Vào ngày 26/12/2024, bà Lý ở thành phố Ninh Ba, Chiết Giang, Trung Quốc giúp bạn là bà Du hoàn trả khoản vay lớn. Trong lúc chuyển tiền, người phụ nữ này đã vô tình chuyển nhầm 2,4 triệu NDT (hơn 9 tỷ đồng) vào tài khoản của một người phụ nữ xa lạ do trùng tên.
Trước đó, bà Du vay của bà Lưu tổng cộng 3,05 triệu NDT (hơn 11,4 tỷ đồng). Do không đủ tiền trả nợ ngay, bà Du đã vay 2,4 triệu NDT từ bà Lý để trả cho bà Lưu. Quá trình hoàn trả được thống nhất thực hiện theo cách gián tiếp: bà Lý và bà Du chuyển tiền cho một người bạn chung là bà Giáp, sau đó bà Giáp sẽ gom đủ 3,05 triệu NDT để chuyển cho chủ nợ là bà Lưu.
Vấn đề phát sinh ở chỗ khi thao tác chuyển khoản, bà Lý đã chọn nhầm người nhận là một phụ nữ khác cũng có tên với bà Giáp. Theo lịch sử giao dịch, trong cùng một ngày, bà Lý đã thực hiện 3 lần chuyển khoản với tổng số tiền 2,4 triệu NDT vào tài khoản của người nhận nhầm.
Qua trao đổi, bà Giáp báo không hề nhận được những khoản tiền này. Lúc đó, bà Lý mới nhận ra có sai sót và lập tức báo cảnh sát, đồng thời liên hệ với ngân hàng để đề nghị xử lý. Tuy nhiên, mọi nỗ lực đều không mang lại kết quả, bởi số tiền đã được chuyển vào một tài khoản vốn đã bị tòa án phong tỏa từ trước đó.
Bà Lý thừa nhận sai sót xuất phát từ sự chủ quan khi thao tác trên ứng dụng ngân hàng. Bà cho biết 2 người có họ khác nhau nhưng trùng tên gọi, trong khi tài khoản người nhận được lưu sẵn trong lịch sử giao dịch. Do vừa thao tác vừa nghe điện thoại, cộng thêm việc xác thực bằng nhận diện khuôn mặt diễn ra rất nhanh, bà Lý đã không kiểm tra kỹ thông tin trước khi chuyển tiền.
Sau khi sự việc xảy ra, bà Lý đã khởi kiện người nhận tiền và đề nghị tòa án phong tỏa tài khoản của người này. Tháng 2/2025, tòa án địa phương ra phán quyết xác định người nhận tiền buộc phải hoàn trả cho bà Lý 2,4 triệu NDT trong vòng 10 ngày kể từ khi bản án có hiệu lực.
Tuy nhiên, trên thực tế, bản án không thể được thi hành. Nguyên nhân là tài khoản nhận tiền đã bị ngân hàng phong tỏa từ trước do liên quan đến một vụ tranh chấp tín dụng khác: "Chuyện không đơn giản như mọi người nghĩ. Chúng tôi cũng chỉ làm theo luật quy định."
Theo hồ sơ ngân hàng, người nhận nhầm tiền là khách hàng vay vốn kinh doanh cá nhân, hiện đang có khoản nợ gốc lên tới 7 triệu NDT (hơn 26 tỷ đồng) và đã quá hạn thanh toán. Ngân hàng đã khởi kiện và được tòa án chấp thuận áp dụng biện pháp phong tỏa các tài khoản liên quan từ tháng 5 năm ngoái.
Sau khi có phán quyết có lợi cho mình, bà Lý tiếp tục nộp đơn yêu cầu tòa án dừng việc cưỡng chế đối với số tiền hơn 1,83 triệu NDT còn lại trong tài khoản của người bị thi hành án, đồng thời đề nghị dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với khoản tiền mà bà cho rằng thuộc quyền sở hữu của mình. Tòa án địa phương chỉ áp dụng biện pháp phong tỏa, chưa tiến hành trích chuyển số tiền này.
Ngày 11/11/2025, tòa án ra quyết định cho rằng quyền lợi của bà Lý không đủ căn cứ pháp lý để đối kháng với việc cưỡng chế thi hành án theo yêu cầu của ngân hàng, qua đó bác bỏ đơn phản đối. Không đồng ý với quyết định này, bà Lý tiếp tục khởi kiện, hiện vụ việc vẫn đang chờ mở phiên tòa xét xử.
Vụ việc sau khi được công bố đã nhanh chóng tạo ra làn sóng tranh luận dữ dội trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng lỗi lớn nhất thuộc về người chuyển tiền, khi thực hiện giao dịch giá trị lớn nhưng không kiểm tra kỹ thông tin người nhận.
Ở chiều ngược lại, không ít ý kiến đặt câu hỏi về trách nhiệm của ngân hàng. Tuy nhiên, cũng có quan điểm khẳng định mối quan hệ pháp lý giữa ngân hàng và khách hàng vay vốn là độc lập với tranh chấp dân sự giữa bà Lý và người nhận tiền, do đó việc ngân hàng thực hiện quyền thu hồi nợ là có cơ sở pháp luật.
Vụ việc được xem là lời cảnh báo rõ ràng về những rủi ro tiềm ẩn trong giao dịch ngân hàng điện tử, đặc biệt đối với các khoản tiền có giá trị lớn. Từ thực tế này, tòa án Trung Quốc khuyến nghị mọi người cần hết sức thận trọng khi thực hiện các giao dịch tài chính, kiểm tra kỹ thông tin người thụ hưởng nhằm tránh những rủi ro và tranh chấp pháp lý không đáng có.
Ánh Lê (Theo Aboluowang)
