Thời gian gần đây, tội phạm công nghệ cao liên tục sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn mới nhằm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người dân và các cơ sở kinh doanh. Đáng chú ý, các đối tượng đang lợi dụng những sơ hở trong quá trình sử dụng thiết bị thanh toán điện tử để tạo giao dịch giả, đánh lừa người bán hàng.
Theo Công an tỉnh An Giang, một trong những thủ đoạn đáng chú ý là giả mạo âm thanh thông báo nhận tiền qua loa thanh toán. Lợi dụng việc một số thiết bị chưa được thiết lập bảo mật an toàn, các đối tượng tìm cách phát âm thanh giả thông báo giao dịch thành công.
Khi nhân viên thu ngân chỉ nghe tiếng loa mà không kiểm tra biến động số dư trên ứng dụng ngân hàng, đối tượng có thể nhận hàng hóa hoặc tiền thừa dù chưa thực hiện thanh toán thực tế, sau đó nhanh chóng rời khỏi cửa hàng.
Bên cạnh đó, các đối tượng còn nhắm vào thiết bị thanh toán Smart POS bằng cách giả danh nhân viên ngân hàng hoặc kỹ thuật viên đến kiểm tra, bảo dưỡng, nâng cấp máy. Sau khi tiếp cận thiết bị, chúng có thể tìm cách cài đặt phần mềm không rõ nguồn gốc, thay đổi cấu hình hoặc gắn thêm thiết bị bất thường.
Một số trường hợp còn sử dụng thông báo giao dịch thất bại giả mạo, khiến người bán hoặc khách hàng thực hiện thanh toán nhiều lần, gây nhầm lẫn và phát sinh thiệt hại về tài sản.
Đáng chú ý, việc sử dụng chung mạng Wi-Fi cho thiết bị thanh toán và khách hàng cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin nếu hệ thống không được phân tách, bảo mật đúng cách. Từ đó, các đối tượng có thể lợi dụng sơ hở để tiếp cận thông tin, sau đó giả danh nhân viên ngân hàng, nhân viên hỗ trợ kỹ thuật gọi điện thông báo tài khoản gặp sự cố, giao dịch bị lỗi nhằm dụ người dân cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng.
Một thủ đoạn khác là sử dụng ứng dụng giả lập trên điện thoại để tạo hình ảnh chuyển khoản, thanh toán thành công. Sau khi đưa màn hình giả mạo cho người bán xem, đối tượng liên tục thúc giục giao hàng, viện lý do mạng chậm, ngân hàng đang xử lý hoặc hệ thống chưa cập nhật để khiến người bán mất cảnh giác, bỏ qua bước kiểm tra tiền thực nhận.
Trước những thủ đoạn trên, Công an tỉnh An Giang khuyến cáo người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ tài sản khi sử dụng thiết bị thanh toán điện tử.
Cụ thể, người bán hàng cần kiểm tra trực tiếp biến động số dư trên ứng dụng ngân hàng hoặc hệ thống thanh toán chính thức trước khi giao hàng, hoàn trả tiền thừa. Không xác nhận giao dịch chỉ dựa vào âm thanh từ loa báo tiền, hình ảnh chuyển khoản trên điện thoại khách hàng hoặc biên lai không rõ nguồn gốc.
Các cơ sở kinh doanh cần tách riêng mạng Wi-Fi dành cho thiết bị thanh toán và mạng phục vụ khách hàng; thay đổi mật khẩu mặc định, sử dụng mật khẩu đủ mạnh, thường xuyên cập nhật phần mềm và cấu hình bảo mật. Chỉ sử dụng thiết bị có nguồn gốc rõ ràng, được cung cấp bởi ngân hàng hoặc đơn vị trung gian thanh toán hợp pháp.
Đối với hoạt động kiểm tra, sửa chữa, bảo trì thiết bị, chủ cơ sở cần xác minh danh tính người đến làm việc thông qua ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ. Tuyệt đối không giao mật khẩu quản trị, quyền truy cập hệ thống cho người không có thẩm quyền, không cung cấp mã OTP và thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai.
Ngoài ra, cần thường xuyên kiểm tra mã QR thanh toán tại quầy để kịp thời phát hiện trường hợp bị thay thế, dán đè bằng mã giả. Các thiết bị như máy POS, loa báo tiền, dây kết nối, cổng USB cũng cần được kiểm tra nhằm phát hiện dấu hiệu bị can thiệp hoặc gắn thêm thiết bị trái phép.
Công an tỉnh An Giang đồng thời đề nghị các hộ kinh doanh xây dựng quy trình xác nhận thanh toán thống nhất, tập huấn cho nhân viên kỹ năng nhận diện và xử lý tình huống lừa đảo, nhất là trong giờ cao điểm hoặc khi khách hàng cố tình thúc giục giao hàng.
Khi phát hiện thiết bị thanh toán có dấu hiệu bất thường, giao dịch nghi vấn hoặc hành vi lừa đảo, người dân cần ngừng sử dụng thiết bị và kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Theo Trang Thông tin điện tử Công an tỉnh An Giang
Huỳnh Duy
