Theo cảnh báo ngày 2/11/2026 của Chương trình Thanh tra và Hòa giải tài chính quốc gia Nam Phi (National Financial Ombud Scheme - NFO), một thủ đoạn lừa đảo mới đang được các đối tượng sử dụng nhằm chiếm quyền truy cập tài khoản ngân hàng điện tử thông qua việc lợi dụng quy trình xác thực khuôn mặt.
Thủ đoạn này thường bắt đầu tại các trung tâm thương mại hoặc địa điểm công cộng. Đối tượng tiếp cận người dân, tự giới thiệu là nhân viên doanh nghiệp, đơn vị cung cấp dịch vụ và mời tham gia chương trình khuyến mại, đăng ký thành viên hoặc nhận quà tặng miễn phí. Để tạo lòng tin, chúng đưa ra những phần thưởng hấp dẫn như phiếu mua hàng, thẻ cào điện thoại hoặc các ưu đãi có giá trị.
Trong quá trình đăng ký, người tham gia được yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, chụp ảnh chân dung hoặc quét khuôn mặt, thậm chí thực hiện trực tiếp trên thiết bị do đối tượng chuẩn bị. Tuy nhiên, đây có thể là bước để các đối tượng lợi dụng quy trình xác thực sinh trắc học, thực hiện đăng ký hoặc liên kết thiết bị mới với tài khoản ngân hàng điện tử của nạn nhân.
Khi quá trình xác thực được hoàn tất, thiết bị do đối tượng kiểm soát có thể được liên kết với hồ sơ ngân hàng của nạn nhân. Từ đó, chúng có khả năng truy cập tài khoản, thực hiện giao dịch trái phép và chiếm đoạt tiền mà chủ tài khoản không kịp nhận biết.
Đáng chú ý, theo số liệu NFO công bố, trong 9 tháng đầu năm 2026, cơ quan này tiếp nhận và giải quyết 3.045 vụ việc gian lận chính thức, tăng 27,5% so với cùng kỳ năm 2025 (2.389 vụ). Số liệu cho thấy những rủi ro ngày càng gia tăng trong hoạt động ngân hàng số, khi tội phạm liên tục tìm cách khai thác các công nghệ xác thực và sự thiếu cảnh giác của người sử dụng.
Tại Việt Nam, xác thực sinh trắc học được triển khai nhằm tăng cường an toàn trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt đối với các giao dịch thanh toán và một số quy trình đăng nhập, kích hoạt hoặc liên kết thiết bị. Tuy nhiên, công nghệ bảo mật chỉ phát huy hiệu quả khi người dùng hiểu rõ mục đích của từng thao tác và chủ động kiểm soát quá trình xác thực.
Bên cạnh việc dụ dỗ quét khuôn mặt trực tiếp tại nơi công cộng, các đối tượng còn có thể giả danh nhân viên ngân hàng hoặc cơ quan chức năng, gọi điện yêu cầu cập nhật dữ liệu sinh trắc học; gửi đường link, hướng dẫn cài đặt ứng dụng giả mạo hoặc tổ chức cuộc gọi video để ghi hình khuôn mặt. Một số trường hợp còn bị yêu cầu thực hiện những thao tác xác thực bất thường trên điện thoại, tạo điều kiện cho kẻ gian chiếm quyền truy cập tài khoản.
Trước thủ đoạn trên, Công an tỉnh Gia Lai khuyến cáo người dân tuyệt đối không quét khuôn mặt, chụp ảnh chân dung hoặc cung cấp dữ liệu sinh trắc học theo yêu cầu của người lạ để nhận quà, phiếu mua hàng, thẻ cào hay tham gia các chương trình khuyến mại không rõ nguồn gốc.
Người dân không giao điện thoại đã mở khóa cho người khác sử dụng; không để người lạ trực tiếp thao tác trên ứng dụng ngân hàng hoặc hướng dẫn thực hiện các bước xác thực khi chưa hiểu rõ mục đích. Việc xác thực khuôn mặt chỉ nên thực hiện trên ứng dụng ngân hàng chính thức, trong các giao dịch hoặc quy trình do chính chủ tài khoản chủ động khởi tạo.
Đặc biệt, cần tuyệt đối bảo mật mật khẩu, mã PIN, mã OTP; không phê duyệt thông báo đăng nhập, yêu cầu liên kết thiết bị mới hoặc xác thực giao dịch nếu không phải do bản thân thực hiện. Người dùng cũng cần thường xuyên kiểm tra thiết bị đăng nhập, lịch sử giao dịch và kích hoạt thông báo biến động số dư để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường.
Đối với các lời mời nhận thưởng, khuyến mại hoặc yêu cầu cập nhật thông tin ngân hàng, người dân cần chủ động kiểm tra, xác minh qua website, ứng dụng và số điện thoại chính thức của đơn vị cung cấp dịch vụ, không làm theo hướng dẫn từ những nguồn không xác định.
Trường hợp nghi ngờ dữ liệu sinh trắc học hoặc tài khoản ngân hàng bị lợi dụng, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức để yêu cầu khóa hoặc tạm ngừng dịch vụ ngân hàng điện tử, kịp thời ngăn chặn giao dịch trái phép. Đồng thời, lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, số điện thoại, đường dẫn và các tài liệu liên quan để cung cấp cho cơ quan Công an phục vụ xác minh, xử lý.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai
Huỳnh Duy
