Tại Vietnam Innovative Mobility Show (VIMS) 2026, gần 60 mẫu xe thuộc Top 5 các hạng mục Car Choice Awards được đưa tới Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội. Không ít mẫu trong số này còn được đưa xuống khu vực lái thử, giúp người tham quan trực tiếp trải nghiệm thay vì chỉ xem thông số.
Sau hai ngày, hơn 2.000 lượt đăng ký lái thử được ghi nhận. Xe điện, hybrid, hệ thống hỗ trợ lái hay những tính năng kết nối vì thế không còn nằm trên sân khấu giới thiệu mà bước vào một bài kiểm tra thực tế hơn: người dùng có thấy chúng hữu ích hay không.
Công nghệ nhiều chưa chắc đã phù hợp hơn
Sự xuất hiện đồng thời của xe điện, hybrid, phần mềm và các hệ thống hỗ trợ lái cho thấy ô tô hiện đại ngày càng giống một sản phẩm công nghệ tổng hợp.
Nhưng tới khi xe ra thị trường, câu hỏi của khách hàng thường rất cụ thể. Xe điện đi được bao xa, sạc có thuận tiện không? Hybrid tiết kiệm nhiên liệu đến mức nào? Hệ thống hỗ trợ lái hoạt động ra sao trong điều kiện giao thông thực tế? Một tính năng mới có thực sự cần thiết hay chỉ khiến giá xe tăng thêm?
Car Choice Awards 2026 phần nào phản ánh cách tiếp cận này khi các mẫu xe không được đặt vào một cuộc đua đơn thuần về số lượng trang bị, mà chia theo những nhóm nhu cầu khác nhau.
Ở nhóm xe điện mới, VinFast VF 8 được vinh danh. Jaecoo J5 SHS-H dẫn đầu hạng mục Hybrid phổ thông, trong khi Hyundai Palisade HEV đứng đầu nhóm Hybrid cỡ lớn. Jaecoo J5 được gọi tên ở hạng mục Xe phong cách.
Những kết quả khác nhau giữa các nhóm cho thấy không tồn tại một công thức công nghệ phù hợp với tất cả khách hàng. Một mẫu xe nhiều trang bị hơn chưa chắc là chiếc xe phù hợp hơn nếu các công nghệ đó không giải quyết đúng nhu cầu sử dụng.
Đó cũng là khoảng cách lớn giữa việc “làm được một công nghệ” và “làm được một sản phẩm có thị trường”.
Từ phòng nghiên cứu đến thị trường còn nhiều khoảng cách
Năm 2024, một nhóm sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội giới thiệu Awake Drive - thiết bị đeo tai đo sóng não, kết hợp phần mềm để phát hiện sớm tình trạng buồn ngủ của tài xế.
Ý tưởng hướng đúng vào một vấn đề thực tế của giao thông. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, nhóm thực hiện nhận ra ba khoảng cách lớn gồm kỹ thuật, thị trường và vận hành. Dự án cuối cùng dừng hoạt động đầu năm 2026.
Trường hợp này cho thấy một ý tưởng tốt chưa đủ. Sản phẩm còn phải đủ ổn định, có khả năng kiểm chứng, chi phí hợp lý, đáp ứng yêu cầu pháp lý và cuối cùng khiến người dùng sẵn sàng sử dụng.
Với ngành ô tô, những yêu cầu đó thậm chí còn lớn hơn bởi mỗi sản phẩm phải trải qua quá trình phát triển, thử nghiệm, kiểm định và xây dựng hệ thống bán hàng, hậu mãi trước khi tới tay khách hàng.
VIMS 2026 vì thế có thể xem là đoạn cuối dễ nhìn thấy nhất của hành trình ấy: công nghệ đã được biến thành một chiếc xe hoàn chỉnh để người dùng ngồi vào, cầm lái và đánh giá.
Dữ liệu cũng phải biến thành thứ người dùng có thể sử dụng
Câu chuyện từ ý tưởng tới sản phẩm không chỉ xuất hiện trong ngành xe.
Tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2026, Meey Group giới thiệu các giải pháp ứng dụng AI, dữ liệu và công nghệ không gian trong bất động sản, từ Meey AI, Meey Report, Meey Studio đến các nền tảng như Meey Map.
Điểm đáng chú ý là nhu cầu tiếp cận những nền tảng này có thể rộng hơn hoạt động mua bán bất động sản.
Tại sự kiện, một khách tham quan cho biết chị dừng lại tìm hiểu gian hàng Meey Group chủ yếu để xem thông tin liên quan đến đất đai và nghiên cứu thêm về quy hoạch đô thị. Trường hợp này cho thấy khi dữ liệu quy hoạch được số hóa và trình bày theo cách dễ tiếp cận hơn, giá trị sử dụng có thể mở rộng sang cả nhu cầu tìm hiểu thông tin của người dùng phổ thông.
Điều tương tự cũng đúng với ô tô. Người mua xe ít quan tâm hệ thống phía sau phức tạp đến đâu; họ quan tâm công nghệ đó giúp việc lái xe dễ hơn, an toàn hơn hay tiết kiệm hơn như thế nào.
Trong lĩnh vực tài chính, bài toán cũng tương tự. VietinBank iPay Mobile 6.0 đưa AI vào cá nhân hóa giao diện và gợi ý tính năng theo thói quen sử dụng, đồng thời tích hợp hàng trăm tiện ích trên một ứng dụng.
Có thể thấy, với người dùng, AI chỉ có ý nghĩa khi biến thành những thay đổi dễ cảm nhận: thao tác ít hơn, tính năng cần dùng xuất hiện đúng lúc, thanh toán nhanh hơn hay trải nghiệm thuận tiện hơn.
Một sản phẩm công nghệ vì thế có thể rất phức tạp ở phía sau, nhưng giá trị cuối cùng lại thường được đánh giá bằng những tiêu chí rất đơn giản.
Nhìn từ VIMS và Car Choice Awards 2026, ngành ô tô đang cho thấy khá rõ hành trình đó. Xe điện, hybrid, ADAS hay công nghệ kết nối đều có thể tạo ra khác biệt. Nhưng trước khi trở thành một điểm cộng trên bảng thông số, chúng phải chứng minh được giá trị trong sử dụng thực tế.
Sau tất cả các công nghệ mới, chiếc xe vẫn phải đi đến bước quan trọng nhất: được người dùng cầm lái và thấy nó phù hợp với nhu cầu của mình.
Thanh Linh
