Trong bối cảnh lừa đảo trực tuyến bùng nổ, hiện tượng "cuộc gọi im lặng" đang trở thành nỗi ám ảnh mới. Theo các chuyên gia an ninh mạng tại Hội thảo Phòng chống lừa đảo và thiên tai 2026 (Los Angeles), đây không phải là lỗi mạng hay nhầm máy, mà là một quy trình thu thập dữ liệu tự động cực kỳ nguy hiểm.
Kịch bản thường thấy là điện thoại reo, người dùng bắt máy nhưng không nghe thấy tiếng trả lời. Phản xạ tự nhiên của đa số chúng ta là lên tiếng hỏi: "Alo, ai đấy?", "Có ai ở đó không?" hoặc "Bạn có nghe tôi nói không?". Chính khoảnh khắc bạn cất tiếng là lúc kẻ gian đạt được mục đích. Các cuộc gọi này thường được vận hành bởi hệ thống quay số tự động (Auto-dialer). Khi người dùng lên tiếng, hệ thống sẽ xác nhận đây là số điện thoại "thực" và đang hoạt động. Ngay lập tức, bạn bị đưa vào danh sách "con mồi tiềm năng" để bán cho các tổ chức lừa đảo hoặc hứng chịu các cuộc tấn công spam dồn dập sau đó.
Rủi ro không chỉ dừng lại ở việc bị làm phiền. Nguy cơ lớn nhất nằm ở việc đánh cắp dữ liệu sinh trắc học giọng nói. Với sự tiến bộ đáng sợ của trí tuệ nhân tạo (AI), tin tặc hiện nay chỉ cần một đoạn ghi âm ngắn vài giây để tạo ra bản sao giọng nói hoàn chỉnh bằng công nghệ Deepfake.
Đặc biệt, kẻ gian luôn tìm cách gài bẫy để nạn nhân nói những từ khóa khẳng định như "Vâng", "Có", "Đúng". Những mẫu âm thanh này sau đó được sử dụng để vượt qua các lớp bảo mật xác thực bằng giọng nói (Voice ID) của ngân hàng, dịch vụ tài chính, hoặc nguy hiểm hơn là dùng giọng nói giả mạo đó để gọi điện lừa đảo người thân chuyển tiền cấp cứu. Chỉ một từ "Có" vô tình thốt ra có thể trở thành chìa khóa để kẻ gian mở cánh cửa vào tài khoản ngân hàng của bạn.
Để đối phó với thủ đoạn tinh vi này, ông Wei-Lin Wu, Cục trưởng Cảnh sát Khu học chánh Compton cùng các chuyên gia bảo mật khuyến nghị người dân áp dụng triệt để quy tắc "Giữ im lặng". Khi thấy số lạ gọi đến, tốt nhất là không nghe máy. Nếu đã lỡ bắt máy mà thấy im lặng, tuyệt đối không được lên tiếng trước.
Hãy kiên nhẫn chờ đợi. Phần lớn các hệ thống gọi tự động sẽ tự ngắt kết nối nếu không nhận diện được tín hiệu âm thanh từ con người trong khoảng 3 đến 5 giây đầu tiên. Nếu đối phương vẫn im lặng, hãy dập máy ngay lập tức. Bên cạnh đó, người dùng tuyệt đối không gọi lại vào các số máy lạ, đặc biệt là đầu số quốc tế để tránh mất cước phí oan uổng. Để an toàn hơn, hãy kích hoạt tính năng "Lọc cuộc gọi rác" trên điện thoại và ưu tiên sử dụng các phương thức xác thực đa lớp (OTP, khóa vật lý) thay vì chỉ dựa vào giọng nói.
Khả Văn
