hàm lượng phốt pho trong các loại mì này ước tính từ 80 - 150 mg trên 100g.
- Chả cá, oden và thịt viên: Món ăn nhẹ khoái khẩu của dân văn phòng có chứa lượng phốt pho cực cao, từ 150 - 250mg trên 100g. Phốt phát vô cơ được bơm vào các loại viên này để tạo cấu trúc dai bùi công nghiệp.
- Các loại súp đặc và nước dùng thịt làm mềm: Nhiều quán ăn vỉa hè sử dụng bột làm mềm thịt hoặc các gói gia vị súp cô đặc chứa hàm lượng phốt phát khổng lồ lên tới 300mg trên 100g để tạo độ ngọt và làm mềm sớ thịt nhanh chóng.
Về phần anh Lâm, sau khi phát hiện nguyên nhân, bác sĩ Hung Yung-hsiang đã kê đơn thuốc hạ phốt phát, đồng thời yêu cầu anh thay đổi triệt để thói quen ăn uống hàng ngày. Sau 3 tháng tuân thủ, nồng độ phốt phát trong máu của anh Lin đã trở lại bình thường. Huyết áp ổn định, protein niệu giảm mạnh và chức năng thận của anh đã được phục hồi cải thiện tới 20 điểm.
Thông qua câu chuyện của anh Lâm, bác sĩ Hung Yung-hsiang nhắc nhở mỗi chúng ta cần quan tâm hơn đến sức khỏe của thận. Ngoài ăn uống (giảm dầu mỡ, ăn nhiều rau củ, kiểm soát muối và phốt phát...) thì còn cần vận động đều đặn, nghỉ ngơi khoa học. Đặc biệt, hãy khám sức khỏe định kỳ và không bao giờ chủ quan với các bất thường cảnh báo bệnh thận như nước tiểu nhiều bọt hay lẫn máu, đau thắt lưng, mệt mỏi dai dẳng...
Nguồn và ảnh: HK01, Today Line
Ngọc Ái
