LTS: Hiện nay, các ứng dụng cho vay tiền trực tuyến xuất hiện ngày càng nhiều trên không gian mạng với những lời chào mời hấp dẫn như “giải ngân trong 5 phút”, “không cần thế chấp”, “thủ tục đơn giản”. Tuy nhiên, phía sau sự “tiện lợi” ấy là hàng loạt hệ lụy khó lường.
Thực tế cho thấy, không ít người đã rơi vào “bẫy” tín dụng đen trá hình qua các app vay tiền, phải gánh mức lãi suất “cắt cổ”, bị chiếm đoạt dữ liệu cá nhân, thậm chí bị đe dọa, khủng bố tinh thần khi chậm trả nợ. Từ những khoản vay nhỏ, nhiều người nhanh chóng rơi vào vòng xoáy nợ nần, cuộc sống bị đảo lộn..
Thời gian qua, lực lượng Công an trên cả nước đã mưu trí, dũng cảm, công phu điều tra, phát hiện, đấu tranh, xử lý nhiều đường dây, ổ nhóm liên quan đến hoạt động “tín dụng đen” núp bóng ứng dụng cho vay trực tuyến; đồng thời liên tục phát đi các cảnh báo về phương thức, thủ đoạn của loại tội phạm này.
Tuy nhiên, do lợi dụng không gian mạng, lợi dụng sự cả tin và nhu cầu muốn không vay ngay lập tức các đối tượng vẫn tìm cách biến tướng, hoạt động tinh vi, khiến không ít người dân tiếp tục “sập bẫy”.
Nhằm phản ánh thực trạng, làm rõ thủ đoạn, hệ lụy và cảnh báo người dân, Phóng viên Đời sống & Pháp luật thực hiện tuyến bài: “Tín dụng đen trên không gian mạng: Bẫy vay nhanh - hệ lụy khôn lường”, qua đó góp phần nhận diện rõ bản chất của loại hình cho vay trá hình này, đồng thời gợi mở giải pháp, bài học cảnh giác và những vấn đề liên quan đến việc siết chặt quản lý, ngăn chặn, phòng ngừa... bảo vệ người dân trước những "bẫy" tín dụng đen trên không gian mạng.
Không chỉ dừng lại ở những lời mời gọi “vay tiền siêu tốc”, các ứng dụng tín dụng đen trên không gian mạng còn ẩn chứa phía sau một kịch bản quen thuộc: Khi người vay trả chậm, ngay lập tức trở thành mục tiêu của những màn đòi nợ dồn dập, "khủng bố tinh thần" và bôi nhọ danh dự.
Từ khoản vay nhỏ đến cú sốc lớn
Trong căn phòng trọ chật hẹp, K.D, nam sinh viên một trường đại học tại Hà Nội vẫn chưa hết ám ảnh khi nhớ lại quãng thời gian vừa trải qua. Do thiếu tiền đóng học, nam sinh này đã vay 7 triệu đồng qua một ứng dụng cho vay tiền nhanh có tên “H.T...”. Nhưng chỉ sau 5 ngày, số tiền phải trả đã tăng lên tới 12,9 triệu đồng.
“Lúc không có tiền đóng học, em lướt mạng thấy quảng cáo “vay tiền 5 phút, không cần thế chấp” nên đã tìm hiểu. Chỉ vài thao tác tải ứng dụng, chụp căn cước và đồng ý cho truy cập danh bạ là tiền được giải ngân ngay. Nhưng số tiền thực nhận bị trừ phí khá nhiều, lãi suất rất cao, còn điều khoản thì mập mờ, khó hiểu”, nam sinh kể lại.
Nam sinh vẫn chưa hết bàng hoàng trước những áp lực khi vay tiền qua app.
Chỉ sau nửa ngày chậm thanh toán, điện thoại của nam sinh bắt đầu đổ chuông liên tục. Hàng chục cuộc gọi từ các số lạ, kèm theo tin nhắn thúc ép, đe dọa. Không dừng lại ở đó, các đối tượng còn gọi điện, nhắn tin tới người thân, bạn bè trong danh bạ, với những nội dung bôi nhọ, gây áp lực.
“Không chỉ em mà cả người thân cũng bị làm phiền. Em rơi vào trạng thái khủng hoảng. May mắn được gia đình hỗ trợ trả nợ nên em mới có thể ổn định lại”, nam sinh chia sẻ.
