Năm 2023, một vụ tranh chấp hiếm gặp giữa ngân hàng và khách hàng tại thành phố Tuyên Uy, tỉnh Vân Nam, đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận Trung Quốc.
Theo đó, do lỗi thao tác của nhân viên giao dịch, ngân hàng đã ghi nhầm số tiền gửi của khách hàng từ 25.000 NDT (hơn 93 triệu đồng) thành 250.000 NDT (hơn 936 triệu đồng) vào tài khoản công ty. Mặc dù phía khách hàng đã chủ động phản ánh ngay sau khi phát hiện sai sót, song ngân hàng không thừa nhận lỗi. Đến khi xảy ra thất thoát, ngân hàng liên tiếp khởi kiện đòi tiền nhưng đều bị tòa án bác bỏ.
Theo hồ sơ vụ việc, người trực tiếp đến ngân hàng thực hiện giao dịch là anh Lý. Vào ngày xảy ra sự việc, theo yêu cầu của ông chủ Long, anh Lý mang 25.000 NDT tiền mặt đến ngân hàng để nộp vào tài khoản công ty. Quá trình gửi tiền diễn ra bình thường, song do sơ suất nghiệp vụ, nhân viên ngân hàng đã nhập sai số liệu, ghi nhận khoản tiền gửi là 250.000 NDT thay vì 25.000 NDT. Tại thời điểm đó, anh Lý hoàn toàn không biết việc ngân hàng đã thao tác nhầm.
Sau khi hoàn tất giao dịch, anh Lý quay về công ty báo cáo công việc. Trong quá trình kiểm tra tài khoản, anh phát hiện số dư tài khoản của công ty tăng bất thường, thừa 225.000 NDT (hơn 842 triệu đồng) so với số tiền thực tế đã chuyển vào. Sau khi đối chiếu cẩn thận, anh Lý xác định nguyên nhân xuất phát từ lỗi trong khâu tiếp nhận tiền gửi của ngân hàng.
Ngay sau đó, anh đã chủ động liên hệ với ngân hàng, trình bày rõ sự việc và đề nghị phía ngân hàng xử lý khoản tiền bị ghi thừa. Tuy nhiên, phản hồi từ ngân hàng khiến anh bất ngờ. Đại diện ngân hàng khẳng định không có khả năng nhân viên thao tác sai, đồng thời cho rằng vấn đề xuất phát từ phía khách hàng.
Trước thái độ phủ nhận trách nhiệm này, anh Lý đã ghi âm lại cuộc trao đổi và dừng việc khiếu nại. Cùng ngày, anh Lý thông báo với ông chủ Long rằng việc gửi tiền đã hoàn tất. Vài ngày sau, do cần vốn gấp để xoay vòng công việc, ông Long đã rút toàn bộ số tiền đang có trong tài khoản công ty, bao gồm cả khoản tiền ngân hàng gửi nhầm.
Đến thời điểm ngân hàng tiến hành đối soát sổ sách, họ phát hiện khoản thiếu hụt 225.000 NDT. Qua kiểm tra nội bộ, ngân hàng mới xác định nguyên nhân là do lỗi nhập sai số tiền gửi trước đó. Lúc này, ngân hàng liên hệ với anh Lý, yêu cầu hoàn trả khoản tiền đã gửi thừa nhưng bị người đàn ông này từ chối.
Không đạt được thỏa thuận, ngân hàng chuyển sang yêu cầu ông chủ của anh Lý hoàn trả số tiền trên. Tuy nhiên, ông Long cho rằng mình không phải người trực tiếp thực hiện giao dịch gửi tiền nên không cần chịu trách nhiệm. Trước việc đòi tiền không thành, ngân hàng đã khởi kiện ông Long ra tòa với lý do chiếm đoạt tài sản, yêu cầu người này hoàn trả tiền.
Sau khi xét xử, tòa án địa phương xác định ông Long không phải là người trực tiếp giao dịch, không trực tiếp kiểm soát quá trình gửi tiền và cũng không biết rõ sai sót phát sinh trong khâu nghiệp vụ của ngân hàng. Do đó, việc ngân hàng khởi kiện ông Long không có căn cứ pháp lý, và tòa án đã bác đơn.
Tiếp đó, ngân hàng tiếp tục khởi kiện anh Lý – người trực tiếp đến gửi tiền. Tuy nhiên, tòa án địa phương cho rằng nguyên nhân sai sót hoàn toàn do lỗi thao tác của nhân viên ngân hàng, không phải lỗi của anh Lý. Bên cạnh đó, người đàn ông này cũng không chiếm hữu hay sử dụng khoản tiền gửi thừa cho mục đích cá nhân nên không đủ yếu tố cấu thành hành vi chiếm đoạt tiền.
Không chấp nhận kết quả trên, ngân hàng tiếp tục cáo buộc anh Lý và ông Long thông đồng gian lận, đồng thời khởi kiện cả 2 với cáo buộc lừa đảo, yêu cầu hoàn trả khoản tiền gửi thừa. Sau quá trình xét xử, tòa án địa phương kết luận không có chứng cứ cho thấy 2 người này có hành vi gian dối hay cấu kết chiếm đoạt tài sản của ngân hàng nên đã tiếp tục bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ngân hàng.
Ngoài ra, theo quy định của Luật Tố tụng Dân sự Trung Quốc, bên đưa ra yêu cầu khởi kiện có nghĩa vụ cung cấp chứng cứ. Ngân hàng không chứng minh được lỗi thuộc về khách hàng, nên phải gánh chịu hậu quả pháp lý bất lợi.
Vụ việc cũng làm dấy lên nhiều tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng trách nhiệm cần được truy cứu đối với chính nhân viên ngân hàng gây ra sai sót nghiệp vụ. Từ vụ việc này, giới chuyên gia Trung Quốc nhận định, sự cẩn trọng trong nghiệp vụ tài chính là yêu cầu bắt buộc, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng và tranh chấp pháp lý kéo dài.
Ánh Lê (Theo Baijiahao)
