Trong vài năm trở lại đây, iPad không còn được nhìn nhận đơn thuần như một thiết bị giải trí hay làm việc linh hoạt, mà đang dần trở thành một công cụ học tập và sáng tạo nghiêm túc. Buổi trải nghiệm iPad và CollaNote mới đây phần nào cho thấy cách hệ sinh thái Apple khi kết hợp cùng ứng dụng “ghi chú đa năng” đang tái định hình thói quen học tập của học sinh, sinh viên và thế hệ nhà sáng tạo trẻ.
iPadOS 26 và Apple Intelligence: Tối ưu đa nhiệm, sáng tạo cho sinh viên
Một trong những điểm nhấn lớn của iPad thế hệ mới đến từ iPadOS 26, với hệ thống quản lý cửa sổ được nâng cấp mạnh mẽ. Người dùng có thể mở và điều chỉnh nhiều cửa sổ ứng dụng cùng lúc, linh hoạt thay đổi kích thước và vị trí, cho phép vừa nghe podcast, vừa chỉnh sửa ảnh, video hay ghi chú mà không bị gián đoạn mạch công việc.
Bên cạnh đó, chế độ Tập trung (Focus) trên iPad giúp cá nhân hóa không gian làm việc và học tập: lọc thông báo, tùy chỉnh Màn hình khóa, hạn chế xao nhãng để tập trung vào một nhiệm vụ duy nhất. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng với học sinh, sinh viên trong thời đại “quá tải thông tin”.
Ứng dụng Tệp (Files) tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong việc tổ chức tài liệu học tập và sáng tạo, từ bài giảng, bài tập cho đến các tệp media. Việc cho phép thêm Tệp vào Dock giúp truy cập nhanh, rút ngắn đáng kể các thao tác thường ngày.
Trong khi đó, Xem trước (Preview) cho phép mở và chỉnh sửa nhanh PDF, hình ảnh trực tiếp trên iPad. Với Apple Pencil, người dùng có thể đánh dấu slide bài giảng, ghi chú tài liệu đọc hay chỉnh sửa nhanh mà không cần chuyển đổi qua nhiều ứng dụng.
Đáng chú ý, Apple Intelligence mang đến các Công cụ viết (Writing Tools) giúp hiệu đính, viết lại theo nhiều sắc thái khác nhau hoặc tóm tắt nội dung. Các công cụ này hoạt động xuyên suốt trên nhiều ứng dụng, kể cả bên thứ ba, hỗ trợ người dùng xử lý văn bản hiệu quả hơn trong học tập và sáng tạo nội dung.
CollaNote: Từ ứng dụng ghi chú đến “sổ tay” của Gen Z
Nếu iPad là nền tảng, thì CollaNote là ví dụ tiêu biểu cho cách nền tảng đó được “bản địa hóa” cho việc học. CollaNote biến iPad thành một cuốn vở số đúng nghĩa, nơi việc viết tay, vẽ phác thảo, highlight hay sắp xếp ghi chú diễn ra tự nhiên như trên giấy, nhưng linh hoạt và gọn nhẹ hơn. Ứng dụng cung cấp nhiều loại bút, cọ, cho phép cá nhân hóa cách ghi chép theo từng môn học và thói quen riêng.
Các tính năng như dịch trực tiếp văn bản viết tay, flashcards áp dụng phương pháp lặp lại ngắt quãng, hay cộng tác theo thời gian thực cho học nhóm cho thấy CollaNote không chỉ dừng lại ở việc “ghi chú”, mà đang hướng đến việc hỗ trợ toàn bộ vòng đời học tập. Việc tích hợp các công cụ AI, từ Bút AI làm gọn nét vẽ đến Trợ lý AI hoạt động ngay cả khi offline, phản ánh rõ cách AI đang được đưa vào giáo dục theo hướng hỗ trợ tư duy, thay vì thay thế người học.
