Tuyến tụy nằm sâu trong ổ bụng, thầm lặng thực hiện chức năng tiêu hóa và điều tiết đường huyết. Chính vì sự "kín tiếng" này mà khi ung thư tuyến tụy xuất hiện, nó thường không để lại dấu vết rõ ràng nào cho đến khi quá muộn. Trường hợp của ông Song, 50 tuổi (Hồ Nam, Trung Quốc) là một lời cảnh tỉnh đắt giá.
Đến bệnh viện với triệu chứng đau bụng và vàng da, ông cứ ngỡ đó là cơn đau sỏi mật cũ, nhưng sự thật nghiệt ngã hơn nhiều. Khối u ác tính ở đầu tụy đã xâm lấn dây thần kinh và chèn ép ống mật chủ, khiến cơ hội phẫu thuật vĩnh viễn khép lại.
Chỉ 6 tháng sau khi nhận chẩn đoán, "vua của các loại ung thư" đã tước đi sinh mạng của người đàn ông luôn chủ quan với những cơn đau dai dẳng. Đáng nói hơn, ông Song không phải là người có thói quen ăn uống quá độ - điều mà ông thường nghĩ người mắc bệnh tụy hay mắc phải. Cho đến khi tìm hiểu sâu hơn thói quen sống của ông Song, bác sĩ mới tìm ra căn nguyên là 5 thói quen vào buổi tối mà ông đã duy trì suốt nhiều năm.
1. Ly rượu đêm và mầm mống viêm tụy mãn tính
Nhiều người có thói quen nhâm nhi chén rượu vào ban đêm để giải khuây hoặc cho dễ ngủ. Ông Song cũng là một trong số đó.
Ông không hề biết rằng, acetaldehyde - một chất chuyển hóa trung gian của rượu lại là kẻ thù số một của tuyến tụy khi trực tiếp gây đột biến DNA. Việc uống rượu lâu dài đẩy cơ quan này vào trạng thái viêm tụy mãn tính, một tổn thương tiền ung thư cực kỳ nguy hiểm. Khi độc chất tích tụ đêm này qua đêm khác, nguy cơ phát triển các tế bào ác tính sẽ tăng lên đáng kể mà không có bất kỳ tín hiệu cảnh báo sớm nào.
2. Những bữa ăn khuya và áp lực tiêu hóa quá tải
Thói quen đi ăn đêm, đặc biệt là các món đồ nướng nhiều dầu mỡ và calo đã trở thành một phần cuộc sống của ông Song trong nhiều năm.
Việc ép hệ tiêu hóa phải làm việc cường độ cao vào thời điểm lẽ ra nó phải được nghỉ ngơi đã tạo nên một áp lực khủng khiếp cho tuyến tụy. Để tiêu hóa lượng thực phẩm nặng nề vào đêm muộn, tuyến tụy phải vắt kiệt sức để tiết enzyme, lâu dần dẫn đến tình trạng suy kiệt chức năng và hình thành các khối u ác tính.
3. Thói quen thức khuya làm suy yếu hàng rào miễn dịch
Ông Song chưa bao giờ đi ngủ trước 11 giờ đêm và thường xuyên thức đến tận 1 hoặc 2 giờ sáng. Việc thức khuya kéo dài không chỉ gây mệt mỏi mà còn trực tiếp làm suy giảm hệ miễn dịch của cơ thể. Khi hàng rào bảo vệ bị suy yếu, các tế bào ung thư dễ dàng sinh sôi nảy nở mà không bị tiêu diệt. Đối với tuyến tụy, việc nhịp sinh học bị đảo lộn chính là yếu tố nguy cơ hàng đầu khiến khối u hình thành và di căn nhanh chóng.
4. Khói thuốc lá càng đêm càng dày
Vào ban đêm, khi không gian yên tĩnh, cơn thèm thuốc của nhiều người thường trở nên dữ dội hơn. Ông Song thường hút thuốc liên tục khi thức khuya, gạt tàn luôn đầy tàn thuốc trước khi đi ngủ.
Các chất gây ung thư trong thuốc lá sau khi đi vào phổi sẽ theo dòng máu di chuyển đến khắp các cơ quan, bao gồm cả tuyến tụy. Những người hút thuốc lâu năm có nguy cơ đối mặt với ung thư tuyến tụy cao hơn gấp nhiều lần do sự tấn công liên tục của độc tố vào hệ tuần hoàn.
5. Những cảm xúc tiêu cực, tức giận đêm khuya
Ít ai ngờ rằng tâm trạng tồi tệ vào ban đêm lại có liên quan mật thiết đến ung thư. Ông Song vốn nóng tính nhưng lại nghĩ nhiều. Nên thường xuyên trằn trọc, khó ngủ vì những chuyện nhỏ nhặt khi ngồi không hoặc nằm trên giường.
Các bác sĩ cảnh báo rằng bệnh tật thường bắt nguồn từ tâm lý. Sự tức giận làm gián đoạn giấc ngủ, gây rối loạn nội tiết và làm yếu đi hệ miễn dịch. Một cơ thể luôn trong trạng thái căng thẳng thần kinh là môi trường lý tưởng để ung thư tuyến tụy phát triển thầm lặng.
Cảnh giác với những triệu chứng của ung thư tuyến tụy
Ung thư tuyến tụy được mệnh danh là kẻ giết người thầm lặng bởi ở giai đoạn đầu, bệnh không gây đau đớn hay có triệu chứng rõ rệt. Khi triệu chứng rõ ràng, bệnh thường đã lan rộng và rất ít phương pháp điều trị hiệu quả.
Bài học từ ông Song cho thấy việc bảo vệ tuyến tụy phụ thuộc rất lớn vào cách chúng ta đối xử với cơ thể, nhất là khi màn đêm buông xuống. Đồng thời, đừng chủ quan với những thay đổi nhỏ nhưng là lời cầu cứu từ tuyến tụy:
- Đau bụng thượng vị: Cơn đau thường khởi phát ở vùng bụng trên, sau đó lan rộng ra sau lưng, đau tăng lên sau khi ăn hoặc khi nằm ngửa.
- Vàng da và mắt: Khối u chèn ép ống mật gây tắc nghẽn, dẫn đến vàng da, vàng mắt, kèm theo ngứa ngáy khó chịu trên da.
- Nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu: Do dịch mật bị tắc nghẽn không xuống được đường tiêu hóa, khiến nước tiểu có màu như trà đậm và phân bạc màu hoặc có mùi hôi nồng, nổi trên mặt nước.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân: Giảm cân nhanh chóng trong thời gian ngắn dù không thực hiện chế độ ăn kiêng hay tập luyện cường độ cao.
- Chán ăn và tiêu hóa kém: Cảm giác đầy hơi, buồn nôn hoặc nôn sau khi ăn do tuyến tụy không tiết đủ enzyme để chuyển hóa thức ăn.
- Khởi phát tiểu đường đột ngột: Một người vốn khỏe mạnh bất ngờ bị tăng đường huyết hoặc bệnh tiểu đường đang ổn định bỗng dưng khó kiểm soát mà không rõ lý do.
Nguồn và ảnh: NetEase Health, EBC
Ngọc Ái
