Nguyễn Thành Vinh – gương mặt từng “gây thương nhớ” với khán giả Đường lên đỉnh Olympia mùa đầu tiên – vừa xuất hiện trong một bảng xếp hạng rất khác: top các nhà nghiên cứu có ảnh hưởng nhất Australia 2025. Research Magazine, ấn phẩm của The Australian, đã gọi tên anh ở hạng mục Hóa hữu cơ – lĩnh vực mà vị phó giáo sư theo đuổi suốt hơn một thập kỷ qua.
Từ một thí sinh Olympia, tới diễn viên “Phía trước là bầu trời”, rồi trở thành nhà khoa học được đánh giá cao tại Đại học New South Wales (UNSW), hành trình của Vinh là chuỗi dài nỗ lực bền bỉ và thầm lặng.
Những gương mặt Việt kiều tạo dấu ấn tại Australia
Năm nay, Research Magazine vinh danh 250 nhà khoa học có tầm ảnh hưởng nhất tại Australia, thuộc 8 nhóm ngành lớn. Điều đáng chú ý là có tới 6 nhà nghiên cứu gốc Việt góp mặt trong danh sách – một dấu ấn không nhỏ cho cộng đồng trí thức Việt Nam tại nước ngoài.
Trong đó có:
-
Phó giáo sư Dinh Phan (ĐH La Trobe) được đánh giá là người có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực Nghiên cứu kinh doanh quốc tế. Từng giảng dạy tại nhiều trường đại học lớn, ông sở hữu hơn 45 bài báo thuộc các tạp chí hạng A*, A và Q1. The Australian từng gọi ông là “Ngôi sao đang lên” từ năm 2020.
-
Bà Sara Quach Thaichon, Phó giáo sư Marketing (ĐH Griffith), dẫn đầu lĩnh vực Nghiên cứu marketing. Các nghiên cứu của bà xoay quanh tương tác doanh nghiệp – khách hàng và biến động của lòng trung thành thương hiệu.
-
Ông Thuc Duy Le (ĐH South Australia) là cái tên nổi bật ở lĩnh vực Tin sinh học và Sinh học tính toán. Ông theo đuổi các phương pháp AI Nhân quả, ứng dụng vào việc giải quyết những bài toán sinh học phức tạp.
-
Giáo sư cao cấp Kiet Tieu (ĐH Wollongong) được vinh danh ở ngành Kỹ thuật cơ khí. Gắn bó với lĩnh vực học thuật từ thập niên 70, ông là một trong những gương mặt kỳ cựu của giới nghiên cứu Australia.
-
Phó giáo sư Bui Minh (ĐH Quốc gia Australia) dẫn đầu lĩnh vực Sinh học tiến hóa. Ông là người đồng phát triển phần mềm IQ-TREE, công cụ được sử dụng rộng rãi từ phân tích biến thể virus Covid-19 đến nghiên cứu nguồn gốc sự sống. Năm 2023, công trình này đã giành giải thưởng Eureka – một trong những giải thưởng khoa học uy tín nhất tại Australia.
Hành trình của Á quân Olympia mùa đầu: từ sân chơi tri thức đến phòng thí nghiệm hàng đầu
Trong số sáu nhà khoa học gốc Việt, Nguyễn Thành Vinh – hay Vinh Nguyen – là cái tên gợi nhiều cảm xúc đặc biệt với thế hệ 8X – 9X Việt Nam.
Nguyễn Thành Vinh gây ấn tượng với công chúng không chỉ nhờ bảng thành tích học tập đáng nể, mà còn bởi vai diễn “ngoài lề” từng làm mưa làm gió trong bộ phim Phía Trước Là Bầu Trời. Trong phim, anh đảm nhận vai Nam - chàng sinh viên hiền lành, chăm chỉ, ít nói, toát lên vẻ “mọt sách” đặc trưng.
Bộ phim đình đám này đến nay vẫn được nhiều bạn trẻ tìm xem lại, trở thành một phần ký ức thanh xuân của khán giả. Điều thú vị là đó cũng là vai diễn duy nhất của Á quân Olympia, khiến nhiều người hay đùa rằng Thành Vinh sở hữu “sự nghiệp diễn xuất ngắn nhất trong lịch sử”.
Từ năm 2013, anh bắt đầu dựng “nền móng” khoa học của riêng mình tại ĐH Curtin (Perth). Hai năm sau, anh về UNSW đảm nhiệm vị trí Giảng viên – Nghiên cứu viên ARC DECRA. Chỉ trong vài năm, ông liên tục được thăng chức: lên giảng viên cao cấp (2018), nhận học bổng ARC Future (2019) và trở thành phó giáo sư (2021).
Những nghiên cứu của Vinh tập trung vào Hóa hữu cơ – lĩnh vực nắm giữ vai trò quan trọng trong dược phẩm, vật liệu và công nghệ hiện đại. Ở đây, “sự bền bỉ” có lẽ là từ khóa để nói về hành trình của Vinh: từ một học trò tò mò về thế giới phân tử đến nhà khoa học được công nhận tại một trong những trung tâm nghiên cứu lớn nhất Australia.
Việc 6 nhà nghiên cứu gốc Việt cùng lúc được vinh danh không chỉ cho thấy năng lực của từng cá nhân, mà còn phản ánh dấu ấn ngày càng đậm nét của trí thức Việt trong bản đồ khoa học toàn cầu. Và trong số họ, hành trình của Á quân Olympia mùa đầu tiên – từ cậu học trò thông minh trên sân khấu truyền hình đến nhà nghiên cứu tầm quốc tế – là minh chứng rõ nhất cho sức bền của đam mê tri thức.
Trang Đào