Chia sẻ trong khuôn khổ sự kiện, anh Huy Nguyễn (người sáng lập CollaNote) cho rằng thay đổi lớn nhất của Gen Z nằm ở việc học đã “lên thiết bị”. Nếu trước đây, việc mang điện thoại hay máy tính bảng đến lớp từng bị xem là không phù hợp, thì hiện tại, công nghệ đã trở thành một kỹ năng cơ bản, được nhiều trường chủ động đưa vào chương trình học. Cùng với đó là sự thay đổi trong cách học cùng nhau: Học online, làm việc nhóm và cộng tác từ xa trở nên tự nhiên hơn.
Theo anh Huy, AI sẽ là yếu tố định hình mạnh mẽ hành vi học tập của Gen Z và các thế hệ sau. Đây là thế hệ đầu tiên phải đối mặt nghiêm túc với bài toán sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ tư duy, thay vì ỷ lại và học thụ động. Cách Gen Z giải bài toán này sẽ tạo ra tiền lệ cho nhiều thế hệ tiếp theo.
Việc CollaNote chọn iPad làm nền tảng chính, theo anh Huy, xuất phát từ chính trải nghiệm cá nhân. Ứng dụng được tạo ra để phục vụ nhu cầu học tập và ghi chú của bản thân anh, trên thiết bị anh sử dụng mỗi ngày. Cảm giác viết, vẽ, annotate trực tiếp bằng Apple Pencil trên iPad mang lại sự “đã tay” và tự nhiên mà các nền tảng khác khó tái hiện trọn vẹn. Dù từng cân nhắc mở rộng, đội ngũ vẫn nhận thấy trải nghiệm trên iPad là nơi CollaNote thể hiện rõ nhất tinh thần của mình.
Một yếu tố khác được anh Huy nhấn mạnh là sự liền mạch của hệ sinh thái Apple. Việc bắt đầu ghi chú trên iPhone, tiếp tục viết tay trên iPad rồi chỉnh sửa, sắp xếp lại nội dung trên Mac diễn ra trơn tru, giúp mạch công việc không bị đứt đoạn. Với học tập và sáng tạo nội dung, sự liền mạch này mang ý nghĩa then chốt, bởi nó cho phép người dùng tập trung vào ý tưởng thay vì xử lý sự không tương thích giữa các thiết bị.
Tác động của CollaNote không chỉ thể hiện ở số lượng người dùng, mà còn ở những câu chuyện cụ thể trong lớp học. Anh Huy đặc biệt ấn tượng với trường hợp một giáo viên tiểu học tại TP.HCM, sử dụng CollaNote để chụp và trình chiếu vở học sinh ngay trên lớp, biến việc sửa bài cá nhân thành trải nghiệm học tập chung, trực quan và sôi nổi hơn. Cách làm này nhanh chóng lan tỏa trong cộng đồng giáo viên, mở ra nhiều thảo luận về việc ứng dụng công nghệ để giảm áp lực giảng dạy và nâng cao hiệu quả tiếp thu.
“Trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ về công nghệ, chứng kiến CollaNote vượt ra khỏi giới hạn của một ứng dụng ghi chú, trở thành cầu nối giúp các 'mầm non đất nước' tiếp cận tri thức hiện đại và hỗ trợ thầy cô giáo Việt Nam giảm bớt áp lực giảng dạy, mình và đội ngũ thực sự rất vui”, an nói.
Nhìn về 3-5 năm tới, anh Huy hình dung CollaNote sẽ không chỉ là một ứng dụng ghi chú, mà trở thành một “cuốn vở số” đủ tin cậy để đồng hành cùng học sinh, sinh viên mỗi ngày. Khi tài liệu số ngày càng phổ biến và thiết bị điện tử trở thành một phần tự nhiên của lớp học, CollaNote được kỳ vọng sẽ giống như chiếc máy tính Casio ngày trước, một “đồ nghề” học tập quen thuộc, thiếu là thấy không yên tâm.
“Giống như hồi đi học, lúc nào cũng phải mang theo máy tính Casio,” anh Huy chia sẻ, “mình mong rằng trong vài năm tới, việc mang iPad có cài CollaNote đến trường sẽ trở thành một thói quen quen thuộc - một ‘đồ nghề’ cơ bản, thiếu là thấy không yên tâm.”
Huỳnh Duy
