Khu công nghiệp sản xuất thông minh của HONOR tại Pingshan, Thâm Quyến, mang lại cảm giác lạ ngay từ bước đầu tiên: không có tiếng máy cơ khí ồn ào. Robot di chuyển theo quỹ đạo cố định, tay gắp linh kiện với độ chính xác cao. Không khí sạch hơn nhiều so với một xưởng sản xuất thông thường. Dây chuyền chạy liên tục, và cứ 28,5 giây, một chiếc điện thoại hoàn chỉnh lại ra đời.
Nhưng ở cuối dây chuyền đó, có ba người đang ngồi cầm điện thoại lên nhìn.
"Level 4" nghĩa là gì
Nhà máy HONOR tại Pingshan khai trương năm 2021, sản xuất dòng Magic Series và các dòng điện thoại cao cấp của hãng. Theo HONOR, đây là nhà máy điện thoại đầu tiên đạt cấp độ 4 theo CMMM - Mô hình đánh giá độ trưởng thành sản xuất thông minh của Trung Quốc, dựa trên tiêu chuẩn quốc gia GB/T 39116-2020.
Cần phân biệt: CMMM là chứng nhận của Bộ Công nghiệp Trung Quốc, khác hoàn toàn với WEF Global Lighthouse Factory của Diễn đàn Kinh tế Thế giới. Cấp độ 4 là mức cao nhất mà các doanh nghiệp nội địa Trung Quốc hiện đạt được theo CMMM. Ở cấp này, nhà máy không chỉ tự động hóa từng công đoạn mà còn điều chỉnh dây chuyền linh hoạt theo từng dòng sản phẩm, với thời gian chuyển đổi rút ngắn đáng kể so với nhà máy truyền thống.
Những gì robot làm, và làm rất tốt
85% quy trình trong nhà máy hiện do máy móc đảm nhiệm. Đáng chú ý hơn, 60% thiết bị tự động tại đây do chính đội ngũ R&D của HONOR tự phát triển thay vì mua thiết bị có sẵn từ bên ngoài.
Từng linh kiện từ khi nhập kho đến khi thành phẩm đều được laser khắc mã QR trên bo mạch chính, đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc 100%. Quy trình phủ gel tản nhiệt - vốn nhạy cảm vì lượng gel sai lệch dù nhỏ cũng có thể ảnh hưởng tuổi thọ chip - được xử lý bằng thuật toán AI nhận diện khối lượng chính xác, theo HONOR đạt tỷ lệ chặn lỗi 100% trước khi sản phẩm rời dây chuyền. Máy vặn ốc tự phát hiện ốc lệch chiều cao và hiệu chỉnh ngay lập tức, đạt tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn 99,99% theo công bố của hãng.
Ba người ở cuối dây chuyền
Bước kiểm tra cuối cùng trong quy trình sản xuất của HONOR gọi là MMI Test - kiểm tra giao tiếp người-máy. Tại đây, ba nhân viên kiểm tra trải nghiệm người dùng cầm từng chiếc điện thoại lên, chụp ảnh thật, nghe nhạc thật, xem màn hình dưới nhiều góc ánh sáng.
Không phải vì thiếu robot. Không phải vì tiết kiệm chi phí.
Lý do nằm ở khái niệm chất lượng cảm quan - phân biệt với chất lượng kỹ thuật. Máy móc đo được pixel chết theo tọa độ, đo được tần số âm thanh theo đơn vị kỹ thuật, đo được màu sắc theo các chỉ số chuyên ngành. Nhưng máy không thể phán đoán liệu ảnh chụp ra trông tự nhiên không, âm thanh nghe dễ chịu không, hay màu sắc màn hình có đúng như người dùng thật kỳ vọng không.
Ranh giới giữa chất lượng kỹ thuật và chất lượng cảm quan, tính đến nay, vẫn cần con người đứng ở đó, và thực tế đây là điều cần thiết.
AI tăng cường, chưa thay thế
Tại phòng R&D trong cùng khuôn viên, AI đang được ứng dụng theo cách khác: chạy mô phỏng thay cho thử nghiệm vật lý. Theo HONOR, AI simulation trong thiết kế bản lề màn hình gập rút ngắn đáng kể thời gian phát triển so với quy trình truyền thống - không phải vì AI thiết kế thay kỹ sư, mà vì AI chạy hàng nghìn phương án mô phỏng trong thời gian mà trước đây cần nhiều tháng thử nghiệm thực tế.
Triết lý xuyên suốt nhà máy Pingshan - HONOR gọi là tối ưu hóa tự động hóa chi phí thấp - không đặt mục tiêu tự động hóa tối đa bằng mọi giá. Thay vào đó, nguyên tắc hoạt động là xác định chính xác phần nào máy làm tốt hơn người, phần nào người vẫn làm tốt hơn máy, rồi để mỗi bên làm đúng việc của mình.
Khi nào ba người đó không còn cần thiết nữa?
Câu hỏi này thực ra là câu hỏi trung tâm của ngành sản xuất điện thoại trong vài năm tới. Khi các mô hình AI đa phương thức tiến đến khả năng đánh giá chất lượng cảm quan sát với người dùng thật, bước MMI sẽ thay đổi. Có thể không biến mất hoàn toàn, nhưng ba người ở cuối dây chuyền sẽ không đứng ở vị trí hiện tại mãi.
Nhà máy HONOR tại Pingshan đang vận hành ở cấp độ tự động hóa cao nhất mà ngành điện thoại Trung Quốc từng đạt được. Ngay ở cấp độ đó, con người vẫn còn ở đó - không phải vì hệ thống chưa hoàn thiện, mà vì có thứ máy móc chưa học được cách cảm nhận.
Thế Duyệt