Chia sẻ thêm với PV ĐS&PL, một nạn nhân khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi vay tiền qua ứng dụng online. Chưa đầy 7 ngày sau khi vay, khi chưa kịp xoay sở tiền trả, điện thoại của người này liên tục nhận các cuộc gọi, tin nhắn đòi nợ với tần suất dày đặc. Nội dung không chỉ dừng ở việc nhắc nợ mà còn kèm theo những lời lẽ xúc phạm, bịa đặt.
Chỉ cần chậm trả, hàng loạt các tin nhắn, cuộc gọi "tấn công" đến các "con nợ".
Đáng nói, các đối tượng không chỉ nhắm vào người vay mà còn nhắn tin hàng loạt tới người thân, bạn bè trong danh bạ nhằm gây áp lực tâm lý. Trước sức ép này, nạn nhân buộc phải nhờ người thân hỗ trợ để tất toán khoản vay. Tuy nhiên, tưởng rằng đã “thoát nợ”, nhưng chỉ vài ngày sau, tài khoản ngân hàng của người này bất ngờ nhận thêm 2 triệu đồng.
Không vay, không ký kết, nhưng ngay lập tức, các đối tượng nhắn tin thông báo đây là khoản vay mới và yêu cầu thanh toán cả gốc lẫn lãi trong thời gian ngắn. Việc “tự bắn tiền” được sử dụng như một chiêu thức ép người vay quay lại vòng nợ, biến nạn nhân từ người đã trả xong thành "con nợ bất đắc dĩ".
Danh bạ trở thành “con tin”
Theo tìm hiểu của PV ĐS&PL, điểm chung trong các trường hợp là ngay từ khi cài đặt ứng dụng, người dùng đã phải cấp quyền truy cập danh bạ, hình ảnh, tài khoản mạng xã hội. Chính những dữ liệu này trở thành “công cụ” để các đối tượng đòi nợ.
Khi người vay chậm trả, một “chiến dịch khủng bố” sẽ được "kích hoạt" như gọi điện liên tục từ nhiều số khác nhau, nhắn tin đe dọa, cắt ghép hình ảnh, bôi nhọ danh dự và gửi tới toàn bộ danh bạ của nạn nhân. Không ít người rơi vào trạng thái hoảng loạn, mất ăn mất ngủ, cuộc sống bị đảo lộn hoàn toàn.
Những đoạn tin nhắn "sặc mùi" đe dọa, gây áp lực lớn đến các "con nợ".
Thông tin từ 1 bị hại vay tiền nóng qua App có tên “C…V”, cho biết, do hoàn cảnh kinh tế, cô gái để quá hạn thanh toán, ngay lập tức cô bị “khủng bố” bằng những cuộc gọi, tin nhắn và gmail với nội dung “sặc mùi” đe dọa. Lúc này các đối tượng liên tục chửi bới, dọa sẽ cắt ghép hình ảnh cô gái vào những nội dung “đồi trụy”, thậm chí đe dọa dùng ảnh của người thân như bố mẹ đi dán khắp nơi… Đọc những dòng tin nhắn đe dọa khiến cô gái vô cùng lo lắng, bất an.
Thực tế cho thấy, nhiều ứng dụng vay tiền có dấu hiệu tín dụng đen vẫn tồn tại công khai trên các chợ ứng dụng trên điện thoại và dễ dàng được tải về chỉ sau vài thao tác. Người dùng gần như không được cảnh báo đầy đủ về lãi suất thực, các khoản phí bị trừ trước hay nguy cơ bị thu thập và lạm dụng dữ liệu cá nhân. Trong khi đó, khi bị khủng bố tinh thần, nhiều người lúng túng, không biết phải kêu ai, xử lý ra sao...
Nâng cao cảnh giác, bảo vệ bản thân trước "cạm bẫy"
Từ những câu chuyện thực tế, có thể thấy tín dụng đen online không chỉ là hoạt động cho vay với lãi suất cao, mà còn là một “cái bẫy” được thiết kế tinh vi. Ở đó, người vay không chỉ gánh nặng nợ nần mà còn có nguy cơ bị kiểm soát dữ liệu cá nhân, bị gây áp lực tâm lý, buộc phải tiếp tục vay hoặc chấp nhận trả những khoản tiền vô lý.
Thực tế này đòi hỏi mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác trước những thủ đoạn tinh vi của các loại hình tín dụng đen biến tướng trên không gian mạng.
Xem thêm: Nhận diện "bẫy tín dụng đen" trên mạng xã hội – Bài 1: Vay nhanh 5 phút, có thể phải “trả nợ cả đời”
(Còn tiếp...)
