Nhắc đến thủy điện Sơn La, nhiều người thường nghĩ ngay tới một công trình năng lượng khổng lồ trên sông Đà. Thế nhưng, ít ai biết rằng vùng lòng hồ mênh mông phía sau công trình này đang chuẩn bị mang thêm một vai trò mới: Trở thành điểm đến du lịch cấp quốc gia.
Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Sơn La, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 105/KH-UBND về triển khai Đề án định hướng phát triển du lịch vùng lòng hồ thủy điện Sơn La trở thành Khu du lịch quốc gia giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là bước đi quan trọng, đưa khu vực vốn nổi tiếng với thủy điện, sông nước và núi non Tây Bắc vào lộ trình phát triển du lịch bài bản hơn.
Nói chính xác, không phải riêng Nhà máy thủy điện Sơn La được chuyển đổi thành khu du lịch, mà là vùng lòng hồ thủy điện Sơn La được định hướng trở thành Khu du lịch quốc gia.
Ảnh Báo Chính Phủ
Công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á
Thủy điện Sơn La là một trong những công trình năng lượng đặc biệt của Việt Nam. Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), công trình có công suất lắp đặt 2.400 MW, gồm 6 tổ máy, mỗi tổ máy 400 MW. Hồ chứa của công trình có dung tích 9,26 tỷ m3 nước, diện tích lưu vực 43.760 km2, mực nước dâng bình thường 215 m.
EVN từng gọi thủy điện Sơn La là công trình thủy điện lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á vào thời điểm công bố. Không chỉ có ý nghĩa về năng lượng, công trình này còn tạo nên một không gian mặt nước rộng lớn giữa núi rừng Tây Bắc, làm thay đổi diện mạo nhiều khu vực ven sông Đà.
Cũng từ đây, vùng lòng hồ thủy điện Sơn La dần trở thành một điểm đến được nhiều du khách chú ý. Báo Sơn La mô tả khu vực này được ví như “vịnh Hạ Long thu nhỏ” giữa đại ngàn Tây Bắc, với mặt nước xanh, núi đá, đảo nhỏ, bản làng ven hồ và khung cảnh non nước yên bình.
Ảnh Tạp chí điện tử Thương hiệu và Công luận
“Nhiệm vụ mới” của vùng lòng hồ thuỷ điện Sơn La
Theo kế hoạch của tỉnh Sơn La, đến năm 2030, vùng lòng hồ thủy điện Sơn La phấn đấu hoàn thành trên 50% điều kiện công nhận Khu du lịch quốc gia; đến năm 2035 hoàn thành các tiêu chí khu du lịch quốc gia. Mục tiêu đến năm 2030, khu vực này đón khoảng 1,3 triệu lượt khách, tổng thu du lịch khoảng 6.800 tỷ đồng, tạo nhu cầu việc làm cho hơn 4.000 lao động, trong đó có khoảng 1.500 lao động trực tiếp.
Đây là “nhiệm vụ mới” đáng chú ý của vùng lòng hồ: từ không gian gắn với một công trình thủy điện lớn, nơi đây được kỳ vọng trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa cộng đồng và trải nghiệm sông nước của Sơn La.
Theo định hướng được tỉnh Sơn La công bố, khu vực sẽ được phát triển theo hướng du lịch xanh, bền vững, gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc. Bên cạnh đó, địa phương cũng đặt ra nhiệm vụ hoàn thiện quy hoạch, nâng cấp hạ tầng giao thông, bến cảng, bến xe, biển chỉ dẫn, cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống, vui chơi giải trí và các sản phẩm phục vụ khách du lịch.
Ảnh Tạp chí điện tử Kinh tế và Môi trường
Một điểm mới đáng chú ý là kế hoạch phát triển du lịch thông minh. Theo nội dung kế hoạch của tỉnh Sơn La, khu vực lòng hồ sẽ được định hướng ứng dụng bản đồ số, chatbot AI, menu điện tử, kiosk du lịch, camera thông minh và dữ liệu lớn để hỗ trợ quản lý, thống kê, dự báo, đồng thời nâng cao trải nghiệm của du khách.
Du khách có thể trải nghiệm gì ở “vịnh Hạ Long thứ 2”?
Hiện nay, một số điểm đến quanh lòng hồ, đặc biệt tại Quỳnh Nhai, đã dần hình thành sản phẩm du lịch. Báo Sơn La từng giới thiệu các địa danh như Vịnh Uy Phong, Vịnh Bình Yên, Pauon Ecolakes, đảo Trái Tim, đảo Đà Giang, khu du lịch văn hóa tâm linh. Đây là những nơi du khách có thể đi thuyền ngắm cảnh, khám phá các đảo nhỏ, nghỉ homestay, thưởng thức ẩm thực địa phương và tìm hiểu đời sống của cộng đồng ven hồ.
Với lợi thế mặt nước rộng và cảnh quan núi non, vùng lòng hồ thủy điện Sơn La phù hợp với các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, nghỉ dưỡng, thể thao mặt nước, du thuyền, câu cá, chèo thuyền, kết hợp trải nghiệm văn hóa bản địa. Nếu được đầu tư đồng bộ, đây có thể trở thành điểm dừng chân mới trên hành trình khám phá Tây Bắc, bên cạnh Mộc Châu, Tà Xùa, Ngọc Chiến hay đèo Pha Đin.
Ảnh Báo Sơn La
Ảnh Báo Lao Động
Ảnh VnEconomy
Tuy nhiên, vì phần lớn trải nghiệm gắn với sông nước, du khách nên kiểm tra thời tiết, lịch tàu thuyền, mực nước và lựa chọn đơn vị vận chuyển uy tín trước khi khởi hành. Khi tham quan lòng hồ, cần mặc áo phao, tuân thủ hướng dẫn an toàn, không tự ý di chuyển tới các khu vực chưa được phép khai thác du lịch.
